Windows 10: jak naprawić system za pomocą wbudowanych narzędzi oraz innych aplikacji?

System Windows 10 działa niestabilnie, przerywa nagle swoje działanie, a może nie chce się uruchomić? Skorzystaj z narzędzi naprawczych, stanowiących jego część. Doradzamy, jak wykorzystać wszystkie ich możliwości.


Windows 10 nie zawsze działa prawidłowo. Jak twierdzi większość użytkowników, problemy najczęściej pojawiają się po wprowadzeniu aktualizacji systemu, a czasem mechanizm Windows Update sam w sobie je wywołuje - wyświetla się wówczas komunikat o błędzie, który zazwyczaj nic nam nie mówi. Microsoft przygotował wiele systemowych narzędzi, które mają na celu pomóc w przypadku problemów. Jeśli okazałyby się one niewystarczające, wówczas polecamy kilka aplikacji w charakterze ich zastępstwa/uzupełnienia. Warto również dodać, że choć poniższe porady były pisane z myślą o Windows 10, większość z nich zadziała również na Windows 8, a niektóre także na Windows 7.

Analizy i pomiary przed naprawą

Przez termin "niepoprawne działanie systemu" rozumiemy błędy wyświetlane przez Windows, problemy z Eksploratorem Plików, krótkie okresy zawieszania się systemu, zawieszenie systemu i brak reakcji na jakiekolwiek działania, co zmusza do resetu oraz nagłe przerwanie pracy i pokazanie niesławnego "ekranu śmierci".

Pierwsze, co trzeba ustalić, to okoliczności, po których pojawił się problem. Czyli - co mogło sprawić, że zaistniał. Powodów może być kilka: aktualizacja systemu, zainstalowanie nowych sterowników, nowego oprogramowania lub - co równie możliwe - dostanie się do systemu szkodników malware. Dlatego pierwsze kroki skierujemy do Panelu sterowania - wpisz "Panel sterowania" do systemowej wyszukiwarki i kliknij na wyświetloną ikonkę. W Panelu przejdź do działu Programy, a następnie Programy i funkcje.

Windows 10: jak naprawić system za pomocą wbudowanych narzędzi oraz innych aplikacji?

Zainstalowane aplikacje posortowane są alfabetycznie, możesz jednak zmienić sposób ich ułożenia, klikając na nagłówek kolumny Zainstalowano. Zostaną wówczas ułożone od ostatnio zainstalowanych po najstarsze. Spróbuj odinstalować najświeższe instalacje i zresetuj system. Możesz też kliknąć na znajdującą po lewej stronie funkcję Zainstalowane aktualizacje. Tu również wykonaj tą samą czynność, czyli odinstaluj najnowsze. W obu przypadkach proces deinstalacji to kliknięcie na dany program/aktualizację lewym przyciskiem myszki i wybór z menu kontekstowego opcji Odinstaluj. Listę aktualizacji możesz przesortować w taki sam sposób, jak aplikacji.

Alternatywą dla systemowych narzędzi są liczne programy do odinstalowywania aplikacji, jak na przykład IObit Uninstaller Portable. Wymieniamy go celowo z kilku powodów: nie wymaga instalacji, usuwa dokładnie wszelkie pozostałości po odinstalowanych programach, ponadto likwiduje złośliwe paski narzędziowe w przeglądarkach oraz usuwa niechciane oprogramowanie. Podobne role pełnią Adw Cleaner oraz Avast Browser Cleanup, ale specjalizują się tylko w eliminacji niechcianych rozszerzeń oraz wspomnnianych pasków, które dodawane są zazwyczaj przez złośliwe oprogramowania reklamowe (adware). Choć nie mają przeważnie bezpośredniego wpływu na system operacyjny, spowalniają mocno przeglądarki, wpływają na wyniki wyszukiwania oraz wyświetlają irytujące reklamy.

A jeśli to sprzęt? Gdy problem nie leży w oprogramowaniu, niestabilność systemu musi wywoływać któryś z podzespołów - innego wyjścia nie ma. Jeżeli sprzęt działa nieprawidłowo, może szwankować np. chłodzenie podzespołów, co wiąże się z przerwaniami jego działania - skutkiem tego dziwne zachowanie Windowsa. Jeśli coś nie tak jest z chłodzeniem, łatwo to spostrzeżesz - a właściwie usłyszysz. Gdy chłodzenie szwankuje, wówczas wiatraczki pracują bardziej intensywnie, a hałas generowany przez komputer/laptopa wzrasta. W ekstremalnych przypadkach można go porównać z dźwiękiem pracującego odkurzacza. W takiej sytuacji zacznij od najprostszej możliwej rzeczy - wyczyść nagromadzony pod obudową kurz. Pomogą Ci w tym nasze poradniki - "Czyszczenie zakurzonego PC i zapchanych portów" oraz "Czyszczenie chłodzenia w laptopie".

Windows 10: jak naprawić system za pomocą wbudowanych narzędzi oraz innych aplikacji?

Memtest86

Zwróć też uwagę na to, czy wiatraczki pracują prawidłowo - któryś mógł się zepsuć, przez co podzespoły nie są chłodzone należycie i ulegają przegrzaniu. W takiej sytuacji następuje reset systemu, aby nie dopuścić do ich uszkodzenia. Jeśli nie ma kurzu, a wiatraczki działają w porządku, może to problem z kośćmi pamięci? Tu pomoże Memtest86 - jednak uprzedzamy, że sprawdzanie pamięci przez to narzędzie może zając nawet kilka godzin! Szybszym sposobem jest systemowe narzędzie Windows Memory Diagnostic. Wpisz nazwę do wyszukwiarki, a następnie kliknij na opcję sprawdzenia od razu lub przy następnym uruchimieniu urządzenia. Testowanie w obu przypadkach zajmie dłuższy czas, a wynik zobaczysz po ponownym załadowaniu systemu.

A może to wirus? W takim przypadku po prostu uruchom swój program antywirusowy i wybierz skan. Jeśli masz rodzaj skanowania do wyboru, niech będzie to "głębokie". Co prawda sporo czasu, ale po zlokalizowaniu i usunięciu wirusa wszystko powinno wrócić do normy. Który program antywirusowy jest najbardziej skuteczny? Na to pytanie odpowie Ci nasz ranking "Najlepszy antywirus 2020".

Zanim przystąpisz do kolejnych kroków, wykonaj kopię zapasową swoich ważnych plików. Dalsze metody nie powinny wiązać się co prawda z ich utratą, ale w niektórych okolicznościach może do tego dojść. Do wykonania kopii zapasowej możesz użyć programów z naszego działu "Kopia zapasowa i backup"

Problemy z aktualizacją i Windows Update

W założeniach automatyczny mechanizm aktualizacji (Windows Update) ma za zadanie utrzymywać system operacyjny w optymalnej formie i uodparniać go na ataki przy wykorzystaniu znanych luk. Jednak jego działanie to operacja złożona, która często zamiast polepszać - pogarsza działanie Windows 10. Dzieje się tak z kilku powodów: zaczynając od źle przygotowanej przed producenta aktualizacji, kończąc na braku wystarczającej ilości wolnego miejsca na dysku, gdzie można by ją umieścić.

Windows 10: jak naprawić system za pomocą wbudowanych narzędzi oraz innych aplikacji?

Microsoft ma witrynę, na które znajdziesz informacje o wszystkich spotykanych podczas aktualizacji błędach. Po wybraniu wersji systemu, użytkownik jest przekierowywany do obszernej bazy wiedzy, gdzie zgromadzone są tematyczne porady oraz wyjaśnienia. Błędy są numerowane. A skąd masz wiedzieć, jaki numer występuje u Ciebie? Wciśnij klawisze Windows oraz R, a następnie wpisz eventvwr. Przejdź do Windows Log > System i wybierz zdarzenia (trzecia kolumna od lewej), których źródłem jest Windows Update Client. Zauważ, że po prawej stronie masz możliwość wybrania, co ma być wyświetlane. Po kliknięciu możesz zaznaczyć w okienku wyboru pokazywanie tylko błędów.

Inny sposób na podejrzenie numeru błędu to zobaczenie logów z raportami o nich. Nie są one jednak dostępne "z marszu". Należy najpierw przekonwertować je do formatu, który zostanie odczytany. W tym celu naciśnij klawisze Windows + X, a następnie wybierz PowerShell z uprawnieniami administratora. Wpisz komendę Get-WindowsUpdateLog i zatwierdź ją klawiszem Enter.

Windows 10: jak naprawić system za pomocą wbudowanych narzędzi oraz innych aplikacji?

Po przeprowadzeniu czynności zobaczysz na pulpicie plik WindowsUpdate.log, który możesz otworzyć tak, jak każdy inny dokument. Gdy to zrobisz, zwróć uwagę na wszystkie linie zawierające error lub failure. Będzie tam zapewne numer błędu, jak 9482F4B4-E343-43B6-B170-9A65BC822C77 lub 0x80004005. Możesz znaleźć informacje na jego temat na stronach Microsoftu lub w sieci.

Automatyczne aktualizacje Windows obejmują nie tylko same mechanizmy związane z systemem, ale również nowe sygnatury dla Windows Defendera oraz innych produktów Microsoftu, jak Office. Jednak niektóre aplikacje systemowe - jak Kalkulator czy Kalendarz - musisz zaktualizować ręcznie, poprzez sklep Microsoftu. Wejdziesz do niego poprzez aplikację - kliknij na ikonkę Windows, a następnie wybierz Microsoft Store z listy. Aktualizację można również pobrać ręcznie, korzystając z Katalogu Microsotu. Uwaga - jest on obsługiwany tylko za pomocą przeglądarek Edge oraz Internet Explorer. Pliki aktualizacyjne mają nazwy KB oraz towarzyszące im numery, oznaczające wersję. Każda z nich może być pobrana dla edycji 32- i 64-bit systemu. Co wnoszą? Dokładnie omawiamy każdą z aktualizacji w naszym aktualizowanym spisie: "Windows 10 - przewodnik po aktualizacjach". Zajrzyj tam, aby dowiedzieć się więcej na ich temat.

Pamiętaj, aby przed pobraniem i zainstalowaniem aktualizacji upewnić się, że posiadasz wystarczającą ilość miejsca!

Jeśli ręczne aktualizacje nie działają, oznacza to, że uszkodzony jest Windows Update Agent lub baza plików producenta. Spróbuj wówczas użyć wbudowanego narzędzia do naprawy - wybierz opcję Start -> Ustawienia -> Aktualizacje i zabezpieczenia -> Rozwiązywanie problemów. Wybierz rodzaj problemu, a następnie opcję Uruchom narzędzie do rozwiązywania problemów. Po zakończeniu pracy zresetuj system i zobacz, jak będzie się sprawować.

Windows 10: jak naprawić system za pomocą wbudowanych narzędzi oraz innych aplikacji?

Gdy efekty są niezadowalające, użyj narzędzia o nazwie Reset Windows Update Agent. Po pobraniu pliku rozpakuj go, a następnie wejdź do katalogu. Kilknij prawym przyciskiem myszki na pliki CMD i uruchom go z uprawnieniami administratora. Potwierdź klawiszem Y, a następnie naciśnij 7 i Enter. Po restarcie systemu sprawdź mechanizm aktualizacji. Jeśli nadal pokazuje problemy, użyj ponownie Reset Windows Update Agent. Tym razem wybierz z menu kolejno pozycje od 2 do 6.

Uwaga - w pozycjach 3, 4 i 5 narzędzie korzysta z innego, Dism. Oferuje ono zarządzanie plikami WIM (Windows Imaging Format), co umożliwia sprawdzenie i naprawę zainstalowanego systemu. Możesz go użyć bez RWUA. W tym celu uruchom wiersz poleceń w trybie admiinstratora (naciśnij równocześnie Win+X i wybierz tę opcję z menu), a następnie pisz kolejno polecenia:

  • Dism/Online/Cleanup-Image/ScanHealth
  • Dism/Online/Cleanup-Image/CheckHealth
  • Dism/Online/Cleanup-Image/RestoreHealth

Naprawa Windows 10 poprzez mechanizm przywracania systemu

System Windows regularnie tworzy punkty przywracania systemu, dzięki czemu w przypadku problemów można cofnąć się do poprzedniego stanu, gdy wszystko działało bez kłopotów. Jak z niego skorzystać? Wpisz do systemowej wyszukiwarki "odzyskiwanie", a następnie przejdź do zgromadzonych punktów przywracania - "Otwórz przywracanie systemu" (druga pozycja w menu). W polu Przywracanie plików systemowych i ustawień wybierz opcję Dalej. Ostatnio zapisany punkt przywracania systemu powinien być wyświetlony jako "rekomendowany". Na liście wyników wybierz punkt przywracania, którego chcesz użyć, a następnie wybierz Skanuj w poszukiwaniu zależnych programów. Pojawią się tam aplikacje i sterowniki zainstalowane po utworzeniu punktu przywracania systemu. Na wszelki wypadek zapisz je sobie, aby zainstalować je później, pamiętaj jednak, że to właśnie któryś z nich może odpowiadać za problemy! Kliknij Dalej i Zakończ, potwierdź wybór przywracania. Windows zacznie operację, po której nastąpi restart systemu.

Czy to rozwiązuje problem? Jeśli tak - był on powodowany przez program lub sterownik. Jeśli masz czas i ochotę, możesz je kolejno instalować i sprawdzać, w którym momencie pojawią się kłopoty. W ten sposób znajdziesz winowajcę. Jeśli problem nie został rozwiązany, ponownie wejdź do przywracania systemu, ale tym razem wybierz starszy punkt przywracania. Następnie wykonaj te same czynności.

Naprawa Windows 10 za pomocą nośnika instalacyjnego

Windows 10 nie chce się uruchomić? Widzisz kręcące się w nieskończoność kółeczko, a może nawet do tego nie dochodzi, tylko możesz patrzeć na ciemny ekran? W takim przypadku można posłużyć się programem instalacyjnym - jeśli oczywiście taki posiadasz. Możesz stworzyć go za pomocą narzędzia Media Creation Tool for Windows 10 - kliknij na tę nazwę, a następnie wybierz na stronie Tworzenie za pomocą tego narzędzia nośnika instalacyjnego (...). Następnie kieruj się instrukcją.

Gdy masz już narzędzie instalacyjne, uruchom komputer, wcześniej wskazując je w BIOSie/UEFI jako nośnik startowy. Wybierz Dalej, a następnie "Opcje naprawy komputera". Kolejne etapy to "Znajdź problemy", "Opcje zaawansowane" oraz "Przywróć system". Wybierz system operacyjny i kliknij "Dalej", a następnie zobaczysz punkty przywracania - od najnowszego po najstarszy. Wybierz właściwy i kieruj się polecaniami na ekranie.

Reset Windows bez DVD i bez ryzyka utraty danych

Windows 10 oferuje dwie funkcje, które mogą być użyte do przywrócenia oryginalnych plików systemowych lub resetu fabrycznego. Otwórz Ustawienia, a następnie "Aktualizacje i zabezpieczenia". Tu w zakładce "Odzyskiwanie" wybierz "Resetuj ustawienia komputera do stanu początkowego". Po wybraniu opcji "Rozpocznij" zaznacz "Zachowaj moje pliki". Windows poinformuje o konieczności ponownego zainstalowania programów i gotowe. Możesz także nie zaznaczać tej opcji - jednak wówczas zostanie skasowane dosłownie wszystko, włącznie z prywatnymi dokumentami.

Funkcja resetu w Windows 10 jest podobna do analogicznej w Windows 8, ale działa całkowicie inaczej. Windows 8 ma partycję odzyskiwania, gdzie przechowuje obraz systemu (WIM). Podczas wykonywania resetu, zawartość obrazu jest kopiowana na dysk twardy, a pliki systemowe zastępowane przez te z obrazu. Dlatego musisz potem ręcznie pobrać wszystkie aktualizacje. W przypadku Windows 10 odzyskiwane są pliki z działającej aktualnie wersji systemu, więc nie musisz od nowa pobierać aktualizacji.

Alternatywą dla narzędzi systemowych może być Aomei Onekey Recovery. Narzędzie pozwala na stworzenie obrazu odzyskiwania systemu, który będzie zawierać wszystkie aktualnie używane pliki. Po włączeniu systemu wystarczy wcisnąć F11, aby przejść do funkcji przywrócenia wybranego zapisu.

Ręczne odzyskiwanie środowiska startowego Windows 10

Metoda odzyskania środowiska startowego różni się w zależności od tego, czy masz UEFI czy BIOS, jednak w obu przypadkach potrzebny jest nośnik instalacyjny (opisany powyżej). Po jego uruchomieniu:

Windows 10: jak naprawić system za pomocą wbudowanych narzędzi oraz innych aplikacji?

UEFI: aby dokonać naprawy, musisz najpierw przypisać literę do partycji za pomocą narzędzia Diskpart. Przywołasz je kombinacją klawiszy Shift+F10. Partycja EFI jest sformatowana w systemie plików FAT32 i ma 99 lub 100 MB. Jeśli - przykładowo - ma nazwę "Volume 3", możesz przypisać jej literę (np. B) za pomocą dwóch komend:

  • sel vol 3
  • assign letter=b:

Wyjdź z Diskpart i wpisz cztery komendy we wierszu poleceń:

  • cd /db:\EFI\Microsoft\Boot
  • bootrec /fixboot
  • ren BCD BCD.bak
  • bcdboot c:\Windows /l de-de /sb: /f ALL

Zmień literę C: na literę, gdzie znajduje się zainstalowany Windows. Zrestartuj maszynę. Środowisko startowe UEFI powinno znowu działać jak nowe.

Bios: wpisz do wiersza poleceń następujące komendy, zastępując w ostatniej X literą, pod którą zainstalowany jest Windows.

  • bootrec /fixmbr
  • bootrec /fixboot
  • bootrec /rebuildbcd
  • bootsect /nt60 X: /mbr

Efekt - środowisko startowe działa jak pierwszego dnia.