Jak unikać scamu, phishingu oraz wyłudzeń w sieci?

W czasach ciągłego zagrożenia należy się mieć na baczności podczas korzystania z różnego rodzaju usług online.


Oszustwa w sieci mają wiele form, a cyberprzestępcy chwytają różnych sposobów, aby wyciągnąć pieniądze od użytkownika lub dane dotyczące jego konta internetowego oraz karty kredytowej. Fałszywe e-maile "z banku", "od pomocy technicznej" lub z wezwaniami do zapłaty - to najpopularniejsze z metod. Inne - to fałszywe oferty sprzedażowe. Doradzamy, na co należy koniecznie zwrócić uwagę.

Trzy znaki świadczące o tym, że strona jest fałszywa

Z pewnością większość stron, z których korzystasz na co dzień, to normalne witryny. Jednak co z innymi? Możesz szybko sprawdzić, czy można im zaufać. Są do tego trzy sposoby:

  1. Adresy zaczynając się od https są bezpieczne - końcówka "s" oznacza, że witryna korzysta z szyfrowania SSL (Secure Sockets Layer), które chroni prywatne dane transferowane pomiędzy przeglądarką a serwerem
  2. Niektóre witryny mają certyfikaty od firm zajmujących się bezpieczeństwem, jak np. Norton Secured Seal czy McAfee - sa one wyświetlane na pasku adresu
  3. W przypadku wątpliwości możesz sprawdzić WHOIS - jest to internetowa baza danych, dotycząca właścicieli stron. Szerzej wyjaśniamy to w artykule "Kto stoi za podejrzaną witryną? Jak rozpoznać nieuczciwe strony?"

Jak rozpoznać nieuczciwe oferty?

Przy zakupach online ostrożność jest zawsze zalecana, zwłaszcza, jeżeli nie kupujesz na znanej witrynie. W takiej sytuacji:

  1. Przeczytaj uważnie warunki zakupu, informacje o produkcie oraz sposobach na dokonanie zwrotu zakupu - choć są to dłuższe teksty, warto poświęcić im czas
  2. Jeśli coś jest podejrzanie tanie, z pewnością kryje się za tym jakiś haczyk
  3. Poszukaj opinii użytkowników na temat danego sklepu/witryny. Oczywiście zwróć najpierw uwagę na negatywne i ich uzasadnienie. Często pozytywne recenzje są dziełem ludzi opłaconych przez sprzedawcę/właściciela strony. Jeśli w odpowiedzi na negatywną opinię sklep oferuje wymianę towaru lub zwrot kosztów - daj mu szansę; widać, że stara się dbać o klientów
  4. Sprawdź opcje dostawy oraz jej koszty - uczciwe sklepy korzystają zazwyczaj ze sprawdzonych firm kurierskich, jak np. UPS
  5. Zawsze sprawdzaj podsumowanie zakupów - aby nie okazało się, że sprzedawca doliczył jakieś niezapowiedziane opłaty
  6. Nigdy nie klikaj na linki zapowiadające nagrody, a jeśli już przejdziesz na taką stronę, nie zostawiaj na niej żadnych informacji osobistych, jak seria i numer dowodu czy numer rachunku bankowego.
  7. Jeśli w wiadomości e-mail dostajesz link do niezwykle korzystnej okazji, np. "Wygraj pobyt w Paryżu", najedź na niego kursorem i zobacz, dokąd prowadzi. Jeśli w pokazanym adresie nie widzisz nic związanego z zapowiedzią, jest to na pewno scam.

Pamiętaj także o tym, że cyberprzestępcy przesyłają maile, w których podszywają się pod znane firmy. Nigdy nie otwieraj załączników od firm, których nie znasz, ani też z którymi nie miało się wcześniej żadnej styczności. Jeśli otrzymujesz np. wezwanie do zapłaty czy informacje, że w załączniku jest faktura, sprawdź najpierw adresy nadawcy - jeśli to scam lub phishing, z pewnością będzie różnić się od właściwego domeną.