Jak przygotować sprzęt do sprzedaży

Wymieniasz komputer? Zapewne Twój stary model jest jeszcze sprawny i możesz sprzedać go odzyskując tym samym nieco pieniędzy. Pamiętaj jednak, że używanego komputera nie wolno oddawać w cudze ręce bez wcześniejszego przygotowania. Sprawdź, jak sprawnie i skutecznie pozbyć się swoich danych.


Czy uważasz, że w dobie konsumpcjonizmu i coraz nowszych urządzeń nikogo nie interesuje używany sprzęt? Nic bardziej mylnego! Leciwe laptopy, komputery stacjonarne, tablety i smartfony sprzedają się prawie jak ciepłe bułeczki, przynosząc sprzedającym zadziwiająco wysokie dochody. Jednak przed pozbyciem się swojego cyfrowego kompana, należy odpowiednio go przygotować, aby poufne dane nie trafiły w ręce nowego właściciela.

Używane urządzenia elektroniczne
Źródło: Rob Schultz / IDG

Używane urządzenia elektroniczne

Źródło: Rob Schultz / IDG

Na rynku znajdziemy coraz większą ilość urządzeń elektronicznych. Jednocześnie w dzisiejszych czasach częściej wymieniamy sprzęt. Prowadzi to do tego, że używane urządzenia, które są nam zbędne posiadają całkiem przyzwoite parametry techniczne i nadal mogą być solidnym sprzętem do pracy. Dodatkowo wybrane modele potrafią zaskakująco dobrze "trzymać" swoje ceny (dotyczy to głównie sprzętu firmy Apple). Oznacza to, że za nasz stary komputer możemy uzyskać całkiem pokaźną kwotę.

Zobacz również:

Do sprzedaży używanego sprzętu najlepiej wykorzystać popularne portale aukcyjne i serwisy z darmowymi ogłoszeniami. Warto również umieścić odpowiedni wpis na Facebooku. Przydać się mogą dedykowane grupy, które służą do sprzedaży urządzeń elektronicznych. Z pomocą przychodzi również Facebook Marketplace. Jeżeli nie chcemy samodzielnie sprzedawać naszego sprzętu możemy wykorzystać do tego firmy, które zajmują się skupem używanych i/lub uszkodzonych urządzeń elektronicznych. Adresy łatwo znajdziesz korzystając z przeglądarki sieciowej. Pamiętaj! - firmy skupujące sprzęt zawsze zaoferują Ci o wiele niższą cenę, niż w przypadku samodzielnej sprzedaży.

Facebook Marketplace może pomóc w sprzedaży starego sprzętu
Źródło: Facebook.com

Facebook Marketplace może pomóc w sprzedaży starego sprzętu

Źródło: Facebook.com

Gdy podejmiesz już decyzję o sprzedaży komputera warto na chwilę wstrzymać się przed jego wystawieniem na aukcję, umieszczeniem ogłoszenia w sieci lub zaniesieniem do firmy skupującej sprzęt.

Przed sprzedażą warto wykonać kilka czynności poprzedzających. Przede wszystkim należy utworzyć kopię wszystkich swoich danych zgromadzonych w urządzeniu, a następnie usunąć je z oddawanego sprzętu. Ponadto trzeba uniemożliwić dostęp do swoich prywatnych kont w serwisach online’owych i anulować aktywacje zainstalowanego oprogramowania. W tym materiale opisujemy, jak wykonać te czynności w laptopach i komputerach stacjonarnych wyposażonych w konwencjonalny (talerzowy) dysk twardy lub model SSD. Przedstawiamy także narzędzia do wykonania tej czynności w urządzeniach przenośnych z systemem Android lub iOS.

Archiwizowanie prywatnych danych

Komputery stacjonarne i przenośne zachowują trwale wszystkie dane na dysku twardym. W urządzeniach tego typu jest on jedynym nośnikiem zamontowanym na stałe, który może gromadzić prywatne dane użytkownika. Przed sprzedaniem komputera trzeba w taki sposób usunąć swoje prywatne zasoby z dysku, aby nie udało się ich odtworzyć nawet za pomocą specjalistycznych narzędzi. Nie wystarczy skasować ich w zwyczajny sposób, ani sformatować nośnika, na którym są przechowywane.

Bezpowrotne usuwanie danych z dysku jest możliwe np. za pomocą bezpłatnego, angielskojęzycznego programu Darik’s Boot and Nuke (DBAN, link). DBAN uruchamia oddzielny system, który powstał na podstawie jednej z dystrybucji Linuksa i działa niezależnie od środowiska Windows zainstalowanego w komputerze. Dlatego jest w stanie usunąć całą zawartość dysku twardego – łącznie z partycją systemową. Jednak zanim wykonasz tę czynność, pamiętaj o utworzeniu zapasowej kopii swoich zasobów na zewnętrznym nośniku danych, aby nie stracić ich nieodwracalnie. Możesz to zrobić ręcznie lub za pomocą specjalnego oprogramowania do archiwizowania danych, chociażby bezpłatną, angielskojęzyczną aplikacją EaseUS Todo Backup Free (link).

Oprócz zabezpieczenia swoich prywatnych plików przed utratą warto wyodrębnić i zapisać klucze licencyjne zainstalowanego oprogramowania. Pomoże ci w tym narzędzie LicenseCrawler (bezpłatne do użytku prywatnego, link), które przeczesuje rejestr systemu Windows w poszukiwaniu numerów seryjnych, aby zapisać je następnie w pliku tekstowym. W ten sposób znacznie ułatwia ponowne instalowanie aplikacji na innym komputerze. Na szczególną uwagę zasługują programy, które wymagają aktywacji. Pamiętaj, aby anulować ich aktywację lub wyrejestrować je przed usunięciem.

Jak przygotować sprzęt do sprzedaży

Za pomocą tego narzędzia ustalisz numery seryjne oprogramowania zainstalowanego w twoim systemie. Warto to zrobić, zanim bezpowrotnie opróżnisz dysk twardy.

Oczyszczanie wolnych obszarów nośnika

Zanim opróżnisz cały dysk twardy programem DBAN, nie oszczędzając nawet partycji systemowej, zastanów się, w jakim stanie chcesz sprzedać swój komputer. Potencjalnego nabywcę bardziej zainteresuje model z zainstalowanym systemem operacyjnym. Możesz uzyskać wyższą cenę.

Jeśli nabyłeś markowy komputer z preinstalowanym systemem, odtwórz jego fabryczny stan, przywracając podstawową konfigurację, która jest zapisana na ukrytej partycji niewidocznej z poziomu Windows lub macOS (przeważnie nosi ona nazwę recovery partition). Sposób uruchamiania tego systemu awaryjnego różni się u poszczególnych producentów. Tuż po włączeniu komputera należy nacisnąć odpowiedni klawisz lub kombinację klawiszy (sprawdź w instrukcji obsługi lub dziale pomocy na internetowej stronie producenta), a następnie zastosować się do wskazówek wyświetlanych na ekranie.

Recovery systemu operacyjnego macOS
Źródło: Apple.com

Recovery systemu operacyjnego macOS

Źródło: Apple.com

Gdy uporasz się z odtworzeniem fabrycznego stanu komputera, wszystkie zmiany dokonane przez ciebie w systemie i twoje prywatne pliki staną się wprawdzie niewidoczne, lecz jeszcze nie znikną z urządzenia. Aby pozbyć się ich bezpowrotnie, skorzystaj z programu Secure Eraser (bezpłatny do użytku prywatnego, link). Jeśli oprócz partycji systemowej jest na dysku partycja przeznaczona na dane, wybierz opcję Drive/partition deletion, po czym zaznacz obszar przeznaczony do oczyszczenia i kliknij przycisk Start deletion. Jeżeli natomiast zamierzasz tylko usunąć ślady po swoich danych z obszarów partycji systemowej, które są zaznaczone jako wolne, wskaż opcję Free space deletion. Zauważ, że zależnie od wybranej metody bezpiecznego usuwania danych i rozmiaru oczyszczanej powierzchni czynność ta może zająć nawet kilka godzin.

Bezpowrotne usuwanie danych z dysków SSD

Za pomocą konwencjonalnych narzędzi takich jak DBAN czy Secure Eraser nie uda ci się opróżnić zawartości dysków SSD. Wymagają zastosowania specjalnego polecenia ATA Secure Erase, które jest dostępne w oprogramowaniu producentów sprzętu SSD (np. w aplikacji Toolbox firmy OCZ).

Alternatywne rozwiązanie, które można stosować w modelach różnych producentów, zapewnia niezależny system Parted Magic (link). Nagraj pobrany plik ISO na płytę CD, po czym uruchom z niej komputer, wybierając domyślne ustawienia (opcja Default Settings). Gdy na ekranie pojawi się graficzny interfejs użytkownika, kliknij przycisk w lewym dolnym narożniku i wskaż kolejno System Tools | Erase Disk | Internal: Secure Erase command writes zeroes to wntire data area. Wybierz żądany dysk i potwierdź, klikając OK i Yes. Opisana metoda działa tylko w wypadku dysków, które są podłączone bezpośrednio do płyty głównej z wykorzystaniem interfejsu SATA, PCI lub PCIe. Nie stosuj jej na nośniku flash podłączonym za pośrednictwem portu USB lub Thunderbolt. W przeciwnym razie możesz trwale uszkodzić swój dysk SSD!

Nadpisywanie całych partycji

Gdy zechcesz usunąć bezpowrotnie całą zawartość dysku twardego (łącznie z zainstalowanym na nim systemem Windows), skorzystaj z programu DBAN (patrz wyżej). Pobierz obraz ISO i nagraj go na pustą płytę CD. Możesz to zrobić chociażby za pomocą programu CDBurnerXP (link) w trybie Nagraj obraz ISO. Następnie pozostaw przygotowany w ten sposób krążek w napędzie i zrestartuj komputer. Jeśli wczyta system Windows jak zazwyczaj, powtórz tę czynność, lecz gdy pojawi się ekran startowy, naciśnij klawisz przywołujący ustawienia BIOS-u (widnieje na ekranie startowym – przeważnie jest to klawisz [F2], [F10] lub [Del]). Przeskocz do menu o nazwie Boot, Boot Sequence lub podobnej i ustaw napęd CD/DVD jako pierwszy. Opuść BIOS, zapisując zmiany. Teraz możesz uruchomić system z płyty.

DBAN
Źródło: PCWorld.com

DBAN

Źródło: PCWorld.com

Jeżeli masz do sprzedania komputer lub laptop bez napędu CD/DVD, musisz przygotować specjalny pendrive z systemem DBAN. Pobierz i uruchom w tym celu narzędzie Universal USB Installer (link). W polu listy Step 1 wybierz opcję DBAN 2.2.X. W rubryce Step 2 kliknij przycisk Browse i wskaż pobrany obraz ISO zawierający system DBAN, zaś w polu Step 3 wybierz literę dysku przypisaną pustemu pendrive’owi, który podłączyłeś uprzednio do portu USB. Zaznacz ponadto pole wyboru Format X:/ Drive (Erases Contents). Potwierdź, klikając Create i Yes. Narzędzie spreparuje twój kieszonkowy dysk USB, aby uruchamiał się z niego system DBAN.

Po uruchomieniu systemu z płyty startowej lub pendrive’a ujrzysz komunikat, który zamkniesz klawiszem [Enter]. Następnie podświetl za pomocą klawiszy strzałek dysk, którego zawartość zamierzasz usunąć, i potwierdź przyciskiem Wipe.

Chcąc sprzedać urządzenie przenośne z systemem Android lub iOS przywróć jego fabryczne ustawienia i pamiętaj o wyjęciu zeń karty pamięci. Nieodwracalne opróżnienie wewnętrznej pamięci urządzenia z Androidem jest możliwe za pomocą takich bezpłatnych aplikacji jak Secure Wipe, SHREDroid i Secure Deletion for Android (wszystkie są dostępne w Google Play Store). W modelach z systemem iOS można usunąć wszystkie dane programem iShredder Pro (AppStore, 4 dol.).

W przypadku urządzeń mobilnych z iOS pamiętaj o wyłączeniu blokady Znajdź mój (iPhone, iPad, etc.). Przed wyzerowaniem udaj się do Ustawień > konto iCloud > Lokalizator > Znajdź mój...

Zerowanie iPhone'a
Źródło: Ben Patterson / IDG

Zerowanie iPhone'a

Źródło: Ben Patterson / IDG

Decydując się na zerowanie urządzenia z Androidem nie wykonuj tej czynności z poziomu wbudowanego Recovery - spowoduje to włączenie blokady aktywacyjnej połączonej z naszym kontem Google.

Recovery w Androidzie
Źródło: techadvisor.co.uk

Recovery w Androidzie

Źródło: techadvisor.co.uk

Lepszym sposobem jest przejście do ustawień systemowych i klasyczne zerowanie. Urządzenie poprosi o podanie hasła do naszego konta i usunie wszelkiego rodzaju blokady.