NAS nie na niby

System obsługujący NAS nie musi być wcale instalowany w osobnym komputerze. Równie dobrze, o ile nie lepiej funkcjonuje w środowisku wirtualnym. Wystarczy, by maszyna hostująca była odpowiednio rozbudowana.


NAS czyli Network Attached Storage to magazyn danych podłączony do lokalnej sieci komputerowej. Korzysta z jednego, kilku bądź nawet kilkunastu dysków, oferuje szybki transfer plików i mechanizmy zabezpieczające przed utratą informacji. Jego zaletą jest możliwość dostępu do danych z poziomów różnych systemów operacyjnych. Z reguły jest to rozwiązanie sprzętowe ale korzysta się także z wariantów programowych.

Dedykowane sprzętowe magazyny oferują wiele przydatnych narzędzi, wysoki poziom bezpieczeństwa i szybkość przesyłania danych ale są z reguły drogie nawet bez niezbędnych nośników. Dlatego do zastosowań domowych czy w niewielkich firmach poleca się NASy programowe. Poradniki proponują użycie do tego celu starych, wysłużonych komputerów, które nie są w stanie sprostać współczesnym wyzwaniom ale doskonale sprawdzą się w roli kontrolera sieciowego magazynu. Instaluje się na nich bezpłatny system operacyjny, z reguły linux, wyspecjalizowany w zarządzaniu danymi. Aby jednak taki NAS działał sprawnie i tak trzeba mu zapewnić pewne minimum sprzętowe w postaci odpowiedniej ilości pamięci operacyjnej czy w miarę wydajnego procesora. 1GB RAMu raczej nie wystarczy. A przecież często w domu czy firmie można znaleźć przynajmniej jeden nowoczesny, wydajny komputer, który przez większość czasu nie jest wykorzystywany na miarę oferowanych przez niego możliwości. Wystarczy zainstalować na nim narzędzia do wirtualizacji i skonfigurować wirtualnego NASa. Wypasiony komputer do gier czy mocna stacja robocza poradzą sobie z tym zadaniem doskonale. Konfigurację takiego rozwiązania pokażemy na przykładzie bezpłatnego NASa OpenMediaVault i środowisk VMware Workstation oraz VirtualBox.

Konfiguracja VMware i instalacja OpenMediaVault

1. Zainstaluj i uruchom VMware. Wybierz w prawej części okna kartę Home i kliknij łącze Create a New Virtual Machine. Zaznacz pole Custom (advanced) i przejdź do kolejnego kroku kreatora za pomocą przycisku Next. Jeżeli korzystasz z dysków SATA, pozostaw ustawienie na liście Hardware compatibility bez zmian. Jeżeli używasz nośników IDE lub SCSI możesz ustawić tu wartość Workstation 9. Wielu użytkowników zgłasza bowiem problemy z wersją 10 podczas podłączania tak zwanych dysków fizycznych, które będziemy konfigurować. Przejdź do kolejnego kroku.

2. Wskaż źródło instalacji OpenMediaVault. Z reguły będzie to plik ISO, więc należy zaznaczyć pole Installer disc image file (ISO) i odszukać odpowiedni plik na dysku. W kolejnym kroku, w polu Virtual Machine Name nadaj nazwę, pod którą będzie funkcjonował instalowany NAS. Klikając Browse poniżej, wybierz katalog do zapisu plików maszyny wirtualnej. Domyślnie są to foldery użytkownika na dysku systemowym. Praktyczniej będzie wskazać inną partycję niż systemowa. Jeżeli komputer wyposażony jest w nowoczesny, wielordzeniowy procesor warto skonfigurować maszynę tak, by również używała wielordzeniowej jednostki centralnej lub kilku procesorów. Odpowiednie wartości ustawisz na listach Number of processors oraz Numer of cores per processor. Podobna reguła dotyczy wirtualnej pamięci operacyjnej. Nie może ona oczywiście zająć całego dostępnego w pececie RAMu ale jeżeli to możliwe powinno jej być minimum 2GB, a najlepiej 4GB.

3. Wirtualny NAS musi mieć dostęp do sieci. Domyślnie VMware proponuje konfigurację z NATem, w której system gościa korzysta z adresu IP hosta. Aby jednak instalowany NAS był w pełni postrzegany jako osobne urządzenie w LANie, można wybrać opcję Use bridged Networking. Pozostaw bez mian typ kontrolera, a następnie poinformuj VMware, jakiego rodzaju dysków zamierzasz użyć. Środowisko OpenMediaVault może być wirtualne więc pozostaw zaznaczenie Create a new virtual disk. Zarezerwowany rozmiar może być taki, jak zaproponował kreator. Nie trzeba więcej miejsca. Zmień za to ustawienie na Store virtual disk as single file. Wpłynie to na poprawę wydajności. Nazwę plik systemu pozostaw bez zmian. Na koniec możesz jeszcze zmodyfikować ustawienia, klikając przycisk Customize hardware. Zakończ konfigurację przyciskiem Finish.

4. Wciśnij Enter, by uruchomić instalację OpenMediaVault. Zmień ustawienia języka na polski i wybierz polską klawiaturę. Siec zostanie skonfigurowana automatycznie. Wprowadź nazwę, pod którą NAS będzie widoczny dla innych komputerów. Wpisz nazwę domeny albo grupy roboczej i zdefiniuj hasło administratora systemu. Zapisz zmiany na wirtualnym dysku niezbędne do instalacji OMV i poczekaj na jej ukończenie. Lokalizacja serwera pakietów może pozostać bez zmian, a serwer domyślny. Puste pozostaje także zwykle pole informujące o dostępie do internetu za pośrednictwem serwera proxy.

5. Poczekaj na zakończenie aktualizacji i uruchom system wirtualnego NASa. Sterowanie nim za pomocą konsoli tekstowej nie jest proste i mija się z celem. Na ekranie startowym wyświetlony jest jednak adres IP, pod którym kryje się webowy interfejs konfiguracyjny. Uruchom przeglądarkę internetową i wpisz ten adres. Zmień język konsoli na polski, wpisz nazwę użytkownika oraz hasło. Domyślne wartości po instalacji admin oraz openmediavault.