Wszystko, co trzeba wiedzieć o pamięci RAM

Jaka ilość pamięci będzie ci potrzebna, kiedy można zastosować szybsze pamięci RAM, jakie to przynosi korzyści oraz jak sprawdzić czy RAM w twoim komputerze działa prawidłowo? Tego wszystkiego – oraz wielu innych rzeczy – dowiesz się z naszego poradnika.


Rozwój pamięci RAM w komputerach może nie jest dynamiczny, ale w tym segmencie można liczyć na stały i niczym nie zakłócony postęp. Jeszcze parę lat temu pracowaliśmy na pamięciach DDR3, dziś używamy DDR4, a już za rok rusza produkcja DDR5. Wszystkie nowoczesne płyty główne, zarówno te jak z podstawką AM4/TR4 (AMD), jak i LGA 1151/2066 (Intel), będą wyposażone w banki RAM DDR4. Sam kontroler RAM znajduje się obecnie w procesorach, a nie na płycie głównej, co przyśpieszyło komunikację CPU-RAM.

Najczęściej spotykane zestawy DDR4 pracują z taktowaniem od 2133 do ponad 3000 MHz. Topowe zestawy DDR4 sięgnęły już taktowania 5000 MHz! Równocześnie wiele starszych, ale wciąż wydajnych komputerów, używa pamięci DDR3. Najczęściej spotykane zestawy pracują z taktowaniem od 1333 do 2400 MHz.

Standardy DDR3 i DDR4 różnią się nie tylko częstotliwością pracy. Zmieniło się również napięcie (nowszy standard jest bardziej energooszczędny) oraz czas dostępu do pamięci (tzw. timing). Pamięci DDR4 mają znacznie wyższe czasy dostępu określane przez współczynnik CL, ale w praktyce pomiędzy generacjami RAM nie ma to większego znaczenia. Co innego w obrębie jednego standardu – zestaw DDR4 o taktowaniu 3000 MHz i wysokim CL będzie pracował wolniej niż zestaw DDR4 3000 MHz o niższym CL.

Podstawowe charakterystyki pracy danego standardu RAM określane są przez normy JEDEC. Dla pamięci DDR3 wynoszą one 1066/1333 MHz, a DDR4 – 2133/2400 MHz. Normy JEDEC nie oznaczają jednak maksymalnego taktowania pamięci RAM, podobnie jak częstotliwość pracy kontrolera. To, że procesor wyposażony jest w kontroler RAM DDR4 2400 MHz, nie oznacza, że RAM musi pracować z taką samą częstotliwością. Naturalnie kontroler RAM DDR4 2933 MHz będzie szybszy niż RAM DDR4 2400 MHz. Częstotliwość pracy zestawów RAM, zwłaszcza dla graczy czy entuzjastów, może być znacznie wyższa.

Organizacja JEDEC ogłosiła już oficjalnie standard DDR5 – produkcja tych pamięci RAM zacznie się w 2019 roku. Nie należy jednak liczyć na szybkie wejście tego standardu do segmentu konsumenckiego; najpierw musi się on zadomowić w serwerowniach. Prognozuje się, że dopiero w 2022 roku udział pamięci DDR5 na rynku sięgnie 25%, a więc pierwsze płyty konsumenckie z bankami obsługującymi DDR5 pojawią się niewiele wcześniej.

Czego można spodziewać się po DDR5? Nowy standard RAM przyniesie wzrost taktowania oraz obniżenie napięcia. Mówi się również o zakończeniu produkcji modułów RAM o pojemności 4 GB i mniejszej. O ile standard DDR4 startował z przepustowością 2133 MT/s i napięciem 1,2V, o tyle DDR5 ma wystartować z przepustowością 4400 MT/s i napięciem 1,1V. Pierwsze pamięci RAM DDR4 będą więc najprawdopodobniej pracować z taktowaniem ponad 4 GHz oraz jeszcze wyższym (w stosunku do DDR4) CL.

Ile ci potrzeba pamięci RAM

W podstawowych zastosowaniach (przeglądanie internetu, oglądanie filmów, praca z dokumentami Word) wystarczy nawet 4 GB RAM, ale należy liczyć się z mniejszym komfortem pracy – system operacyjny będzie przerzucał dane, które nie mieszczą się w pamięci, na dysk, co odbije się na szybkości działania komputera. Nie zalecamy takiej opcji. Kupując nowy komputer, warto zainwestować w większą ilość pamięci. Wiele wymagających gier może w ogóle nie uruchomić się przy takiej ilości RAM-u.

Optymalnym wyborem jest 8 GB RAM. Tyle pozwoli na komfortową pracę z pakietami biurowymi, obsługę gier czy na wszystkie inne podstawowe czynności, włącznie z nieskomplikowaną obróbką grafiki 2D (np. Photoshop).

Z 16 GB RAM skorzystają nie tylko programy do obróbki grafiki 2D, 3D czy montażu wideo, ale i najnowsze gry. Tyle wystarczy do półprofesjonalnych prac, nawet przy montażu krótkich materiałów wideo w rozdzielczości 4K. Wybór takiej ilości RAM z pewnością jest bardziej przyszłościowy i wystarczy na naprawdę długi czas. 32 GB (lub więcej) to ilość, która zadowoli użytkowników zajmujących się pracą profesjonalną.

Sama ilość pamięci RAM to nie wszystko. Liczy się również jej szybkość (częstotliwość pracy i czas dostępu) oraz wydajność innych podzespołów. Nawet największa ilość pamięci RAM nie zwiększy komfortu pracy z komputerem, jeśli „wąskim gardłem” maszyny będzie na przykład wolny dysk HDD.