Co dwie głowy...

Różne techniki wspomagające kreatywność myślenia znane są od dziesiątków lat. Dawniej do zastosowania większości z nich wystarczał ołówek i kartka papieru, jednak okazało się, że komputery również w tym przypadku mogą być bardzo pomocne.

Różne techniki wspomagające kreatywność myślenia znane są od dziesiątków lat. Dawniej do zastosowania większości z nich wystarczał ołówek i kartka papieru, jednak okazało się, że komputery również w tym przypadku mogą być bardzo pomocne.

Powstało wiele aplikacji służących pobudzaniu kreatywności. Część z nich przeznaczona jest dla wąskich grup zawodowych, np. pisarzy, jednak niektóre mają zastosowania uniwersalne. Niestety, ich popularność daleka jest od tej, na jaką zasługują. Dlatego postanowiliśmy przybliżyć najciekawsze z nich - programy, które pobudzą nasze umysły. Dwa najbardziej, naszym zdaniem, wartościowe opisaliśmy szczegółowo, tak aby po przeczytaniu poniższego tekstu można było od razu zacząć z nich korzystać. Następnie w skrócie przedstawiamy kilka innych, interesujących propozycji.

MindManager 4.0

MindManager 4.0 to obecnie zdecydowanie najlepszy program do tworzenia map myśli. Wprawdzie zwykła kartka papieru i kolorowe flamastry wciąż pozwalają osobie mającej dużą wprawę w tej technice utworzyć lepsze mapy, to jednak MindManager okazuje się w wielu przypadkach nieocenioną pomocą. Jest elastyczny, intuicyjny w obsłudze, a mapy generowane przez wbudowane weń algorytmy najczęściej są zgodne z oczekiwaniami użytkowników. Wyniki pracy automatu można zresztą w bardzo dużym stopniu korygować ręcznie. Olbrzymią zaletą programu są dodatkowe funkcje, w jakie jest wyposażony, np. bardzo sprawne eksportowanie map do innych formatów, jako prezentacje PowerPointa albo interaktywne strony WWW (w kilkudziesięciu szablonach, z ramkami albo bez, z Javą albo w czystym HTML itd.)

Możliwości programu przedstawimy, pokazując krok po kroku, jak utworzyć przykładową mapę myśli.

Jak to działa?

Przykładowa mapa pokazuje najważniejsze punkty do opisu programu MindManager.

Przykładowa mapa pokazuje najważniejsze punkty do opisu programu MindManager.

Technika map pamięci została opracowana w latach 70. przez Tony'ego Buzana. Błyskawicznie zrobiła światową karierę i dziś jest jedną z najczęściej nauczanych na kursach technik notowania. Jej przydatność nie ogranicza się jednak wyłącznie do zapisywania treści wykładów czy prezentacji. Równie użyteczna jest w procesach twórczych, gdy planujesz realizację jakiegoś zadania, choćby napisanie referatu, artykułu czy rozprawy naukowej. Mapy pamięci idealnie się nadają do wszelkich operacji, w których musisz duże zadanie rozbić na małe jednostki, łatwe do zarządzania.

Założenia są bardzo proste. W środku mapy (na środku ekranu lub kartki papieru) umieszczasz centralny koncept w postaci krótkiego hasła. Od niego odprowadzasz gałęzie. Gałęzie główne, pierwszego poziomu, będą najgrubsze, zaś kolejne coraz cieńsze. Na końcach gałęzi formułujesz za pomocą słów-kluczy szczegółowe zagadnienia. Poszczególne gałęzie powinny mieć mniej więcej taką długość, jak stojące przy nich hasło.

Podczas tworzenia map bardzo ważne jest używanie dużej liczby grafik i kolorów, dzięki czemu w cały proces zaangażowane są obydwie półkule mózgu, a nie tylko jedna. W efekcie o wiele łatwiej odtworzyć później z pamięci kształt mapy, gdyż mózg ma do dyspozycji nie tylko zawartość tekstową, ale silne bodźce graficzne.

MindManager w praktyce

Pozwala doskonale zrealizować teoretyczne założenia map pamięci, a jednocześnie odciąża Cię od trudnych zadań, takich jak planowanie z góry miejsca na poszczególne gałęzie.

Po uaktywnieniu nowego dokumentu, w centralnym miejscu ekranu pojawia się od razu pole, w które możesz wpisać główne hasło danej mapy. Wpiszmy na użytek tego opisu "MindManager".

Nowe gałęzie dodaje się w bardzo prosty sposób. Jeżeli chcesz, aby była to gałąź niższego rzędu, wówczas wystarczy nacisnąć klawisz [Insert]. Tak musimy uczynić w tym przypadku, gdyż do centralnego hasła można dodawać tylko gałęzie podrzędne, nierównoległe. Jako przykładowe hasło wpisz "Dodawanie gałęzi". Teraz jednak nie musisz się cofać do hasła centralnego, aby dodać kolejne gałęzie tego samego poziomu, co utworzona przed chwilą. Wystarczy nacisnąć klawisz spacji, który tworzy gałęzie tego samego poziomu, co aktywna odnoga. Wpisz dla przykładu "Formatowanie". Inne gałęzie Twojego drzewa widoczne są na ilustracji. W praktyce mapa myśli ma sens, jeśli liczba kolejnych poziomów gałęzi nie jest wyższa niż trzy.

Usuwanie gałęzi odbywa się po jej uaktywnieniu i naciśnięciu klawisza [Delete]. Uwaga - jeżeli od danej gałęzi odchodzą kolejne, wszystkie zostaną usunięte!

Jeżeli jednak nie chcesz usuwać na stałe danej podgałęzi, a tylko przypiąć ją do innej gałęzi-matki, wówczas istnieje prostszy sposób niż kasowanie i wpisywanie od nowa. Wystarczy przytrzymać na danym haśle lewy przycisk myszy i zastosować metodę przeciągania. Jeśli hasło znajdzie się w obrębie docelowej gałęzi, wówczas zostanie ona podświetlona i wyświetli się prowizoryczna linia nowej gałęzi.

Ta ikona pozwala utworzyć dodatkowe połączenia między gałęziami.

Ta ikona pozwala utworzyć dodatkowe połączenia między gałęziami.

Specjalna funkcja wiąże się z gałęziami pierwszego poziomu. Na końcu każdej takiej odnogi, tuż przed hasłem, znajduje się malutki kwadracik. Jeśli zatrzymasz na nim lewy przycisk myszy, będziesz mógł dowolnie zmodyfikować wygląd danej gałęzi - zmienić jej położenie bądź długość.

Jeżeli chcesz zaznaczyć dodatkowe powiązanie pomiędzy hasłami znajdującymi się w oddzielnych gałęziach, wówczas wykorzystaj do tego celu funkcję Insert Branch Relationship. Po jej wybraniu kliknij lewym przyciskiem myszy pierwsze hasło, a następnie, cały czas trzymając naciśnięty przycisk, przeciągnij kursor nad drugie hasło. Pomiędzy wybranymi hasłami pojawi się strzałka informująca o ich wzajemnych relacjach.

Dodatkowe informacje

Ta funkcja uaktywnia specjalne okno, w którym możemy dodawać komentarze do gałęzi.

Ta funkcja uaktywnia specjalne okno, w którym możemy dodawać komentarze do gałęzi.

Zdarza się czasami, że pomimo najlepszych chęci, nie da się zawrzeć w haśle jedno- czy dwuwyrazowym całej niezbędnej informacji. W programie MindManager nie stanowi to jednak problemu. Wystarczy zaznaczyć niepewne hasło i na pasku zadań kliknąć ikonę Show/hide Notes Windows. Będziesz mógł wówczas wpisać wszystkie niezbędne komentarze (na zasadzie podobnej jak w programie MS Word). Obok haseł, do których dodałeś komentarz, pojawi się specjalna ikona przypominająca rozłożoną książkę.

Formatowanie, grafika

Kolejno, od lewej do prawej, ikony funkcji  Set Color, Highlight/Table Shading oraz Boundary.

Kolejno, od lewej do prawej, ikony funkcji Set Color, Highlight/Table Shading oraz Boundary.

Jak wcześniej wspomnieliśmy, niezwykle doniosłe znaczenie ma graficzna oprawa mapy myśli. Najlepiej opracować spójny system oznaczeń kolorystycznych i graficznych, które będziesz stosować we wszystkich mapach. Także w tym aspekcie MindManager stanowi duże ułatwienie.Kolorowanie poszczególnych gałęzi jest dziecinnie proste. Wystarczy zaznaczyć daną gałąź i wybrać na pasku ikon polecenie Set color. Pokolorowana zostanie gałąź zaznaczona i wszystkie podrzędne. Jeśli chcesz, aby również tekst zmienił kolor na ten, w którym są gałęzie, wówczas musisz zmienić domyślnie ustawienia opcji. Należy wejść do menu Format | Mind Map..., przejść do karty Graphics i wybrać opcję Color font and lines. W tym samym menu możesz ustawić jeszcze kilka innych opcji, m.in. grubość poszczególnych linii czy czcionki wykorzystywane domyślnie na poszczególnych poziomach.


Zobacz również