Jak zainstalować (lub wymienić) wentylator obudowy komputera? [PORADNIK]

Twój komputer musi pozostać chłodny, aby mógł pracować jak najlepiej. Oto poradnik, jak zainstalować wentylator do nowej konstrukcji lub wymienić wentylator, który przestał działać.


Fot. Alaina Yee / IDG

Fot. Alaina Yee / IDG

Wiele układów scalonych w typowym komputerze PC generuje dużo ciepła i wymaga jakiejś formy aktywnego chłodzenia, aby zachować stabilność. Potężny sprzęt, taki jak karty graficzne GeForce RTX 3000 firmy Nvidia i procesory Ryzen 5000 firmy AMD, wymagają jeszcze lepszego odprowadzania ciepła.

Konstruktorzy systemów zazwyczaj polegają na radiatorach i wentylatorach, aby zarządzać ciepłem w komputerze. Jeśli modernizujesz lub budujesz nowy komputer albo twój komputer się przegrzewa, może być konieczne zainstalowanie nowych lub dodatkowych wentylatorów.

Zobacz również:

  • Wentylatory z funkcją grzania - czy są wydajne? Ile kosztuje ich użytkowanie? Przeglądamy oferty

Oto jak rozpoznać, kiedy należy wymienić wentylator i jak to zrobić samodzielnie.

Identyfikacja wadliwych wentylatorów

Często zdarza się, że wentylator zaczyna wydawać dziwne odgłosy szlifowania lub wibracje w ostatnich chwilach swojej pracy. Czasami nie ma żadnego ostrzeżenia, a wentylator po cichu zatrzymuje się.

Otwórz obudowę komputera, włącz go i rozejrzyj się dookoła z latarką (ale staraj się nie dotykać niczego, gdy komputer jest włączony).

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Fot. Thiago Trevisan / IDG

We wszystkich systemach z wyjątkiem tych o najniższej mocy, chłodzonych pasywnie, znajdziesz prawdopodobnie co najmniej cztery wentylatory:

  • wentylator wlotowy,
  • wentylator wylotowy,
  • wentylator chłodzący procesor,
  • wentylator chłodzący zasilacz (PSU).

Wentylatory CPU i PSU będą zamontowane na odpowiednich komponentach, ale wentylatory obudowy mogą być umieszczone praktycznie wszędzie. Najczęściej spotykane są wentylatory zasysające powietrze na dole obudowy, zazwyczaj na froncie, gdzie mogą zasysać najchłodniejsze powietrze. Wentylatory wyciągowe do wydalania ciepłego powietrza znajdują się najczęściej z tyłu lub na górze obudowy.

Jeśli jeden z wentylatorów zatrzymał się, sprawdź, czy jest podłączony. Jeśli wentylator jest podłączony i nadal się nie obraca, należy go wymienić.

Co musisz wiedzieć przed instalacją wentylatora?

Większość sprzedawanych obecnie obudów i komputerów PC posiada niewykorzystane miejsca na wentylatory. Nawet jeśli wszystkie wentylatory działają, jest duża szansa, że masz miejsce na co najmniej jeden dodatkowy.

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Jeśli wszystkie wentylatory w systemie działają, a mimo to system jest gorący lub niestabilny, możesz chcieć dodać więcej wentylatorów. Jeśli Twoja obudowa nie pomieści więcej wentylatorów lub jest zbyt głośna, rozważ chłodzenie cieczą. Nasze poradniki na temat ustawienia wentylatorów w komputerze PC w celu maksymalnego chłodzenia systemu oraz jak określić kierunek nadmuchu wentylatora PC mogą również pomóc w tym procesie.

Jeśli musisz wymienić wentylator, upewnij się, że znalazłeś zamiennik o odpowiednim rozmiarze i złączu.

Wybór właściwego wentylatora

Wentylatory chłodzące są dostępne w szerokiej gamie rozmiarów i kształtów (oraz kolorów), od malutkich wentylatorów typu beczułkowego używanych czasami do chłodzenia chipów, do dużych wentylatorów osiowych używanych w większości zasilaczy.

Najczęściej spotykane rozmiary wentylatorów mieszczą się w przedziale od 70 mm do 140 mm, ale coraz większą popularnością cieszą się wentylatory o średnicy nawet 230 mm. Wentylatory o średnicy 120 mm są typowe w nowszych obudowach.

Szukaj takiego o wysokim przepływie powietrza (mierzonym w stopach sześciennych na minutę, lub CFM) i niskim poziomie hałasu (mierzonym w decybelach, lub dBA). Informacje te znajdują się na opakowaniu lub na stronie informacyjnej produktu.

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Większe wentylatory mogą zazwyczaj obracać się z mniejszą prędkością i nadal poruszać się z dużą ilością powietrza, nie robiąc przy tym dużo hałasu. Niektórzy producenci wbudowują w swoje wentylatory również oświetlenie LED.

Utrzymywanie dodatniego ciśnienia

Po dodaniu wentylatorów do systemu, utrzymanie dodatniego ciśnienia w obudowie może zapobiec wessaniu kurzu do otwartych otworów lub szczelin. Aby utrzymać dodatnie ciśnienie, należy uzyskać wyższą łączną wartość CFM dla wentylatorów wlotowych niż dla wentylatorów wylotowych.

Uwaga: Większość wentylatorów posiada małe strzałki wytłoczone na ramkach, które pokazują kierunek przepływu powietrza. Podczas montażu należy skierować strzałkę w kierunku wnętrza komputera w celu uzyskania wlotu powietrza, a strzałkę w kierunku zewnętrznym w celu uzyskania wylotu powietrza.

Podłączenie zasilania

Większość wentylatorów podłącza się do komputera za pomocą standardowego złącza. Nowoczesne systemy zazwyczaj wykorzystują 3-pinowe lub 4-pinowe dedykowane złącza wentylatorów, choć stosowane są również standardowe 4-pinowe złącza peryferyjne MOLEX.

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Analogowe złącza 3-pinowe oraz MOLEX dostarczają zasilanie do wentylatora, aby ten mógł się obracać. Złącza 4-pinowe są sterowane cyfrowo i pozwalają systemowi na dynamiczną zmianę prędkości obrotowej wentylatora.

Wiele płyt głównych (i dedykowanych kontrolerów wentylatorów) posiada szereg 3-pinowych i/lub 4-pinowych złączy, które są umieszczone w różnych miejscach na płycie.

Instalacja nowego wentylatora

Uwaga: Przed instalacją jakiegokolwiek komponentu w komputerze, upewnij się, że komputer jest wyłączony.

Aby usunąć uszkodzony wentylator lub zainstalować nowy, potrzebny będzie śrubokręt krzyżakowy.

Jeśli wymieniasz wentylator, usuń stary, odkręcając go od obudowy i odłączając kabel z gniazda (lub połączenia MOLEX). Możesz ponownie użyć śrub, jeśli nowy wentylator nie posiada ich w zestawie.

Aby zamontować wentylator, trzymamy go w pozycji montażowej tak, aby otwory na śruby pokrywały się z otworami w obudowie. Trzymając wentylator w miejscu jedną ręką, użyj czterech śrub, aby przymocować go na miejscu drugą ręką.

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Jeśli masz tylko plastikowe klipsy trzymające wentylator na miejscu, po prostu odepnij je, usuń wentylator i włóż nowy na jego miejsce.

Następnie podłączamy wentylator do nieużywanego gniazda wentylatora. Aby zapewnić prawidłowe podłączenie, gniazda są oznaczone kluczem. Czteropinowe headery będą działać z 3-pinowymi wentylatorami, ale nie będziesz miał kontroli nad prędkością wentylatora.

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Kupno kontrolera wentylatorów pozwoli na uzyskanie dodatkowych gniazd dla wentylatorów. Alternatywnie można użyć przejściówek 3-pin/4-pin na MOLEX i podłączyć wentylatory bezpośrednio do PSU. (Złącza MOLEX są również kluczowane).

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Fot. Thiago Trevisan / IDG

Na koniec warto wspomnie o dość ważnej kwestii. Poprowadź kable wentylatorów (i nie tylko) używając odpowiedniego systemu zarządzania kablami lub opasek zaciskowych. Zapewni to, że kable nie będą uderzać o wentylator podczas jego obracania się, powodując brzęczący dźwięk. Kable, które stykają się z wentylatorami mogą również całkowicie zatrzymać wentylator lub co gorsza, uszkodzić kabel.