Twardodyskologia


24. Systemy plików

PYTANIE: Pracuję w Windows 98, który jest zainstalowany w partycji FAT32. Chciałbym umieścić dysk w komputerze z Windows 95. Czy konieczna jest konwersja na system plików FAT16?

ODPOWIEDŹ: Odpowiedź na to pytanie zależy od tego, która wersja systemu Windows 95 jest zainstalowana na drugim komputerze. Przywołaj Panel sterowania i kliknij dwukrotnie ikonę System. Jeśli na karcie Ogólne ujrzysz napis "4.00.950b" lub "4.00.950c", system operacyjny obsługuje FAT32, więc możesz pozostać przy dotychczasowym systemie plików. Jeżeli wersja systemu to "4.00.950" albo "4.00.950a", nie obejdzie się bez konwersji dysku.

Możliwość 1

Jeśli jesteś pewien, że nie potrzebujesz danych zgromadzonych na dysku lub utworzyłeś zapasową kopię istotnych danych na innym nośniku, dokonaj ponownego podziału na partycje i zainstaluj FAT16. W poniższym przykładzie zakładamy, że dysk jest oznaczony literą C:. Uruchom komputer w trybie MS-DOS i wpisz fdisk. Gdy pojawi się pytanie, czy włączyć obsługę dużych dysków, naciśnij klawisz [N]. W przeciwnym razie znowu zainstalujesz FAT32.

Usuń istniejącą partycję, korzystając z opcji 3. Usuń partycję lub logiczny dysk DOS. Sposób zakładania nowych partycji opisujemy w punkcie 1.

Jeśli w pececie jest zainstalowany jeden dysk (a ten, który konfigurujesz, otrzyma literę D:), przed usunięciem i ponownym utworzeniem partycji zmień bieżący napęd opcją 5. W celu sformatowania napędu D: z poziomu Windows 95 kliknij dwukrotnie ikonę Mój komputer, zaznacz odpowiedni dysk i wybierz menu Plik | Formatuj.

Możliwość 2

Jeżeli nie chcesz pozbyć się danych z dysku i nie masz zamiaru tworzyć zapasowych kopii, musisz sięgnąć po specjalny program, np. Partition Magic 4.0 (do nabycia w Internecie, np. pod adresem www.virtualsoftware.com, cena: 65 USD). Konwersja na FAT16 nie naruszy zasobów dyskowych.

25. Stan dysku

PYTANIE: Otrzymałem w prezencie używany dysk. Jak sprawdzić, czy jest w dobrym stanie?

ODPOWIEDŹ: Zalecamy skorzystanie ze specjalnego programu diagnostycznego, np. Ontrack Data Advisor (patrz punkt 2). Narzędzie pozwoli sprawdzić, czy dysk jest w porządku i czy zawiera uszkodzone sektory. Jeśli na dysku jest chociażby jeden błędny sektor, należy wyjść z założenia, że z biegiem czasu będzie ich coraz więcej, a w najgorszym przypadku dysk całkowicie odmówi posłuszeństwa. Jeśli dbasz o bezpieczeństwo danych, zrezygnuj z użytkowania dysku.

Jeżeli testy wypadną pomyślnie, możesz przygotować dysk do eksploatacji. W większości przypadków nie jest konieczne formatowanie niskiego poziomu. Wystarczy podzielić dysk na partycje (program Fdisk) i sformatować konwencjonalną metodą.

Wyjątek stanowią dyski z systemem operacyjnym Linux. W tym przypadku należy sformatować dysk za pomocą specjalnego oprogramowania (patrz punkt 29). Sprawdź na stronie producenta dysku, czy oferuje odpowiedni program. Przykładowo Seagate udostępnia program Format v4 (www.seagate.com/support/disc/drivers/discfile.shtml, rozmiar pliku: 53 KB). Wpisując polecenie format a: /s, utwórz dyskietkę startową DOS-u i rozpakuj na niej archiwum pobrane z Internetu. Wczytaj system z dyskietki i uruchom v4. Następnie wybierz dysk i sformatuj go. Jeśli nie będzie problemów, możesz dzielić dysk na partycje.

Jeśli skorzystasz z nieudokumentowanego przywołania fdisk /fprmt, program zapyta przy każdej partycji o instalowany system plików (FAT16 czy FAT32).

26. Odzyskiwanie danych

PYTANIE: Chcąc przenieść dane, wymontowałem dysk ze starego komputera i zainstalowałem w nowym. Jednak w nowym pececie nie mogę uzyskać dostępu do zasobów dyskowych. Co robić?

ODPOWIEDŹ: Jak przypuszczamy, twardy dysk był zainstalowany w komputerze klasy 386 lub 486. W pecetach tego typu kontroler (E)IDE nie był zintegrowany na płycie głównej, lecz mieścił się na oddzielnej karcie. BIOS z tamtego okresu nie miał bezpośredniego dostępu do kontrolera. Dlatego podstawowe parametry twardego dysku trzeba było ręcznie wpisywać w ustawieniach BIOS-u.

Jeśli chcesz odzyskać dostęp do danych, nie korzystaj z opcji automatycznego konfigurowania dysku. Podłącz twardy dysk prowizorycznie do starego komputera, włącz go i przejdź do ustawień BIOS-u. Zanotuj liczbę cylindrów (pole Cyls), głowic zapisu/odczytu (Head) i sektorów na ścieżkę (Sectors). Następnie zainstaluj dysk w obudowie nowego peceta i przywołaj BIOS. Przejdź do menu Standard BIOS Setup i ustal typ dysku jako User lub User defined. Po wpisaniu zanotowanych parametrów możesz zrestartować system i korzystać z dysku.