Delphi A.D. 2005

Opisanie Borland Delphi 2005 Professional w jednym artykule to karkołomne zadanie. Nie bez powodu publikuje się grube tomy podręczników dla profesjonalistów na temat kolejnych wersji środowiska. Delphi 2005 to konsekwentne rozwinięcie poprzednich, ze zdecydowanym nakierowaniem na .NET.

Opisanie Borland Delphi 2005 Professional w jednym artykule to karkołomne zadanie. Nie bez powodu publikuje się grube tomy podręczników dla profesjonalistów na temat kolejnych wersji środowiska. Delphi 2005 to konsekwentne rozwinięcie poprzednich, ze zdecydowanym nakierowaniem na .NET.

Nowa wersja łączy w sobie trzy środowiska projektowe, następców Delphi 7, Delphi 8 .NET i C# Buildera. Używając Delphi 2005 Professional, możesz budować nie tylko aplikacje do Windows w Delphi, ale też projekty .NET w C#. Możesz nawet niemal automatycznie przekonwertować projekty z poprzednich wersji na postać odpowiednią do .NET. Słowo "niemal" jest istotne - konwersja projektu Delphi do Windows na wersję do .NET i odwrotnie często wiąże się z problemami. Integracja Delphi 2005 z .NET jest całkowita - nawet instalacja nowego produktu Borlanda bez niego nie będzie możliwa. Co prawda, można ominąć ten wymóg za pomocą kilku magicznych sztuczek, ale instalacja będzie niepełna - znaczna część możliwości Delphi 2005 związana jest z .NET i nawet najwięksi przeciwnicy nowej platformy Microsoftu muszą się z tym pogodzić.

Borland Delphi 2005 pozwala tworzyć projekty w Delphi, a także w C#.

Borland Delphi 2005 pozwala tworzyć projekty w Delphi, a także w C#.

Nowy produkt Borlanda może działać w Windows 2000, ale zdecydowanie lepiej zainstalować pakiet w Windows XP - unikniesz licznych i uciążliwych aktualizacji. Instalacja trwa dość długo, w dodatku wymaga rejestracji - przez Internet lub telefonicznie. Pierwsze uruchomienie nowej wersji Delphi nie nastraja najlepiej - trwa to znacznie dłużej niż w wypadku poprzednich edycji.

Środowisko pracy przypomina Delphi 8 .NET, nie sposób też nie zauważyć podobieństw do Microsoft Visual Studio .NET. Jeśli poświęcisz nieco czasu, możesz zmienić jego wygląd tak, aby przypominało "stare", lecz to praca niewarta zachodu. Funkcja dostosowywania środowiska do potrzeb programisty została w Delphi 2005 doprowadzona do perfekcji - są nawet trzy predefiniowane wersje, w tym specjalny układ okien i narzędzi do debugowania kodu.

Borland Delphi 2005 Professional wyposażono w narzędzia zwiększające produktywność i usprawniające codzienną pracę. Błędy popełniane podczas pisania programów są automatycznie wykrywane i podkreślane czerwoną falistą linią - tak jak błędy ortograficzne i literówki w edytorach tekstu. To znacznie wygodniejszy sposób poprawiania drobnych pomyłek niż kompilacja całego projektu. Ta opcja (nazywa się w Delphi 2005 Error Insight) może się niektórym wydawać nieco irytująca - gdy rozpoczynasz pisanie nowego wyrazu, jest on rozpoznawany jako błędny i podkreślany na czerwono. Ale tak się dzieje tylko wówczas, gdy piszesz naprawdę wolno, bo podczas zwykłej edycji kodu automatyczne sprawdzanie błędów nie będzie przeszkadzać, a ostatecznie można je wyłączyć, usuwając zaznaczenie opcji Tools | Options | Editor options | Code Insight | Error Insight.

Dodatkowo umieszczenie myszy nad dowolną nazwą zmiennej, obiektu bądź metody powoduje wyświetlenie małego okna z odnośnikami do definicji obiektu, szybkimi podpowiedziami lub rozwiązaniami częstych błędów. Bardzo przydatne narzędzia kryją się pod nazwą code refactoring. Możesz na przykład zaznaczyć praktycznie dowolny fragment kodu i błyskawicznie przekształcić go w kompletnie zdefiniowaną metodę. Bardzo sprytnie rozwiązano kwestię ciągów znaków wpisanych "na twardo" w kodzie programu - za pomocą refactoringu można je szybko zamienić na zasoby, co uprości przygotowania obcojęzycznych wersji. Przydaje się także inteligentna zmiana nazwy dowolnego obiektu - nie tylko w definicji, ale we wszystkich jego wystąpieniach w całym zaznaczonym tekście. Ta funkcja działa podobnie do klasycznej opcji Znajdź i zamień, ale jest znacznie wygodniejsza.

Środowisko Delphi 2005 pełne jest drobnych usprawnień i przydatnych funkcji. W praktyce sprytnych drobiazgów jest tak wiele, że nie sposób o wszystkich pamiętać, przynajmniej na początku pracy z nową wersją. Weźmy za przykład uproszczone komentowanie kodu - wystarczy zaznaczyć fragment do "wykomentowania" i użyć skrótu [Ctrl /], a wszystkie wiersze zostaną poprzedzone znakami //. Powtórne użycie tego skrótu klawiaturowego powoduje usunięcie komentarzy.

Hierarchia kodu wyświetlana w oknie Structure dotyczy nie tylko programów w Delphi czy C#, ale również dokumentów HTML.

Hierarchia kodu wyświetlana w oknie Structure dotyczy nie tylko programów w Delphi czy C#, ale również dokumentów HTML.

Niezwykle przydatną nowością w Delphi 2005 jest automatyczne zapisywanie poprzednich wersji projektu wraz z możliwością porównania wersji aktualnej i dowolnej z poprzednich. Automatyczna archiwizacja wykorzystuje ukryty folder o nazwie _history i domyślnie zapisuje do dziesięciu ostatnich wersji projektu. Możesz zwiększyć liczbę zapisywanych kopii, podając nową wartość w Tools | Options | Editor options | File backup limit.

Jednym z najczęściej używanych elementów interfejsu jest paleta komponentów (Tool Palette). W Delphi 2005 Professional została niezwykle rozbudowana i podzielona na aż 10 kategorii. Wyszukiwanie komponentów uproszczono za pomocą opcji filtrowania - wystarczy kliknąć przycisk z ikoną lejka i rozpocząć pisanie nazwy komponentu, a cała lista zostanie odpowiednio skrócona. Paleta zmienia się także w zależności do tego, jaki rodzaj formularza jest aktualnie projektowany, np. formularz HTML lub okno aplikacji Win32 w Delphi.

Nowy wygląd uzyskało także okno widoku struktury projektu, wyświetlające hierarchię obiektów lub komponentów zależnie do tego, czy w głównej części interfejsu widoczny jest kod programu, czy projekt okna. Jeśli edytujesz kod HTML (w wypadku projektów na strony WWW), w oknie Structure wyświetlana jest hierarchia znaczników w dokumencie.

Środowisko Delphi 2005 wyposażono w dwa debugery, do projektów Win32 i .NET - są uruchamiane automatycznie, w zależności od typu projektu. Debugowanie projektów usprawniono na kilka sposobów, większość okien dostępnych w czasie tego procesu zyskała nowe możliwości, np. przeglądanie zmiennych lokalnych jest teraz bardziej elastyczne, lista punktów przerwań oferuje opcję szybkiego włączania i wyłączania wybranych punktów. Okno CPU potrafi wyświetlać instrukcje MSIL (Microsoft Intermediate Language, czyli język, na który kompilowane są programy dla .NET).

Nowości w Delphi 2005 dotyczą nie tylko środowiska, ale też samego języka Delphi, dawniej znanego jako Object Pascal. Jest nowa instrukcja for ... in ... do, służąca do iteracyjnego przeglądania elementów kolekcji (podobne rozwiązania od dawna zawierał np. Visual Basic (jako For Each ... In ...Next). Jest też możliwe używanie identyfikatorów w standardzie Unicode (poza publicznymi metodami klasy). Pojawiła się dyrektywa inline, używana w postaci: procedure MojaProcedura(i:Integer); inline;

Dyrektywa ta służy - podobnie jak np. w C++ - do optymalizacji kodu. Kompilator może wstawić kod zaznaczonej w ten sposób procedury w każdym miejscu, gdzie pojawia się odpowiednie wywołanie. Wynikowy program zwiększa objętość, ale działa szybciej, gdyż unikasz wielokrotnych wywołań. Aby procedura inline rzeczywiście była uruchamiana bez wywoływania, musi spełniać kilka warunków - na szczęście ich sprawdzaniem zajmuje się kompilator, a programista jedynie sugeruje takie, a nie inne zmontowanie finalnego projektu.

Język Delphi został także rozszerzony o możliwość grupowania modułów we wspólnej przestrzeni nazw (namespace). Mechanizm ten jest bardzo podobny do analogicznego narzędzia z .NET Framework, gdzie przestrzeń nazw służy do grupowania typów. Przestrzenie nazw w Delphi mogą być zagnieżdżone (w przeciwieństwie do modułów), co pozwala tworzyć dobrze zorganizowaną (przyjmijmy, że rzeczywiście) hierarchię, ułatwiająca budowanie dużych projektów, w których nazwy modułów nierzadko się powtarzają. Odwołanie do modułu z danej przestrzeni nazw wykorzystuje znany operator . (kropka) i będzie intuicyjne dla każdego programisty: NameSpace1.NameSpace2.Unit1;

<hr size=1 noshade>Refactoring w praktyce

Po zaznaczeniu fragmentu kodu można go błyskawicznie zmienić w samodzielną metodę.

1. Najpierw zaznacz fragment kodu stanowiący pod względem funkcjonalnym sensowną całość. Kliknij zaznaczony obszar prawym przyciskiem myszy i z menu podręcznego wybierz Refactoring | Extract Method.

2. W wyświetlonym oknie podaj nazwę nowej metody. Wymyślanie nazw funkcji i metod to wciąż zadanie programisty...

3. Jak widać, środowisko Delphi 2005 utworzyło definicję nowej metody wraz jej wywołaniem w miejscu, gdzie znajdował się oryginalny fragment kodu.


Zobacz również