Dwa w jednym czyli po co kupować kartę graficzną

Po 12 latach Apple pożegnało się z charakterystycznym gniazdem do monitora, zastępując go w nowych Power Macintoshach G3 (nazywanych też Yosemite) złączem VGA, które jest stosowane w pecetach.


Po 12 latach Apple pożegnało się z charakterystycznym gniazdem do monitora, zastępując go w nowych Power Macintoshach G3 (nazywanych też Yosemite) złączem VGA, które jest stosowane w pecetach.

Nie znaczy to, że pecetowych monitorów nie da się przekonać do współpracy ze starszymi komputerami firmy Apple, wyposażonymi w gniazdo sub-D 15 (tak brzmi jego fachowa nazwa). Przedstawiając to złącze w 1987 roku (wraz z kartami graficznymi dla modelu Macintosh II), firma Apple wprowadziła system "inteligentnego" monitora.

W gnieździe karty graficznej Macintosha znajdują się trzy styki (tzw. sense pins), które są odpowiednio kodowane we wtyczce monitora i udzielają informacji o wspomaganych przez dany monitor rozdzielczościach obrazu. W ten sposób zabezpieczono monitory przed uszkodzeniem spowodowanym niewłaściwym trybem pracy.

Automagiczne monitory

Do 512 x 384 9-calowego kineskopu używanego w modelach kompaktowych doszły z biegiem czasu coraz większe i nowsze monitory, które zezwalały na coraz to większe rozdzielczości (przy czym monitor był ustawiony tylko na jedną wielkość obrazu, np. 832 x 624 punkty). Z wprowadzeniem monitorów NEC Multisync pojawiła się nowa technologia, umożliwiająca zmianę rozdzielczości obrazu "on the fly" - bez konieczności wznowienia komputera. Częstotliwość odświeżania obrazu wynosiła początkowo 66,7 Hz i została później podwyższona do ergonomicznych 75 Hz. Przy próbie podłączenia starszego monitora należy zwrócić uwagę na maksymalną częstotliwość synchronizacji poziomej (H sync), podaną w kHz.

Przykładowo monitor, dla którego ta częstotliwość wynosi 64 kHz, może pracować podłączony do Macintosha w trybach do 1024 x 768 punktów (61,1 kHz). Ustawienie rozdzielczości na 1152 x 870 może uszkodzić monitor, gdyż w tym trybie częstotliwość synchronizacji poziomej (68,7 kHz) leży powyżej częstotliwości maksymalnej tego monitora.

Kodowanie trybów pracy monitora odbywa się za pomocą styków nr 4, 7 i 10 we wtyczce monitora. Styki mogą być nie podłączone do niczego, podłączone do masy lub połączone między sobą za pomocą kawałka drutu lub diody impulsowej. W zależności od kombinacji połączeń uzyskuje się kodowanie dla różnego typu monitorów. W tabelce znajdują się najważniejsze kody dla monitorów kolorowych. Inne (dla monitorów czarno-białych lub specjalnych, jak np. portrait) zostały pominięte ze względu na utratę ich znaczenia w świecie komputerowym. Proszę zwrócić uwagę na rozdzielczości, które wspomaga dany model Macintosha, np. grafika Macintosha IIci pracuje tylko w trybie 512 x 384 lub 640 x 480 - podpięcie monitora z kodowaniem RGB16" (832 x 624) lub multi 17 nic nie da, gdyż IIci nie rozpozna tego typu monitora. Szczegółowe informacje dotyczące rozdzielczości grafiki wszystkich Macintoshy zawiera program GURU firmy Newer Technology (www.newerram.com).

HDI-45

Modele Power Macintosh 6100, 7100 i 8100 są wyposażone w złącze AV typu HDI-45, umożliwiające podłączenie drugiego monitora. Wysoka cena odpowiednich przejściówek do podłączenia monitora spowodowała, że wielu użytkowników Macintoshy nie używa tego wyjścia wcale - a można do niego podłączyć drugi monitor (rozdzielczość do 832 x 624), aby np. umieścić na nim palety z narzędziami lub odłożyć ikonki programów, które często "zarastają" biurka. Zrobienie odpowiedniej przejściówki do tego złącza wymaga znajomości wykonywania płytek drukowanych - w tym może z pewnością pomóc kolega-elektronik. Dokument w formacie PDF, zawierający druk płytki na wtyczkę AV, znajduje się na płycie

CD-ROM. Należy go wydrukować drukarką laserową na folii. Do naświetlania płytki folię należy ułożyć stroną zadrukowaną na lakierze światłoczułym płytki, by zwiększyć kontrast druku. Styki mają długość 5 mm i należy je wykonać z drutu o grubości 0,7 mm. Polecam również wykonanie ekranowania z blachy, które polepsza mocowanie wtyczki w gnieździe AV Macintosha.