Co to jest IaaS, czyli Infrastructure-as-a-service

Centra danych, komputery, infrastruktura - to wszystko można zastąpić przez IaaS, czyli chmurę obliczeniową, która dostarcza praktycznie wszystko: od sprzętu po moc obliczeniową. Jakie są zalety i wady tego rozwiązania?


Usługi chmurowe nie są monolitem. Dzielą się na trzy główne kategorie: SaaS, PaaS oraz IaaS. Ta ostatnia oferuje wirtualizowane zasoby sprzętowe poprzez internet. W tym modelu dostawca dba o to, aby klient otrzymał wymagany sprzęt, systemy operacyjne, serwery, przestrzeń na dane i wszystko inne. W niektórych przypadkach dba on również o utrzymanie i konserwację, kopie zapasowe danych i gwarantuje ciągłość działania całości.

Organizacje, które korzystają z IaaS, płacą dokładnie za to, czego potrzebują. A jak płacą? W przypadku tego rozwiązania chmurowego, opłata moze dotyczyć godzin, dni, tygodni miesięcy - wszystko zależy od dostawcy i rodzaju umowy. W niektórych przypadkach opłaty naliczane są za usługi bazowane na ilości i możliwościach wirtualnych maszyn (VM) oraz ich wykorzystaniu przez określony czas.

IaaS vs PaaS vs SaaS

Podobnie do innych usług chmurowych, dostawca IaaS daje klientowi dostęp do zasobów IT w wirtualnym środowisku. Odbywa się to poprzez internet, można jednak połączyć je z wirtualizowanymi komponentami na swojej własnej platformie IT lub - rzadziej - ze swoim centrum danych. IaaS nie należy mylić z PaaS - jest to kompletne środowisko deweloperskie i środowisko wdrażania w chmurze, obejmujące zasoby umożliwiające dostarczanie dowolnego rozwiązania bez konieczności budowania przez klienta swojej własnej infrastruktury. IaaS nie umożliwia też dystrybucji oprogramowania przez sieć, daje natomiast możliwość zgromadzenia w jednym punkcie możliwości dawanych przez serwery i centra danych oraz powierzenie ich utrzymania dostawcy.

Zasoby IaaS są dostarczane w dwóch formach: single-tenant lub multitenant. W obu przypadkach cała infrastruktura znajduje się u dostawcy.

  • Multitenant oznacza, że wielu klientów korzysta z tych samych zasobów, choć ich systemy są rozdzielone. To powszechnie spotykana praktyka dostarczenia IaaS, ponieważ jest bardziej efektywna i skalowalna, co pozwala na obniżenie kosztów.
  • Single-tenant to z kolei rozwiązanie dla klientów, którzy chcą mieć zasoby na wyłączność. Przypomina to bardziej tradycyjne usługi hostingowe, gdzie dostawca wypożycza miejsce w swoich centarch danych, jednak dochodzą do tego właściwe dla chmury możliwości, jak skalowalność na życzenie czy szereg dedykowanych technologii.

Mając własne centrum danych można stworzyć własne, wewnętrzne IaaS przy pomocy technologii chmurowych, jednak nie będzie do prawdziwe IaaS, a zwykłe data center z technologiami chmurowymi. Prawdziwe, bazowane na chmurze IaaS to duża skalowalność, szeroki wybór opcji technologicznych na żądanie, a także (zazwyczaj) znacznie lepsza ochrona, stworzona w celu ochrony nawet tysięcy klientów dostawcy.

IaaS - korzyści dla biznesu

Wśród wielu korzyści, jakie daje biznesowi IaaS - znajduje się przede wszystkim możliwość osiągnięcia rzeczy, które nie są możliwe w tradycyjnych infrastrukturach IT, opartych na centrach danych. Platformy IaaS oferuje bardzo skalowalne zasoby IT, które mogą być dopasowane i zmieniane w każdej chwili na życzenie klienta. Taki model nadaje się idealnie dla organizacji, gdzie następuje tymczasowy wzrost obliczeń i pracy; np. sprzedawcy w okresie wyprzedaży świątecznych. Małym i średnim firmom umożliwia to dopasować się do wzrastających potrzeb. Dlatego IaaS doskonale nadaje się do usługi i prac wykonywanych w sieci, a ponadto umożliwia duże oszczędności. Gdy przenosi się infrastrukturę do sieci, odpadają koszty zakupu nowego sprzętu i utylizacji starszego. Redukuje się również koszty utrzymania posiadanego, ponieważ nie korzysta się tak dużo z własnego data center. Odpadają także koszta związane z monitorowaniem pracy w chmurze. Jednak coś za coś - należy monitorować wykorzystanie oraz efektywność stosowanych zasobów. Inaczej będzie się płacić za niewykorzystane tyle samo, co za użyte.

Kolejna zaleta to elastyczność lokalizacji - IasS to miejsce wirtualne, do którego ma się wejście z każdego urządzenia połączonego z siecią. Następna - ciągły dostęp. Dostawcy rozwiązań IaaS stosują rozmaite rozwiązania technologiczne, dzięki którym ich sprzęt jest zawsze zasilany i online. W przypadku pojedynczego centrum danych wystarczy zawodność jednego elementu, aby stało się ono tymczasowo niedostępne.

Aplikacje IaaS

Istnieje szereg rozmaitych aplikacji IaaS, a bazują na raporcie Gartnera, opublikowanym w lipcu 2019 roku, można podzielić je na cztery kategorie:

  • Cyfrowy biznes - aplikacje te przejmują na siebie ciężar działań związanych z biznesem, obsługując cyfrowy marketing, e-commerce, zarządzanie zasobami klienckimi, SaaS (software-as-a-service), usługi związane z danymi i aplikacje IoT (internetu rzeczy);
  • Zwinne zarządzanie projektami (agile projects) - wiele organizacji uruchamia projekty IT w zgodzie z Manifestem Agile. IaaS dostarcza im elastyczne aplikacje i infrastrukturę niezbędną do ich rozwoju;
  • Zamiennik centrów danych: wiele organizacji korzysta z IaaS w celu zastąpienia tradycyjnej infrastruktury baz danych. W tych przypadkach używa środowiska wirtualizacji podobnego do firmowego, a następnie rozszerza się je w miarę zdobywania doświadczenia i potrzeb;
  • Przetwarzanie wsadowe: z aplikacji tego typu korzysta się do zadań czasochłonnych i wymagających dużych mocy obliczeniowych, jak renderowanie materiałów wideo, kodowanie wideo, sekwencjonowanie genetyczne, modelowanie i symulacja, analiza numeryczna czy analityka danych.

Dostawcy IaaS i technologie

Wśród największych globalnych znajdują się Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure, Google Cloud Platform, IBM Cloud, Alibaba Cloud, Oracle Cloud, Virtustream, CenturyLink oraz Rackspace. Głowne elementy, dostarczane przez wszystkich, to zasoby komputerowe, sieci oraz miejsce na dane. Niektóre mają w ofercie samoobsługowe interfejsy i API, narzędzia zarządzania świadczonymi usługami oraz usługi związane z infrastrukturą oprogramowania chmurowego.

Ze wspomnianego raportu firmy Gartner wynika, że dla klientów najważniejsze są takie elementy, jak:

  • Publiczny i prywatny dostęp do chmur IasS - jedna architektura powinna umożliwiać zarówno dostęp, jak i zarządzanie dla chmury publicznej i prywatnej w różnych modelach usług i w zależności od potrzeb;
  • Wysokie standardy bezpieczeństwa - wszyscy dostawcy deklarują, że maja najwyższe, jednak różnią się one poszczególnymi komponentami. Wszystkie spełniają wymagania narzucane przez prawo i standardy, a w centrach danych dostawców IaaS najczęściej spotykamy audyty SSAE 16 . Niektórzy korzystają również z rozwiązań bezpieczeństwa firm trzecich, które są dostosowane do specyfiki usług IaaS;
  • Duża dostępność - większość dostawców oferuje podobne umowy Service Level Agreement (SLA, umowa o gwarantowanym poziomie świadczenia usług). Niektórzy mają dodatkowe, powiązane z dostępnością sieci i wydajnością oraz responsywnością usług dla klientów;
  • Płatność od godziny - wszyscy dostawcy oferują korzystanie z VM na godziny, czego chcą sami klienci, ponieważ jest to bardziej ekonomiczne rozwiązanie, niż wykupienie dłuższego okresu - nie ma pewności, czy wykorzysta się cały nabyty czas. Zaletą jest także to, że wielu z nich ma elastyczne plany godzinowe dla swoich klientów.

IaaS - ryzyka i wyzwania

Podobnie jak i inne rodzaje usług chmurowych, także IaaS niesie ze sobą pewne ryzyko i wyzwania, które trzeba wziąć pod uwagę. Na pierwszym planie mamy oczywiście kwestie bezpieczeństwa. Ochrona danych w centrach oraz chmurze spoczywa na dostawcy i musimy mieć do niego pełne zaufanie, że potrafi o nie zadbać. Jeśli włamywacz dostanie się do infrastruktury dostawcy, daje mu to dostęp do wirtualnych maszyn oraz danych. Należy mieć również na uwadze fakt, że pracownicy dostawcy mają bezpośredni dostęp do całej infrastruktury chmurowej, w tym sprzętów, sieci oraz hipernadzorców. Uspokajać może to, że dostawcy sieci podlegają takim samym regulacjom, jak firmy prowadzące usługi finansowe czy medyczne i muszą spełniać pewne standardy.

Kolejne wyzwanie IaaS to konieczność utrzymywania pod kontrolą całej infrastruktury przez dostawcę. Jeśli po jego stronie coś zawiedzie, klient również to odczuje, dlatego dostawca musi przez cały czas nadzorować całość przez 24 godziny na dobę oraz zapewnić rozwiązania awaryjne, gwarantujące ciągłość pracy i korzystania z usług.

Ostatnie ryzyko to... dostawcy sami w sobie. Jak odnotowano to w raporcie, często zmieniają oni swoje strategie dostarczania usług i często niemal wymuszają na swoich klientach przechodzenie na nowe wersje. Na szczęście zazwyczaj klienci są o tym uprzedzani, co pozwala się przygotować albo po prostu zmienić dostawcę.

Pomijając te ryzyka, IaaS to jeden z najlepszych sposobów na ucięcie kosztów związanych z firmowym IT oraz uzyskanie niezbędnej do rozwoju elastyczności.