Twardy dysk - jak dzielić go na partycje

Podział dysku na co najmniej dwie części, tzw. partycje, ma wiele zalet. Podpowiadamy, jak zakładać partycje, jak je zmniejszać i jak usuwać. Wszystkie czynności wykonasz za pomocą bezpłatnego oprogramowania.

Komputery są sprzedawane przeważnie z twardym dyskiem, na którym jest tylko jedna, wielka partycja. Tymczasem podział powierzchni na więcej partycji (zwany także partycjonowaniem) okazuje się bardzo korzystny, bo właśnie w ten sposób można rozgraniczyć obszar przeznaczony na potrzeby systemu operacyjnego od części, na której przechowywane są modyfikowane często dokumenty i inne pliki użytkownika.

Po podzieleniu twardego dysku na partycje uzyskasz pewność, że ponowne zainstalowanie systemu Windows, przywróceniu zasobów z kopii zapasowej lub pliku obrazu twoje osobiste dane zgromadzone na dysku nie ulegną utracie. Będą bezpiecznie magazynowane na odrębnym obszarze dysku.

W trakcie partycjonowania dysku możesz zakładać więcej partycji, aby zainstalować na nich dodatkowe systemy operacyjne działające niezależnie od dotychczasowego egzemplarza. Mogą to być np. inne wersje środowiska Windows lub chociażby jedna z dystrybucji Linuksa taka jak Knoppix, Debian, Ubuntu czy Fedora.

Autorzy programu GParted ostrzegają, aby do modyfikowania partycji nie używać wersji 0.15.0.

Autorzy programu GParted ostrzegają, aby do modyfikowania partycji nie używać wersji 0.15.0.

W pewnym sensie pionierskim oprogramowaniem wśród narzędzi do partycjonowania był Partition Magic. Niezależnie od tego, jakie pobudki skłonią cię do podziału dysku na partycje, nie obejdziesz się bez aplikacji, która pozwala nie tylko zakładać nowe partycje, lecz także zmniejszać dotychczasowe. Na przełomie wieku największą popularnością wśród programów tego rodzaju cieszył się Partition Magic 8. Wówczas jego producentem była firma PowerQuest. Z biegiem czasu Partition Magic stał się swoistym synonimem partycjonowania twardych dysków.

Spadkobiercy Partition Magica. Jednak w międzyczasie powstały inne aplikacje o podobnym działaniu, którym udało się prześcignąć słynny pierwowzór pod względem zakresu funkcjonalności. Mimo to zapewniają równie wysoką a nawet wyższą niezawodność i stabilność działania. Mowa o takim oprogramowaniu jak Paragon Hard Disk Manager, Paragon Partition Manager i Acronis Disk Director Suite. Jednak nie każdy użytkownik jest gotów zapłacić od 100 do ok. 200 zł za komercyjny program do partycjonowania.

Z tego względu wybraliśmy bardzo funkcjonalną, a mimo to bezpłatną aplikację, na której przykładzie wyjaśnimy sposób dzielenia twardego dysku na partycje. W pierwszym etapie opisujemy, jak zmniejszyć partycję. Jeśli na twardym dysku jest założona jedna duża partycja, która zajmuje całą powierzchnię dyskową, nie uda ci się inaczej utworzyć drugiej, dodatkowej partycji.

Przed zmniejszeniem partycji koniecznie ją zdefragmentuj, aby zmniejszyć ryzyko utraty danych.

Przed zmniejszeniem partycji koniecznie ją zdefragmentuj, aby zmniejszyć ryzyko utraty danych.

Zmniejszanie partycji

Za pomocą freeware’owego programu GParted możesz wykonywać różne operacje na partycjach. Należy do nich m.in. zmniejszanie rozmiaru partycji. GParted to narzędzie działające w środowisku Linux. Możesz je uruchamiać bez konieczności instalowania, jednak musisz przygotować odpowiednią płytę startową CD/DVD, z której dokonasz rozruchu systemu. Poniższe czynności demonstrujemy na środowisku GParted Live CD.

Autorzy ostrzegają, iż dystrybucji Linuksa, o której mowa, nie można pod żadnym pozorem uruchamiać w komputerach HP Pavillon. Ponadto przestrzegają, aby nie stosować wersji 0.15.0 do modyfikowania partycji, a więc do ich przemieszczania zmieniania rozmiaru ani kopiowania. Zaleca się użyć do tego celu sprawdzoną wersję 0.14.1.

Aby utworzyć płytę startową, wystarczy nagrać obraz ISO za pomocą tego narzędzia (dostępne w Windows 7 i 8).

Aby utworzyć płytę startową, wystarczy nagrać obraz ISO za pomocą tego narzędzia (dostępne w Windows 7 i 8).

Alternatywnie możesz partycjonować swój twardy dysk za pomocą innej płyty startowej, na której znajduje się narzędzie GParted, np. Parted Magic lub Knoppix. Płyty startowe z niezależnym, niewymagającym instalowania systemem operacyjnym (tzw. Live CD lub Live DVD) są dostępne przeważnie w postaci pliku obrazu ISO, który należy nagrać na pusty nośnik CD/DVD. Można to zrobić za pomocą bezpłatnych aplikacji takich jak CDBurnerXP (wersja przenośnal) lub angielskojęzyczny ImgBurn. W Windows 7 wprowadzono narzędzie do nagrywania obrazów ISO. Wystarczy w tym celu włożyć pusty nośnik do napędu, znaleźć plik ISO w Eksploratorze, po czym kliknąć go prawym przyciskiem myszy i wskazać polecenie Nagraj obraz dysku. Następnie wskaż nagrywarkę i potwierdź przyciskiem Nagraj. Chcąc uzyskać pewność, że płyta została nagrana bezbłędnie, trzeba zaznacz pole wyboru Sprawdź dysk po nagraniu przed zainicjowaniem zapisu nośnika. Jeśli w twoim systemie pliki ISO nie są skojarzone z żadnym programem nagrywającym, możesz przywoływać szybciej wewnętrzne narzędzie nagrywania, klikając dwukrotnie ikonę obrazu ISO.

Ważne ostrzeżenie! Choć GParted uchodzi za niezawodne i wypróbowane narzędzie do wykonywania operacji na partycjach, jego używanie wiąże się z określonym ryzykiem. Nie można zagwarantować, że wszystkie czynności zostaną uwieńczone sukcesem. Wprawdzie zdarza się to wyjątkowo rzadko, lecz niekiedy dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia partycji, co skutkuje bezpowrotną utratą wszystkich znajdujących się na niej folderów i plików. Dlatego zanim zabierzesz się do modyfikowania partycji, koniecznie utwórz zapasową kopię istotnych dla siebie danych.

Alternatywnie możesz zapisać zawartość pliku ISO na pustej płycie, stosując bezpłatny program taki jak CDBurnerXP.

Alternatywnie możesz zapisać zawartość pliku ISO na pustej płycie, stosując bezpłatny program taki jak CDBurnerXP.

Etap 1 - Defragmentowanie partycji NTFS

Gdy zechcesz zmniejszyć partycję NTFS, pamiętaj o tym, aby najpierw sprawdzić ją w systemie Windows i koniecznie poddać defragmentacji. W tym celu kliknij prawym przyciskiem myszy ikonę partycji w oknie Eksploratora i wskaż polecenie Właściwości. Przeskocz na kartę Narzędzia i kliknij przycisk Sprawdź w rubryce Sprawdzanie błędów. Potwierdź przyciskiem Rozpocznij. Gdy system wyświetli komunikat potwierdzający pomyślne skanowanie partycji, możesz kliknąć przycisk Defragmentuj w oknie właściwości. Następnie zaznacz partycję na liście Stan bieżący i potwierdź przyciskiem Defragmentuj dysk. Poczekaj, aż program upora się z czynnością defragmentowania.

Etap 2 - Uruchamianie narzędzia GParted

Uruchom system z płyty startowej wyposażonej w narzędzie GParted. W tym celu włóż płytę do napędu i zrestartuj system. Jeżeli uruchomi się system Windows z twardego dysku, musisz przestawić kolejność sprawdzania napędów w BIOS-ie.

W menu rozruchowym wskaż opcję GParted Live (Default settings). Tuż przed zakończeniem procesu rozruchowego system zada ci trzy pytania dotyczące konfiguracji - układu klawiszy, preferowanego języka i trybu wideo. Przy pierwszym wybierz opcję Don’t touch keymap, przy drugim wprowadź liczbę 33, aby wybrać angielski język interfejsu (polski nie jest, niestety, dostępny), a trzecie potwierdź klawiszem [Enter].

Zmiana kolejności napędów w BIOS-ie

Aby zmienić kolejność sprawdzania napędów w BIOS-ie, aby móc uruchomić system operacyjny z płyty CD/DVD lub kieszonkowego dysku USB, przywołaj menu konfiguracyjne BIOS-u. W większości komputerów trzeba w tym celu nacisnąć klawisz [Del], [F2] lub [Esc]. Tuż po włączeniu peceta na ekranie powitalnym powinna pojawić się na chwilę informacja, który klawisz pozwala przejść do ustawień BIOS-u. W razie wątpliwości można zajrzeć do instrukcji obsługi.