Lepiej ulepszyć

"Ulepszenie", z języka angielskiego "upgrade" jest najlepszym sposobem na odmłodzenie szybko starzejącego się peceta.


Słowo "ulepszenie", zwane też z języka angielskiego "upgrade", może nie brzmieć zachęcająco. Jest jednak najlepszym sposobem na odmłodzenie szybko starzejącego się peceta.

Komputery starzeją się znacznie szybciej niż np. samochody. PC, przy obecnym postępie technologicznym, żyje około roku. Straszne! Co gorsza, również producenci oprogramowania nie zostawiają użytkownika w spokoju, wypuszczając produkty o coraz bardziej wygórowanych wymaganiach sprzętowych. Kupowanie co roku nowego komputera byłoby zbyt kosztowne i mało realne.

Jest jednak mniej kosztowny, ale równie dobry sposób na posiadanie "aktualnego" sprzętu - upgrade. Tym pojęciem określa się wymianę komponentów (lub niekiedy zwiększenie ich ilości) na lepsze, co ma na celu przyspieszenie i zwiększenie wydajności komputera. W tym artykule pomożemy Ci podjąć decyzję, doradzimy, co wybrać, aby osiągnąć jak najlepszy efekt.

Archeologiem być

<P>W prawie każdym biurze stoi sobie stary, teoretycznie bezużyteczny PC, którego nikt nie chce wyrzucić. Również nasza redakcja nie jest wyjątkiem. Postanowiliśmy unowocześnić niemal zabytkowe Pentium 75, rozważyliśmy dwie możliwości:

<P>1. Upgrade procesora: jako że komputer jest wyposażony w płytę Intela z dość archaicznym chipsetem tej samej firmy (430 FX), mamy wąskie pole wyboru. Musi to być procesor Intela, bo produkty innych firm za nic nie będą chciały pracować z tą płytą i w dodatku o maksymalnej prędkości zegara 200 MHz. I tu mały problem. Intel już jakiś czas temu zakończył produkcję tych układów, zatem będziemy musieli liczyć na zakup z drugiej ręki (np. z ogłoszenia, listy dyskusyjnej) lub nieśmiertelnej giełdy. Zaletą jest bardzo niski koszt wymiany, bo ok. 50 do 150 zł.

<P>Korzyść: Zamiana procesora z 75 na 200 MHz zdecydowanie przyspieszy działanie komputera (zwłaszcza pakietów biurowych). Jednak nadal nie będą na nim pracowały najnowsze aplikacje, wymagające nowych instrukcji procesora MMX oraz większych prędkości zegara.

<P>2. Wymiana płyty i procesora: doskonały efekt osiągniemy instalując procesor AMD K6-2 3DNow 350 MHz z płytą główną FIC VA 503+ z chipsetem VIA MVP3 lub procesor Pentium II 350 MHz i płytę z chipsetem Intel 440 BX. Wszystko można kupić nowe i na gwarancji w sklepach i hurtowniach. Jednak jest to znaczny koszt bo ok. 500-800 zł.

<P>Korzyść: Zdecydowany wzrost prędkości i wydajności komputera, pracują wszystkie programy, lecz jak już zaczęliśmy wymieniać, to może by tak wymienić pamięć na moduły SDRAM 100 MHz, twardy dysk, napęd CD-ROM, kartę graficzną,...

<P>I na koniec jeszcze odrobina matematyki. Upewnij się, że płyta główna, która Ci się podoba, ma wystarczającą ilość gniazd typu ISA i PCI dla Twoich kart rozszerzeń.

Serce systemu

Wymiana procesora w Twoim komputerze może być równie prosta, co niemożliwa. Jest to zależne od tego, jak stary jest komputer oraz na jaki nowy typ procesora masz apetyt. Jednak najwięcej zależy od samej płyty głównej i jej chipsetu (układu kontrolującego pracę płyty głównej).

Lepiej ulepszyć
Płyta główna zazwyczaj akceptuje kilka procesorów pochodzących od różnych producentów. Oczywiście są też wyjątki, takie jak niektóre płyty firmy Intel, które akceptują procesory wyłącznie z tej samej kompanii. Mały skok szybkości np. z 200 do 233 MHz nie jest wart zachodu, bo i wydajność wzrośnie niewiele. Co innego, gdy zamienisz procesor 166 MHz na 233 MHz - różnica będzie znaczna. Pamiętaj, że Twoja płyta akceptuje tylko konkretne modele układów, więc zanim zdecydujesz się na zakup któregoś z nich, sprawdź w dokumentacji płyty lub na stronie WWW jej producenta, czy ten model procesora jest obsługiwany. Niekiedy producent podaje informację, że dany model układu prawdopodobnie będzie pracował, lecz nie był wcześniej testowany przez producenta płyty. Kupujesz wówczas taki procesor na własne ryzyko.

Lepiej ulepszyć

Procesorowisko.

Najlepszym wyjściem jest wymiana procesora wraz z płytą główną. Odpadają wtedy problemy związane ze zgodnością dwóch "obcych" urządzeń, a także wiekiem płyty głównej. Wbrew pozorom nie jest to ulepszenie zbyt drogie. Np. za procesor AMD K6-2 3DNow! z płytą główną AT FIC VA-503+ (100 MHz) będzie trzeba zapłacić ok. 500 do 800 zł. Pamiętaj o wentylatorze procesora, na który wydasz 20 do 30 zł. Taki manewr może być jednak mało opłacalny w wypadku, gdy masz zamiar wymienić więcej komponentów (twardy dysk, pamięć, karta graficzna itp.), bo suma wszystkich wydatków może być nawet wyższa niż nowy komputer z licencjonowanym oprogramowaniem, kupiony w sklepie. Więc licz dobrze.

Jeżeli masz dostęp do Internetu, to najlepszym miejscem, od którego powinieneś rozpocząć poszukiwania, będzie witryna WWW producenta chipsetu, który ma być na Twojej nowej płycie (patrz: Pożyteczne adresy). Znajdziesz tam łącza do wielu producentów płyt głównych, z którymi współpracuje wytwórca układów, jednak wybierz tych, o których słyszałeś od innych użytkowników lub czytałeś w publikacjach (lista dostępnych płyt głównych w Polsce była publikowana w PCWK 12/98).

Równie ważną rzeczą jak chipset czy standard obudowy komputera (patrz: W obudowie), przy wyborze płyty głównej, jest typ gniazda procesora (patrz: Procesorowisko). Nie można też lekceważyć modułów pamięci. W wielu przypadkach można wykorzystać pozostałą "starą" pamięć, jest to jednak zależne od tego, czy na nowej płycie będą odpowiednie gniazda.

W zasadzie wszystkie produkowane obecnie płyty są wyposażone w układ, tzw. Flash eprom, w którym zapisany jest BIOS. Umożliwia on późniejszą aktualizację BIOS-u we własnym zakresie. Warto się jednak dowiedzieć, czy producent tej płyty udostępnia w jakiś sposób nowe wersje BIOS-u (np. poprzez Internet), jeżeli nie, to zapomnij o nim i jego produkcie.