Jak dbać o dane - 10 zasad ochrony informacji


Żywotność danych – archiwizowanie i konwertowanie

Profesjonaliści stawiają trzy wymagania archiwizacji danych na długi czas – bezstratny odczyt przez okresowe przenoszenie danych na nowe platformy i nośniki, ochronę przed fałszowaniem realizowaną za pomocą kontroli dostępu i zachowanie pierwotnego formatu dokumentu. Użytkowników domowych powinien zadowolić bezstratny odczyt zarchiwizowanych zasobów. Zabezpieczenie przed fałszowaniem jest mile widziane, o ile da się je zrealizować. Wprowadzanie zmian w zasobach powinno podlegać kontroli. Poniżej przedstawiamy kilka podstawowych reguł archiwizowania.

1. Najcenniejsze zasoby danych należy skopiować w co najmniej jednym egzemplarzu (lepiej w dwóch – umieszczonych na oddzielnych nośnikach). Jedna z kopii zapasowych powinna być przechowywana w innym miejscu niż oryginał (np. w pracy, u krewnych lub po zaszyfrowaniu w chmurze). Bezpłatne serwisy dysków online nie dają jednak żadnej gwarancji trwałości. Ponadto są ograniczenia co do pojemności skrytki i prędkości wgrywania plików. Użytkownik musi sam dbać o bezpieczeństwo danych, szyfrując je. Zatem dyski online nadają się tylko do sporządzania kopii zapasowych niewielkich zasobów danych.

2. Ulubione nośniki na kopie zapasowe w domu i małych firmach to zewnętrzne dyski twarde. Okazują się bardziej niezawodne od nośników optycznych, a zarazem tańsze od streamerów. Ponadto zapewniają dowolny dostęp do plików w celu dołączania nowych lub wymieniania na nowsze wersje. Zważywszy na duże pojemności dysków, używając je do przechowywania kopii zapasowych, uwolnisz się od wielu zadań organizacyjnych takich jak numerowanie czy przekładanie nośników. Zaleca się stosować dyski o podobnej pojemności i formatować je w tym samym systemie plików. Dyski ferromagnetyczne warto podłączać co trzy miesiące, aby podtrzymywać lepkość cieczy w łożyskach.

3. Macierz RAID składająca się z kilku dysków automatyzuje lustrzane duplikowanie danych, lecz kopia zapasowa nie jest fizycznie oddzielona od oryginału. Błędy są samoczynnie nanoszone na duplikat. Trzeba więc tworzyć trzecią, niezależną kopię.

4. Dane w postaci cyfrowej mogą znikać niezauważenie. Przed każdym synchronizowaniem danych trzeba skorzystać z funkcji podglądu. Jest dostępna nawet w najprostszych narzędziach takich jak Xcopy czy Robocopy (przełącznik /L). Przeprowadzenie takiego testu jest szczególnie istotne przed synchronizowaniem lustrzanym, które w Windows inicjuje się poleceniem robocopy /mir, a w Linuksie poleceniem rsync -delete. W wyniku tej czynności są nie tylko uzupełniane brakujące pliki, lecz także usuwane nadmiarowe (te, których nie ma w oryginale), więc wykonując ją bez uprzedniej kontroli, można niechcący usunąć cenne zasoby danych.

5. Zanim przerzucisz się na nowy system operacyjny lub aplikację, sprawdź, czy obsługuje stosowane dotychczas formaty danych. Konwertując pliki przed zmianą oprogramowania, nie będziesz zdany na pomoc innych lub usługi komercyjne.

6. Marginalny problem stanową systemy plików. Windows nie współpracuje z dyskami sformatowanymi w systemie HFS+ (Apple) ani w linuksowym Ext2. Zaleca się skopiować uprzednio wszystkie zasoby na dysk z systemem plików obsługiwanym przez wszystkie systemy operacyjne (np. FAT32). Od biedy można skopiować dane u znajomych lub podłączyć dysk z obcym systemem przy użyciu specjalnych narzędzi.

Brakujące bajty w dokumencie ODF (tu: podgląd w postaci szesnastkowej) – jeśli nagłówek pliku pozostał nienaruszony, przypuszczalnie uda ci się odzyskać przynajmniej fragment treści.

Brakujące bajty w dokumencie ODF (tu: podgląd w postaci szesnastkowej) – jeśli nagłówek pliku pozostał nienaruszony, przypuszczalnie uda ci się odzyskać przynajmniej fragment treści.