Podzespoły komputera - ustalanie przyczyn awarii sprzętowych


4. Procesor - uszkodzenia fizyczne

Kłopoty z poprawnym działaniem procesora można wykryć stosunkowo łatwo, korzystając z takich wskazówek jak wspomniane sygnały dźwiękowe BIOS-u czy wyświetlacze numeryczne LED. Poszczególni producenci płyt głównych stosują odmienne kody POST, jednak wszyscy zamieszczają odpowiedni opis w instrukcji obsługi. Przy okazji warto sprawdzić zamocowanie procesora w podstawce. Zdejmij w tym celu radiator, usuń pastę termoprzewodzącą za pomocą niestrzępiącej się szmatki, po czym zwolnij mocowanie uchwytów i ostrożnie wyjmij procesor. Przebarwienia na wierzchniej lub spodniej ściance są oznaką fizycznego uszkodzenia spowodowanego chociażby niewłaściwym chłodzeniem, krótkim spięciem lub usterką elementów regulujących napięcie.

Podzespoły komputera - ustalanie przyczyn awarii sprzętowych

Nie zawsze łatwa do odnalezienia – każdy producent płyty głównej nadaje inną nazwę zworce do resetowania BIOS-u. W tym wypadku nosi miano CLR_CMOS.

5. Karta graficzna - gniazdo i kabel monitora

Jeśli po włączeniu komputer zdaje się uruchamiać bez problemu, a dopiero po chwili sygnalizuje (za pomocą kodów POST lub odpowiednią kombinacją cyfr na wyświetlaczu LED) problem związany z kartą graficzną, sprawdź najpierw, czy karta ta jest solidnie zamocowana w gnieździe. Kable monitora są przeważnie przykręcone śrubkami do gniazd DVI/VGA na karcie graficznej, więc nawet lekkie pociągnięcie przewodu może spowodować częściowe wysunięcie się styków słabo zamocowanej karty ze slotu interfejsu graficznego. W zdecydowanej większości wypadków karta graficzna wychodzi z takich awarii bez szwanku. Upewnij się, że karta tkwi solidnie i głęboko w gnieździe, a na dodatek przykręć ją do blachy w obudowie komputera.

A jeśli komputer jest wyposażony w układ graficzny na płycie głównej, wymontuj tymczasowo kartę graficzną w celu dalszych poszukiwań przyczyny awarii i podłącz monitor do gniazda graficznego na płycie głównej. Aby upewnić się, że źródłem problemu jest uszkodzona karta graficzna, zaleca się zamontować w komputerze chwilowo inną kartę - np. swój starszy model lub egzemplarz pożyczony od znajomych.

6. Pamięć RAM - zamocowanie i odpowiednie moduły

Kłopoty z modułami pamięci RAM występują stosunkowo często. Przede wszystkim przy modernizowaniu pamięci w swoim komputerze należy koniecznie sprawdzić, czy są prawidłowo zamontowane i czy nie poluzowały się w gniazdach. Chcąc przeprowadzić gruntowne testy sprawności poszczególnych modułów pamięci, zacznij od wyjęcia wszystkich układów RAM oprócz jednego i uruchom komputer. Następnie ponów test, wstawiając kolejno (po jednym) następne moduły RAM. Gdy zaobserwujesz problemy podczas rozruchu komputera lub niestabilne działanie systemu, wyjmij wszystkie moduły pamięci i powtórz test tylko z układem RAM, który wkładałeś jako ostatni.

Łączenie różnych modułów. Układy RAM pochodzące od różnych producentów lub charakteryzujące się odmiennymi parametrami technicznymi, mogą prowadzić do niespodziewanych awarii i nieoczekiwanego zawieszania się systemu. Jednak przeprowadzając systematyczne testy pojedynczych modułów pamięci, a także ich zestawów, pozwoli szybko wyłonić niezgodne układy RAM.

W celu przeprowadzenia gruntownych testów pamięci operacyjnej komputera zaleca się użyć programu diagnostycznego Memtest86+. Narzędzie to należy uprzednio nagrać na płycie startowej i uruchomić z niej komputer. Miej jednak na uwadze, że całkowity test może zająć nawet kilka godzin. Warto pamiętać, że wspomniany program pozwala także testować pamięć RAM w notebookach.

Podzespoły komputera - ustalanie przyczyn awarii sprzętowych

Hardware Detection Tool – za pomocą tego narzędzia uruchamianego ze startowej płyty CD/DVD przywołasz listę wykrytych urządzeń i podzespołów sprzętowych komputera wraz z ich parametrami.

7. Twardy dysk - kabel SATA i wartości SMART

Starzejące się (konwencjonalne) twarde dyski uprzedzają nietypowymi odgłosami o rychłej awarii. Tymczasem modele SSD odchodzą cicho i niespodziewanie. Jeśli twardy dysk przestaje być wykrywany przez system operacyjny, sprawdź w menu BIOS-u, czy jest w nim skonfigurowany jako jeden z podłączonych nośników danych. Jeżeli nie, skontroluj kable podłączeniowe napędu wewnątrz obudowy komputera. Niektóre wtyczki SATA (w szczególności te starsze) bywają poluzowane, wskutek czego mogą nieoczekiwanie wyśliznąć się z gniazda - wystarczy za bardzo skręcony kabel. A jeśli możliwe jest uruchomienie Windows, sprawdź stan techniczny twardego dysku lub dysku SSD, odczytując jego parametry S.M.A.R.T, które rejestruje w celu autodiagnozy. Wspomniane parametry uzyskasz np. za pomocą bezpłatnego narzędzia SpeedFan (są podane na karcie S.M.A.R.T.) lub CrystalDiskInfo.

Badanie komputera bez zainstalowanego systemu operacyjnego

Korzystając z aplikacji Hardware Detection Tool, możesz sprawdzać sprzęt nawet w komputerze, w którym nie ma zainstalowanego żadnego systemu operacyjnego. Przywołaj powyższą witrynę, znajdź na niej łącze Bootable ISO image i kliknij je (znajduje się w rubryce Downloads | Stable). Po pobraniu obrazu ISO należy nagrać go na płycie CD/DVD, a następnie uruchomić z niej swój komputer. Po upływie kilku sekund na ekranie pojawi się menu w trybie tekstowym, które obsługuje się za pomocą klawiszy ze strzałkami i klawisza [Enter]. W angielskojęzycznym menu znajdziesz takie kategorie jak np. PC Devices, Memory, Processor czy Bios. Jeśli jedno z urządzeń, podzespołów systemowych lub napędów nie znajdzie się w tym zestawieniu, oznacza to, że nie zostało poprawnie wykryte przez BIOS, a więc być może uległo awarii.