5 świetnych porad do interfejsu UEFI


Sztuczki z UEFI – przyspieszanie rozruchu

Jeśli chcesz, aby twój komputer bez żadnych opóźnień inicjował wczytywanie systemu operacyjnego, możesz wyłączyć zbędne funkcje, które wydłużają proces rozruchu. Sposób wykonania tej operacji opisaliśmy szczegółowo w rozdziale "4. Szybszy rozruch komputera" materiału "Sztuczki z BIOS-em i UEFI - optymalne ustawienia".

Menu konfiguracyjne nowoczesnego oprogramowania UEFI pozwala regulować parametry decydujące o wydajności procesora takie jak częstotliwość taktowania i napięcie zasilające.

Menu konfiguracyjne nowoczesnego oprogramowania UEFI pozwala regulować parametry decydujące o wydajności procesora takie jak częstotliwość taktowania i napięcie zasilające.

Sztuczki z UEFI – konfigurowanie dysków twardych

Zanim rozpoczniesz instalowanie systemu operacyjnego, poszukaj w sekcjach Advanced, Peripherals i Integrated Peripherals parametru, który zawiera ciąg znaków S.M.A.R.T. Gdy włączysz technologię SMART (Self Monitoring and Reporting Technology), możesz nadzorować w czasie rzeczywistym sprawność dysków twardych (zarówno modeli ferromagnetycznych, jak i SSD), aby zapobiec utracie danych grożącej w razie awarii napędu. Są dostępne programy, które pozwalają monitorować stan dysków z poziomu środowiska Windows. Oprócz tego radzimy ustawić tryb AHCI (Advanced Host Controller Interface) we wszystkich dyskach twardych – talerzowych i modelach SSD. Jak to zrobić, objaśniliśmy w rozdziale "5. Optymalna wydajność dysków SATA" artykułu "Sztuczki z BIOS-em i UEFI - optymalne ustawienia". Warto już teraz uaktywnić wspomniany tryb, bo czynność ta wiąże się z koniecznością przeinstalowania całego systemu operacyjnego, więc wykonanie jej w późniejszym okresie może okazać się bardzo utrudnione.

UEFI umożliwia nawet przetaktowywanie pamięci operacyjnej w celu podniesienia jej wydajności.

UEFI umożliwia nawet przetaktowywanie pamięci operacyjnej w celu podniesienia jej wydajności.

Sztuczki z UEFI – zwiększanie wydajności specjalnymi narzędziami

Nowoczesne wersje UEFI zapewniają wiele ustawień, które można dostrajać, aby podnosić wydajność procesora i pamięci operacyjnej. Użytkownik może nie tylko regulować częstotliwości taktowania procesora i RAM-u, lecz ponadto ustawiać napięcia zasilające poszczególne sloty – i to z dokładnością do trzech miejsc po przecinku. Można przetaktować nawet magistralę PCI Express. Wszystkie wymienione parametry producenci umieszczają z reguły w tej samej sekcji menu konfiguracyjnego. W UEFI Asrocka jest to OC Tweaker. U Asusa menu nazywa się Ai Tweaker, u Biostara Performance, zaś w oprogramowaniu MSI OC (Genie). Co ciekawe, nawet użytkownicy, którzy nie mają żadnego pojęcia o przetaktowywaniu, mogą podkręcać płyty główne. Producenci zapewniają z reguły funkcję automatycznego przetaktowywania. W większości takich mechanizmów wystarczy ustawić żądany wzrost wydajności w procentach. Automat samodzielnie zmieni parametry takie jak częstotliwość taktowania i napięcie zasilające, aby uzyskać nieco wyższą wydajność. W razie potrzeby dostosuje prędkość obrotową wentylatorów. Następnie uruchomi ponownie system i przeprowadzi testy obciążeniowe za pomocą programu benchmarkowego. W ten sposób sprawdzi, czy sprzęt działa stabilnie z podwyższonymi parametrami wydajności i czy nie dochodzi do przegrzania podzespołów komputera.

Jeśli test wypadnie dobrze, automat ponownie podniesie wspomniane wartości i przetestuje stabilność działania systemu. Będzie powtarzał te czynności, aż komputer uzyska wydajność podaną przez użytkownika lub utraci stabilność działania ze względu na zbyt wysoką temperaturę wewnątrz obudowy. Oprócz tego wiele modułów RAM obsługuje profile automatycznego przetaktowywania. AMD nadał tej technologii nazwę AMP (AMD Memory Profile), a Intel XMP (Extreme Memory Profile). Korzystając z predefiniowanych schematów ustawień zapisanych w takich profilach, można szybko i wygodnie przetaktować pamięć operacyjną z poziomu menu UEFI, aby wyciągnąć z niej wyższą wydajność.

Tryby rozruchu i pracy – CSM, Legacy i UEFI

64-bitowe wersje Windows 7 i 8 można bez problemu zainstalować w trybie UEFI. To samo dotyczy wielu dystrybucji Linuksa. Jednak nie wszystkie z nich dysponują podpisanym cyfrowo programem rozruchowym, którego klucz UEFI zaklasyfikuje jako godny zaufania – jak ma to miejsce np. w Fedorze (wersja 18 i nowsze) i Ubuntu (wersja 12.10 i nowsze). Decydująca okazuje się kwestia, czy dystrybutor nabył dla swojego produktu licencję na uruchamianie przy włączonej funkcji Secure Boot. Niektórzy dystrybutorzy nie wykupują takiej licencji, aby nie ponosić kosztów. Wówczas użytkownicy muszą wyłączyć funkcję Secure Boot w ustawieniach UEFI.

32-bitowe wersje Windows, a także większość systemów uruchamianych bezpośrednio z płyty CD/DVD i systemy ratunkowe odmawiają uruchamiania w trybie UEFI. Aby umożliwić rozruch tych systemów, producenci płyt głównych wyposażają je w tryb zgodności CSM (Compatibility Support Module). Moduł CSM emuluje tradycyjny BIOS (tzw. Legacy BIOS). W razie potrzeby możesz w każdej chwili włączyć CSM w menu konfiguracyjnym UEFI. Musisz wtedy wybrać właściwy tryb rozruchu. Ustaw opcję Legacy. Oba wspomniane ustawienia znajdują się przeważnie w sekcji Boot menu konfiguracyjnego. W przeciwnym razie sprawdź ich lokalizację w instrukcji obsługi.