Twardodyskologia


30. Uszkodzenia

PYTANIE: Korzystając ze ScanDisku wykryłem uszkodzone sektory na nowym dysku i oddałem go w punkcie zakupu. Po krótkim czasie sprzedawca zwrócił napęd, informując, że jest naprawiony. Wprawdzie program diagnostyczny nie wykrywa błędów, lecz pojemność dysku jest mniejsza niż przed naprawą. Jak jest to możliwe?

ODPOWIEDŹ: Pracownik placówki handlowej wcale nie naprawił dysku. Operacje tego rodzaju przeprowadza się w pomieszczeniach o wysokim stopniu czystości. Ich wykonanie nie jest możliwe w warunkach sklepowych. Sprzedawca po prostu sformatował dysk, ukrywając wadliwe sektory przed użytkownikiem. Opisane uszkodzenia stanowią poważną wadę sprzętową. Jeśli urządzenie podlega gwarancji, żądaj wymiany dysku.

<HR>

Fachowa chińszczyzna: twarde dyski

Adresowanie metodą CHS

BIOS prezentuje twardy dysk systemowi operacyjnemu według ściśle określonego schematu: cylinder (Cylinder), głowica (Head) i sektor (Sector) Đ stąd skrót. W ten sposób można jednoznacznie zlokalizować i zaadresować każdy sektor dysku. Jednak metoda CHS ma pewne ograniczenia. Interfejs między IDE i BIOS-em rezerwuje zaledwie 16 bitów na dane cylindra (maksymalna liczba cylindrów wynosi zatem 65 536), 4 bity na dane głowic (maksymalnie 16) i 8 bitów na liczbę sektorów przypadających na ścieżkę (maksymalnie 256). BIOS dysponuje 10-bitowym adresem cylindrów (1024), 8-bitowym adresem głowic (256) i 6-bitowym adresem sektorów (63, gdyż są numerowane od 1). W podanych ograniczeniach decyduje zawsze niższy z dwóch parametrów, zatem starsze wersje BIOS-u potrafiły zaadresować niewielki obszar o rozmiarze 1024 x 16 x 63 x 512 bajtów czyli 504 MB (rozmiar sektora wynosi 512 bajtów). Zastosowana w nowszych wersjach BIOS-u metoda mapowania pozwoliła podnieść liczbę głowic zapisu/odczytu i zwiększyć adresowalny obszar do 7,844 GB. Rozszerzenie funkcjonalności przerwania 13h uwolniło system operacyjny od ograniczeń BIOS-u i metody CHS.

Bufor dysku

W buforze twardego dysku gromadzone są tymczasowo operacje zapisu i odczytu. Pojemność bufora w aktualnie dostępnych dyskach waha się w przedziale od 128 do 4096 KB. Rozmiar bufora w dyskach EIDE wynosi zazwyczaj 512 KB, a w modelach SCSI 1024 KB. Ze względu na różnice w efektywności algorytmów pojemniejszy bufor nie musi oznaczać większej wydajności dysku.

Cylinder

Cylinder składa się ze wszystkich ścieżek zestawu talerzy, które leżą w pionowej linii jedna nad drugą. Zatem twardy dysk wyposażony w cztery talerze ma ośmiościeżkowe cylindry (na jeden talerz przypadają dwie ścieżki).

Twardy dysk może odwoływać się do wszystkich ścieżek jednego cylindra bez konieczności ponownego pozycjonowania głowicy.

Defragmentacja

W miarę użytkowania twardego dysku Windows musi gromadzić pliki fragmentami. Nowe pliki są zapisywane w obszarach, które zostały uprzednio zwolnione podczas usuwania niepotrzebnych zbiorów. Jeśli wolne przerwy są mniejsze od zapisywanego pliku, musi on być podzielony na kilka kawałków.

Podczas zapisywania i odczytywania plików głowice muszą kilkakrotnie zmieniać pozycję, co zmniejsza wydajność dysku. Defragmentacja ma na celu scalenie części plików porozrzucanych po całej powierzchni dysku.

Dysk logiczny

Twardy dysk można podzielić na kilka(naście) dysków logicznych, mimo iż fizycznie istnieje tylko jeden napęd. W tym celu trzeba założyć partycję rozszerzoną, ponieważ partycja podstawowa może składać się tylko z jednego dysku logicznego.

Dysk nadrzędny

Patrz: Master / Slave #####

Dysk podrzędny

Patrz: Master / Slave ######

FAT

FAT to skrót od File Allocation Table (tablica alokacji plików). Pojęciem tym określa się zarówno samą tablica, która zarządza miejscem na dysku protokołując wolne, zajęte i uszkodzone jednostki alokacyjne, jak też system plików bazujący na tej tablicy. Tablica FAT jest umieszczona bezpośrednio za sektorem startowym. Za nią znajduje się awaryjna kopia tablicy. System plików FAT16 zarządza maksymalnie 65 536 jednostkami alokacyjnymi, a FAT32 228 jednostkami.