Jak dbać o dane - 10 zasad ochrony informacji


Żywotność danych – ratowanie dokumentów Office'a

Do najcenniejszych plików należą m.in. dokumenty tworzone w aplikacjach biurowych. Utrata zawartych w nich danych często wiąże się z poważnymi kłopotami. Tymczasem wystarczy zawieszenie się systemu w trakcie edytowania dokumentu lub awaria na łączu WLAN podczas zapisywania danych, aby uległy uszkodzeniu. Poniżej opisujemy sposoby odzyskiwania danych z plików Microsoft Office i LibreOffice.

Naprawianie dokumentów

Microsoft Office i LibreOffice są wyposażone w funkcję naprawiania dokumentów. Jeśli nagłówek pliku jest nienaruszony, a uszkodzenia występują w końcowej części dokumentu, jest spora szansa, że operacja się powiedzie. Spróbuj otworzyć uszkodzony plik w danej aplikacji. Pakiet biurowy wyświetli ostrzeżenie, po czym zaproponuje przywrócenie pliku. LibreOffice okazał się w naszych próbach wrażliwszy, wyświetlając błędy wejścia/wyjścia już przy drobnych uszkodzeniach pliku. Jeśli nie uda ci się odtworzyć dokumentu ODT/ODS w LibreOffice, spróbuj odzyskać go w pakiecie Microsoftu (wersja 2007 lub nowsza). Choć OpenDocument nie należy do macierzystych formatów Microsoftu, zadziwiająco dobrze działa mechanizm naprawiania plików tego typu.

Odzyskiwanie tekstu z plików Worda

Jeśli automatyczna naprawa dokumentu DOC nie uda się, skorzystaj z funkcji odzyskiwania tekstu w Wordzie (dostępna w wersji XP i nowszych). Wprawdzie pozostałe treści dokumentu takie jak formatowanie, ilustracje, formuły itd. ulegną utracie, jednak znacznie łatwiej przywrócić poprzedni stan pliku, mając do dyspozycji chociaż tekst, niż zaczynając od samego początku. Przywołaj okno otwierania pliku, zaznacz opcję Odzyskaj tekst z dowolnego pliku w polu listy w prawym dolnym narożniku, po czym wskaż uszkodzony plik DOC. Metoda ta nie działa na formatach XML takich jak DOCX czy ODT.

Edytor Word z pakietu Microsoft Office zapewnia funkcję odzyskiwania tekstu z plików w dowolnym formacie.

Edytor Word z pakietu Microsoft Office zapewnia funkcję odzyskiwania tekstu z plików w dowolnym formacie.

Ręczne ratowanie dokumentów

Typy plików, które mają za podstawę format XML, takie jak OpenDocument stosowany w LibreOffice i Open Office, a także niezgodny z nim OOXML Microsoftu to właściwie archiwa ZIP. Składają się z pojedynczych plików zawierających ilustracje i plików XML. W jednym z tych ostatnich jest zapisana struktura dokumentu i treść tekstowa. Bezpłatne narzędzie Diskinternals ZIP Repair pomoże ci uratować poważnie uszkodzone pliki, których nie potrafi otworzyć Word. Opatrz dokument rozszerzeniem ZIP, po czym otwórz go we wspomnianym programie. Jeśli uda mu się odtworzyć nagłówek, zapewne pozwoli wyodrębnić chociaż kilka plików z uszkodzonego dokumentu. Treści tekstowe zapisane w formacie DOCX znajdują się w pliku Document.xml (mieści się w podfolderze Word). Dokumenty ODT pakietu LibreOffice gromadzą treści tekstowe w pliku content.xml. Pliki te zawierają wiele znaczników XML, które utrudniają czytanie tekstu. Możesz wyłączyć ich wyświetlanie. Zamień w tym celu rozszerzenie pliku XML na HTML i otwórz go w dowolnej przeglądarce internetowej. Aby uzyskać prawidłowe wyświetlanie liter występujących tylko w polskim alfabecie, przestaw kodowanie na Unicode. W Firefoksie naciśnij klawisz [F10] i wskaż menu Widok | Zestaw znaków | Unicode. W Chrome kliknij przycisk w prawym górnym narożniku, po czym wskaż polecenie Narzędzia | Kodowanie | Unicode (UTF-8). W Internet Explorerze kliknij prawym przyciskiem myszy w obrębie tekstu i wybierz polecenie Kodowanie | Unicode (UTF-8).

Odczytywanie plików z uszkodzonych nośników

Usiłując odczytać pliki z uszkodzonych nośników takich jak płyty CD/DVD lub kieszonkowa pamięć USB, nie oczekuj pomocy od Eksploratora. W razie problemów system wyświetli komunikat alarmowy i usunie z dysku prawidłowo odczytany fragment pliku. Lepsze rezultaty uzyskasz bezpłatnym narzędziem Unstoppable Copier. Po uruchomieniu go podaj uszkodzony nośnik w polu Źródło, a lokalizację docelową w polu Kopiuj do. Jako element źródłowy można podać nawet pojedynczy plik. Program podejmuje domyślnie maksymalną liczbę prób odczytania pliku ze zniszczonego nośnika. Jeśli zechcesz skonfigurować proces kopiowania (np. wyłączyć nadpisywanie lub ograniczyć liczbę powtórzeń), przeskocz na kartę Ustawienia. Aplikacja próbuje odczytać pliki źródłowe bajt po bajcie. Fragmenty, których nie zdoła odczytać, zapełnia zerami. Ta metoda nie nadaje się do przywracania plików dowolnego typu. Najlepiej sprawdza się z plikami tekstowymi (TXT). Dobre efekty przynoszą próby odzyskiwania treści graficznych i dźwiękowych. Kilka utraconych bajtów nie powinno zniszczyć całego pliku – pod warunkiem, że zachował się jego nagłówek. Większe problemy sprawiają wszelkiego rodzaju archiwa, a więc także pliki DOCX, XSLX, PPTX pakietu Microsoft Office i ODT, ODS, ODP LibreOffice'a. Nawet niewielka liczba brakujących bajtów może uniemożliwić otworzenie dokumentu w stosownej aplikacji.