Jak zrobić świetne zdjęcie cyfrówką i smartfonem

W wakacje pojawiamy się często w wyjątkowych miejscach, które chcemy uwiecznić na zdjęciach, by wracać do nich pamięcią. Nasz poradnik pomoże ci zrobić świetne fotografie, niezależnie od tego, czy bierzesz na urlop najnowszą lustrzankę i zestaw obiektywów, czy używasz aparatu wbudowanego w smartfon.

Czym fotografować na wakacjach: cyfrową lustrzanką, kompaktem czy smartfonem? Aparaty DSLR są najlepsze pod względem jakości rejestrowanego obrazu i ergonomii, pozwalają też szybciej ustawić parametry, np. ostrość. O jakości decyduje w dużym stopniu wielkość matrycy aparatu. W lustrzankach stosuje się na ogół matryce APS-C, bardziej zamożni mogą sobie pozwolić na modele z pełną klatką. Większość kompaktów z wymienną optyką dysponuje matrycami APS-C lub Mikro 4/3, ale są także modele wyposażone w sensory Full Frame (rodzina Sony A7). Pełna gama matryc – od maleńkich 1/2,3” do pełnej klatki 24 x 36 mm – dostępna jest także w aparatach kompaktowych, choć większość kompaktów wyposażanych jest w matryce znacznie mniejsze niż w lustrzankach. Najczęściej nie uzyska się nimi takiej jakości obrazu jak aparatami systemowymi (lustrzankami i hybrydami).

Jak fotografować smartfonem – 10 szybkich porad

  1. Staraj się fotografować smartfonem wyłącznie w dobrych warunkach oświetleniowych. Inaczej nie licz na dobrą jakość zdjęć.
  2. Rozpoznaj wszystkie możliwości menu, jakie daje smartfon.
  3. Korzystaj z aparatu z tylnej ścianki. Ma lepsze możliwości i zapewni lepszą jakość obrazu.
  4. Staraj się ustawiać minimalną czułość. Bardzo mała matryca aparatu smarftona nie będzie sobie dobrze radzić przy wyższych czułościach
  5. Ustaw opcję Dotknij aby zrobić zdjęcie (lub o podobnej nazwie). Dzięki temu aparat ustawi ostrość w tym miejscu, gdzie chcemy. Dotykając palcem motyw, który ma być ostry, wykonasz od razu zdjęcie.
  6. Nie używaj zoomu. W 99,9% smartfonów nie ma zoomu optycznego. Używanie zbliżenia programowego mija się z celem. Lepiej mieć zarejestrowany cały kadr, by później mieć pole manewru przy jego docinaniu.
  7. Staraj się precyzyjnie określać balans bieli podczas fotografowania. Z uwagi na rejestrację plików JPEG późniejsza zmiana kolorystyki zdjęć może być trudna i z pewnością pogorszy ich jakość.
  8. Znajdź w menu kompensator ekspozycji (suwak "+/-") i używaj go zawsze, jeśli masz podejrzenie, że zdjęcie jest nieco za jasne lub za ciemne. Warto też używać funkcji autobracketingu, czyli automatycznego wymuszania wykonywania 3 zdjęć przy różnych ustawieniach ekspozycji.
  9. Korzystaj z programów tematycznych i filtrów stylizujących zdjęcia. Szczególnie przydatne będą tryby czarno-białe oraz panorama.
  10. Poszukaj w sklepie Google Play (lub odpowiedniku na innych platformach) aplikacji poszerzających możliwości wbudowanego aparatu. Niektóre pozwalają nawet na rejestrację plików RAW (DNG).

Wszystko zależy jednak od tego, jak chcesz spędzić urlop i czy najwyższa jakość zdjęć jest ci istotnie potrzebna. Jeśli wyjeżdżasz na fotowyprawę, zapewne uzasadnione będzie zabranie nawet kilku aparatów, całego arsenału obiektywów i kilku przydatnych akcesoriów (patrz: ramka). Ale gdy na wakacjach chcesz przede wszystkim odpocząć, nie planujesz uwieczniania dynamicznych i wymagających refleksu scen, słowem, fotografowanie ma stanowić tylko jedną z aktywności, rozważ spakowanie tylko jednego, i to niewielkiego aparatu. Wcale nie musisz na tym tracić. Jeśli scena jest przewidywalna, dynamizm daje się uchwycić nawet za pomocą aparatu kieszonkowego (niniejszy artykuł ilustrujemy kilkoma tego typu zdjęciami, wykonanymi kompaktowym Olympusem XZ-2).

Znacznie ważniejsze od zaawansowanego sprzętu są: spostrzegawczość, kreatywność i umiejętność wykorzystania możliwości posiadanego sprzętu. Dlatego nawet smartfon umożliwi ci wykonanie dobrego zdjęcia. Urządzenia te już od pewnego czasu bardzo dobrze radzą sobie z rejestracją obrazu, chociaż trzeba wspomnieć o ich istotnych ograniczeniach. Po pierwsze, na przyzwoite zdjęcia można liczyć tylko przy dobrych warunkach oświetleniowych, co, niestety, nie jest gwarantowane. Po drugie, doskwiera brak zoomu optycznego, co z kolei wymusza fotografowanie z jednym, na ogół dość szerokim kątem widzenia. Ze względu na niewielką powierzchnię matrycy trudno też uzyskać małą głębię ostrości, wskazaną na przykład przy portrecie. Niemniej istnieje zbyt duże ryzyko, że w czasie urlopu zdarzą się sytuacje, w których komórka sobie nie poradzi. Dlatego warto zabrać ze sobą także prawdziwy aparat, choćby kompaktowy.

Torba czy plecak

Niezależnie od tego, jaki sprzęt fotograficzny zabierzesz ze sobą w podróż, zadbaj o jego bezpieczeństwo. Jest wrażliwy na wstrząsy, dlatego zalecamy przechowywanie i noszenie go w specjalnie przygotowanych do tego celu torbach lub plecakach. Nie chodzi tylko o wrażliwość na stłuczenie soczewek (to rzadkość), lecz podatność na uszkodzenia delikatnej mechaniki. Mało kto wie, że wstrząsy bywają zabójcze nawet dla akumulatorów, w których może dojść do przemieszczenia lub zwarcia elektrod.

Torba czy plecak fotograficzny powinien być wyściełany stosunkowo grubym i miękkim tworzywem, które skutecznie absorbuje wstrząsy. Dodatkowo pomiędzy aparatami a obiektywami konieczne są miękkie przegrody, dzięki którym osprzęt nie uderza się wzajemnie. Unikniesz zarówno otarć, jak i destruktywnych wstrząsów. Miękkie przegrody też są dobrym zabezpieczeniem chroniącym nieosłonięte soczewki obiektywów przed zarysowaniem, gdy obiektyw wyląduje w torbie bez nałożonej osłony. Największą uwagę zwracaj na tylne soczewki. O ile drobne zarysowanie przedniej soczewki może nie mieć wpływu na zdjęcia, o tyle uszkodzenia czy zabrudzenia tylnego szkła są dokuczliwe. Dlatego jeżeli już wkładać do torby niezabezpieczony obiektyw (czego nie zalecamy), to tylną soczewką w dół.

Wybór między plecakiem a torbą zależy zarówno od ilości sprzętu, jaki planujesz ze sobą zabrać na wakacje, jak i rodzaju aktywności fotograficznej. Z punktu widzenia wygody przenoszenia lepszy wydaje się plecak, zakładany na ramiona. Mieści więcej sprzętu przy zachowaniu względnie przyzwoitego komfortu. 4- czy 5-kilogramowa reporterska torba to wątpliwa przyjemność na urlopie.

Plecak też ma swoje wady. Niezależnie od jego konstrukcji niemal zawsze wyciąganie i pakowanie sprzętu trwa dłużej. Kolejny problem stanowią kieszonkowcy, którzy mają większe szanse wyciągnięcia aparatu z plecaka niż będącej w zasięgu wzroku torby. Warto dodać, że są rozwiązania łączące cechy torby i plecaka, czyli tak zwane plecaki jednoramienne. Ale to rozwiązanie nie przypadło nam specjalnie do gustu. Nie obciąża równomiernie sylwetki (jak plecak) ani nie jest tak wygodne i szybkie w „obsłudze” (jak torba).

Przydatne akcesoria

Statyw. Zajmuje sporo miejsca, jest nieporęczny, a zostanie użyty może do wykonania 5% zdjęć. Zabierać go, czy nie – to kwestia indywidualna. Zależy od tego, co lubisz fotografować. Do fotografii ulicznej się nie przyda, ale do dokumentacji wnętrz czy efektownych pejzaży jest niezbędny. Jeśli cena nie gra roli, polecamy lekkie i solidne statywy wykonane z włókien węglowych. Tańsze, ale mniej stabilne są modele aluminiowe. Alternatywa to trójnogi, amatorski statyw, o ile nie będzie się na niego zakładać ciężkiego aparatu z dużym obiektywem – kompakt czy hybrydę uniesie bez problemu.

Filtry. Jeżeli zależy ci na udanych zdjęciach krajobrazu lub architektury, przydadzą ci się dwa rodzaje filtrów. Pierwszy to filtr polaryzacyjny, którego podstawowym zadaniem jest eliminowanie odblasków (np. w szybach i na wodzie). Pozwala także na podwyższenie kontrastu zdjęć i do pewnego stopnia na ustawienie relacji jasności motywu w stosunku do nieba. Drugi to filtr szary, ograniczający ilość światła docierającego na matrycę aparatu. Używa się go przy fotografowaniu z wydłużonym czasem naświetlania (np. gdy ustawiwszy aparat na statywie, chcesz osiągnąć efekt rozmytej wody). Oczywiście, w wielu wypadkach można obejść się bez filtru szarego, uzyskując długi czas przymknięciem przysłony do poziomu 16 lub 22. Pamiętaj jednak, że tak silne przymknięcie przysłony poskutkuje wyraźnym spadkiem rozdzielczości obrazu (zjawisko dyfrakcji) i zarejestrowaniem wszystkich pyłków, które osiądą na matrycy czy tylnej soczewce obiektywu. Przymykanie przysłony w aparatach kompaktowych jest w jeszcze większym stopniu niewskazane, dlatego dobre modele, takie jak Olympus XZ-2, dysponują wbudowanym filtrem szarym (ND).

Dodatkowy akumulator. Dodatkowe źródło energii zawsze się przydaje. Uważaj tylko, kupując ogniwa, bo wiele dostępnych na rynku zamienników charakteryzuje się małą pojemnością. Wiele tanich zamienników ogniw typu Li-ion (czyli najpowszechniej stosowanego źródła zasilania aparatów) osiąga pojemność rzędu 30–40% oryginału. Jedynie kilka markowych zamienników (Ansmann czy Hahnel) trzyma swoje pojemności znamionowe.

Karta pamięci. Nie zaszkodzi zaopatrzyć się w dodatkowy pojemny nośnik na dane. Karta SD o pojemności 64 lub 128 GB przyda się jako zapasowa pamięć do twojego aparatu.

Środki i akcesoria do czyszczenia optyki i matrycy. W torbie fotograficznej każdego podróżnika nie może zabraknąć specjalnej ściereczki do czyszczenia optyki. Przydaje się też specjalny płyn, który pomoże usunąć tłuste zabrudzenia. Do czyszczenia matrycy z pyłu potrzebna jest „gruszka”, którą można nabyć w każdej aptece. Zabrudzenia, które nie dadzą się przedmuchać, można czyścić specjalnym piórem.


Zobacz również