10 genialnych i tanich sposobów na przyśpieszenie komputera. Co warto upgrade'ować?

Twój pecet spowalnia i nie radzi sobie z bardziej skomplikowanymi zadaniami? Można to zmienić. Oto garść pomysłów na tanie aktualizacje i przegląd akcesoriów przyśpieszających komputer.


Nie trzeba rozbijać banku

Jasne, najnowszy procek i karta graficzna za kilka tysięcy złotych sprawi, że będzie można zapomnieć o tytułowym problemie. Nie ukrywajmy jednak, że komputery nie są tanie. A opłat też raczej nie ubywa, zwłaszcza, gdy mamy na utrzymaniu rodzinę. Jeśli więc komputer zaczyna mulić, to na szczęście nie ma jeszcze powodu, by wydawać tysiące złotych na nowy sprzęt.

Zainwestowanie małych kwot w kluczowe podzespoły może utrzymać komputer w formie na długie lata. Kilka ulepszeń, które w większości kosztują mniej niż 300-400 złotych, może tchnąć nowe życie w niejedną powolną maszynę. Trzeba jednak myśleć strategicznie i upewnić się, który obszar danego komputera należy czym prędzej ulepszyć.

Przyśpiesz swój komputer: dysk SSD

Zacznijmy od najbardziej oczywistych miejsc. Jeśli twój komputer wciąż działa z mechanicznym dyskiem twardym, wymiana na dysk SSD pozwoli poczuć się jak na zupełnie nowym pececie. SSD poprawia czas uruchamiania, przyśpiesza transfer plików, a także ogólny czas reagowania systemu.

Wiele komputerów osobistych nie posiada SSD, a to z dwóch przyczyn. Po pierwsze: dyski SSD do niedawna były zbyt drogie, a wersje komputerów z dyskami SSD cenowo znacznie przewyższały pozostałe. Na szczęście, ceny SSD spadły w ostatnich latach. Znakomite modele tych dysków jak Samsung 850 EVO i OCZ Trion 150 znaleźć można w sklepach internetowych w cenie około 350 złotych. Jeśli okaże się, że pojemność dysku SSD jest zbyt mało (zwłaszcza, gdy ogranicza nas budżet), zawsze można zainstalować go jako dysk startowy obok bieżącego dysku.

Słowo ostrzeżenia w związku z SSD i każdym sprzętem omawianym w tym artykule: w sieci często znaleźć można niższe ceny, zwłaszcza gdy przejrzeć na Allegro czy OLX oferty nieznanych i mało znanych firm. Jeśli jednak stawiasz na niezawodność i wsparcie techniczne, lepiej trzymaj się bardziej sprawdzonych producentów. Staraj się wybrać sprawdzone marki, chyba że naprawdę nie możesz sobie na to pozwolić (my jednak nie zagwarantujemy ci jakości pozostałych ofert).

Szybkie dyski SSD nie kosztują już tyle, co jeszcze kilka lat temu

Szybkie dyski SSD nie kosztują już tyle, co jeszcze kilka lat temu

Duże dyski są tanie jak barszcz

Dobre wieści, jeśli masz wypełniony po brzegi dysk. Tradycyjne dyski twarde są obecnie nawet tańsze niż SSD. Western Digital Blue o pojemności 1 TB (obracający się w tempie 7200 obrotów na minutę) znaleźć można w cenie 200 złotych, a troszkę wolniejszy (5400 rpm), ale mogący pomieścić trzy terabajty danych WD Blue kosztuje 400 złotych.

Napędy hybrydowe łączą w sobie najlepsze cechy tradycyjnych dysków HDD i szybkich SDD. Hybrydy mają większą pojemność niż SSD-ki, a przy tym są szybsze niż dyski HDD (dzięki dodatkowej pamięci flash). Dysk hybrydowy sprawdza, których plików często używasz i zachowuje je w pamięci podręcznej. Jak wygląda to cenowo? 1-terabajtowy Seagate kosztuje od 350 do 450 złotych zależnie od pojemności pamięci podręcznej (od 8 do 32 GB).

Dodaj RAM-u do pracy wielozadaniowej

Jeśli twój komputer zaczyna mieć kłopoty, gdy jednocześnie uruchamiasz wiele zadań, winowajcą jest prawdopodobnie zbyt mało pamięci RAM. Dwa gigabajty RAM-u to absolutne minimum, by nowsze systemy operacyjne Windows mogły sprawnie działać. Tak naprawdę jednak nawet jeśli mamy komputer z 4 GB pamięci, może on zacząć mulić, gdy otwartych mamy kilka programów, kilkanaście zakładek w Firefoksie i coś do tego w tle.

Na szczęście, ceny pamięci nie są zbyt wysokie. Jeśli zdecydujemy się na 8 GB kości od Corsaira lub Kingstona (2x4 GB) przyjdzie nam zapłacić około 150 złotych.

Przed zakupem upewnij się, że kupujesz pamięć odpowiednią dla twojego komputera. RAM dostępny jest w różnego rodzaju pakietach (np. DDR1, DDR3). Najprostszym sposobem, by dowiedzieć się, jaki rodzaj pamięci RAM znajduje się w twoim komputerze jest pobranie darmowej, znakomitej aplikacji CPU-Z, a następnie wybranie z menu zakładki "Memory" („Pamięć”) i sprawdzenie pola „Type”.

Zbyt mało pamięci RAM to częsty powód "zamulania" komputera przy większej liczbie zadań.

Zbyt mało pamięci RAM to częsty powód "zamulania" komputera przy większej liczbie zadań.

A może tak zmiana procesora?

Spowolnienie komputera może być związane z przestarzałym procesorem. Niestety, wymiana procesora oznacza też często zmianę płyty głównej, a oba te zakupy nie należą z pewnością do tanich. Czasem jednak możliwe jest znalezienie pasującego, lecz szybszego procesora, np. do płyty głównej AMD.

Płyty główne AMD AM3+ i FM2 współpracują z różnymi procesorami tej firmy począwszy od połowy 2012 roku. Jako, że wiele płyt głównych ma w standardzie zamontowane niezbyt mocne procesory, modernizacja procesora do nowszego może naprawdę przyśpieszyć peceta. Jeśli używasz płyty FM3+, nowy Athlon XK 860K (około 325 złotych) to solidny czterordzeniowy procesor dobry do gier. 8-rdzeniowy FX-8320E (około 550 złotych) to kolejny krok naprzód i jeden z najlepszych procesorów w tej cenie. Jeśli masz komputer oparty na płycie FM2 z układem AMD APU, procesor A10-7860K (440 złotych) okaże się dobrym rozwiązaniem wraz ze zintegrowaną grafiką, która pozwoli pograć w gry komputerowe – przynajmniej na niższych ustawieniach.

Intel zmienia swoje płyty główne i typy gniazd znacznie częściej, a jego układy bywają też znacznie droższe. Wymiana procesora Intel nie będzie w większości przypadków najbardziej opłacalnym rozwiązaniem.

Ważne jest, by upewnić się, że nowy procesor jest kompatybilny z istniejącą płytą! Zanim kupisz, odpal CPU-Z i sprawdź w zakładce CPU, jaki wpis widnieje w rubryce "Package".

Granie nie musi być (takie) drogie

Jeśli chciałbyś zmodernizować swój komputer w kierunku maszynki do gier, niekoniecznie oznacza to, że wydasz na to tysiące złotych.

Karta graficzna AMD Radeon RX 460 (można ją mieć za około 450 złotych) zapewnia świetną wydajność w e-sporcie (sprawdzane m.in. w League of Legends i Overwatch). Pozwala także grać w najnowsze gry w z konsolowymi ustawieniami 30 klatek na sekundę - przy grafice ustawionej na "High" (1080p) lub do 60 fps (klatek na sekundę) przy ustawieniach "Medium". To naprawdę dobrze jak na tę cenę.

Co więcej: wiele modeli ma możliwość pobierania zasilania bezpośrednio z płyty głównej, bez konieczności stosowania dodatkowych złączy zasilających. To sprawia, że karta AMD będzie świetnym rozwiązaniem dla pecetów "big box" firm HP lub Dell, gdzie często zamontowany jest skromny zasilacz nie posiadający dodatkowych złącz.

Trzeba jednak być ostrożnym: niektóre z silniejszych modeli Radeon RX 460 wymagają dodatkowego 6-stykowego złącza zasilania. Nie będziesz miał z nich pożytku, chyba że chcesz też nabyć zasilacz. 500-watowy zasilacz renomowanej firmy kosztuje około 150-200 złotych.

Kup trochę sprężonego powietrza

Nie żartujemy. Jeśli nie czyściłeś swojego komputera przez rok lub dłużej, to z pewnością w jednostce centralnej znajdują się tony kurzu i innych zanieczyszczeń. Zatkane wentylatory i porty wydechowe mogą doprowadzić do przegrzania i w konsekwencji małej wydajności oraz zawieszania się peceta. Pojedyncze spraye ze sprężonym powietrzem mogą być stosunkowo drogie, warto za to rozważyć zakup kilku puszek za niższą cenę. Powinny wystarczyć do czyszczenia komputera przez kolejne lata.

Czyszczenie komputera przy pomocy sprężonego powietrza.

Czyszczenie komputera przy pomocy sprężonego powietrza.

Lepsze chłodzenie to lepsza wydajność

Jeśli twój komputer nadal grzeje się po wyczyszczeniu go z kurzu, możliwe że pasta termoprzewodząca, która powleka chłodzony układ (CPU, GPU, mostek północny, RAM) na styku z radiatorem, może być stara, sucha i nieskuteczna, zwłaszcza jeśli masz już sprzęt od kilku lat.

Najpierw należałoby zainstalować program SpeedFan i dokładnie sprawdzić czy CPU lub GPU jest rzeczywiście przegrane. Jeżeli płyta główna i/lub karta graficzna się grzeją, trzeba będzie kupić nową strzykawkę pasty termoprzewodzącej, np. Arctic Silver 5 dostępnej w cenie nieco ponad 20 złotych. Po zeskrobaniu starej, nieskutecznej pasty, konieczne będzie nałożenie nowej.

Inną metodą na przegrzewający się komputer jest dołączenie do obudowy kolejnego wentylatora. Są one naprawdę tanie i można je zainstalować w ciągu zaledwie kilku minut.

Więcej na ten temat w poradniku na temat chłodzenia komputera.

Zainwestuj w monitor

Jeśli pracujesz lub tez odpoczywasz przy komputerze, to większą część czasu spędzasz w towarzystwie urządzeń wejścia i wyjścia. Może więc warto zainwestować w nie choć trochę?

Proponujemy zacząć od monitora. Jeśli nadal używasz wyświetlacza o niższej rozdzielczości lub (choć to wstrząsające!) zajmującego pół stołu monitora kineskopowego, przejście na monitor 1080p HD oznaczać będzie potężny krok w jakości twojej pracy.

Nie będzie to ogromna inwestycja (co często niepokoi osoby myślące o modernizacji monitora): 21,5-calowe monitory 1080p firmy HP, z technologią IPS, kosztują niecałe 500 złotych. Wyświetlacze IPS zapewniają o wiele żywszy, bardziej kolorowy obraz.

Alternatywnie, jeśli jesteś graczem i korzystasz z karty graficznej Radeon, rozważyć możesz kupno monitora obsługującego technologię AMD FreeSync. Technologia ta synchronizuje częstotliwość odświeżania karty graficznej i monitora w celu usunięcia zacięć i skaczącego ekranu w grach. Wspominamy o niej, bo monitory z FreeSync są stosunkowo niedrogie. 22-calowy wyświetlacz 1080p ViewSonic, korzystający z tej technologii, to koszt około 500 złotych.

Szanuj swoje uszy

Jasne jest, że wbudowane w komputer głośniczki nie nadają się do niczego sensownego. Z drugiej strony ceny w przypadku sprzętu audio potrafią mknąć na wyżyny nieosiągalne dla zwykłego śmiertelnika. Czy jest więc coś pośrodku? Niedrogi, lecz przyjemny zestaw audio?

Jeśli jesteś graczem, naszym ulubionym zestawem jest niezmiennie Kingston HyperX Cloud (koszt ok. 269 złotych). W tym przedziale cenowym jakość dźwięku nie ma sobie równych, jakość wykonania jest świetna, a sam zestaw bardzo wygodny. Jedynie mikrofon jest tylko średni (bez rewelacji).

Jeśli nie potrzebujesz mikrofonu, lecz raczej czegoś do filmów i muzyki, na pewno spodoba ci się Sennheiser HD 280 Pro - słuchawki w cenie około 450 złotych, które zachwycają dynamiką i dokładnością dźwięku stereo. To ulubiony wybór klientów Amazona.

Popraw części, których fizycznie dotykasz

Jeśli przyzwyczaiłeś się do brzydkich klawiatur dołączonych do komputera lub klawiatury laptopa, gdy wypróbujesz klawiatury mechanicznej, twoje życie się zmieni. Owszem, cena może odstraszać. Ceniony Logitech G610 Orion kosztuje około 500 złotych, a pewnie nigdy dotąd nie wydaliście tyle na tego rodzaju urządzenie. Z drugiej strony "mechanik" jest także inwestycją - w wygodę pracy (z klawiatur mechanicznych chętnie korzystają zawodowi gracze i pisarze), ale także wytrzymałość, bo są one niemal niezniszczalne.

Warto również zainwestować w lepszą mysz, tak by interakcja z komputerem stała się przyjemniejsza. DeathAdder Razer to pozornie mysz do gier (kosztuje około 200 złotych), ale jej ergonomiczna konstrukcja i znakomita czułość sprawia, że może też spodobać się w pracy. Ktokolwiek korzystał kiedyś z mechanicznej klawiatury i porządnej myszy przeżywa prawdziwe męczarnie, gdy musi na chwilę przesiąść się na "zwykły" sprzęt.

Mysz komputerowa: DeathAdder Razer

Mysz komputerowa: DeathAdder Razer

Zanim zaczniesz zakupy

Przyspieszanie komputera nie musi kosztować majątku. Przed zakupem nowego sprzętu warto też pomyśleć o darmowych sposobach, by stary pecet działał żwawiej. Przyda się tutaj nieco narzędzi do porządkowania systemu. Bardzo często takie odświeżenie skutkuje przynajmniej tymczasową poprawą działania komputera. Wśród kroków wartych rozważenia znajdują się: usunięcie plików tymczasowych i zbędnych (pomoże tu choćby CCleaner lub rodzimy Odkurzacz), czyszczenie rejestru, defragmentacja dysku, a także wyłączenie systemowych fajerwerków. Warto też sprawdzić czy komputera nie zamula program antywirusowy (być może będzie go trzeba wymienić na inny) lub jakieś inne, niepotrzebnie zainstalowane oprogramowanie. Jeśli chodzi o antywirusy i pochodne programy często problemy pojawiają się, gdy kilku systemów zabezpieczających jednocześnie zainstalowanych jest w systemie.