Droga do wartości 1

Przychody i zyski w korporacyjnej bankowości w latach 2001 - 2002 spadły na tyle, że według Boston Consulting Group poziom z 2000 roku uda się osiągnąć dopiero w 2007 roku. Nowy raport tej firmy analitycznej stawia obszerną diagnozę bankowości korporacyjnej i dostarcza szeregu ciekawych obserwacji: np. dowodzi, że obsługa największych przedsiębiorstw to zarazem najmniej rentowna część bankowości korporacyjnej.

Raport BCG "Droga do tworzenia wartości: globalna bankowość korporacyjna w 2003 r." opiera się na badaniu przeprowadzonym wśród 65 największych banków korporacyjnych świata, w tym 40 z listy 100 banków o największej kapitalizacji. Uczestniczyło w nim 40 banków z Europy, 15 z Ameryki Północnej i 10 z regionu Azji i Pacyfiku. Raport składa się z dwóch części - w pierwszej autorzy dostarczają obszernego obrazu sytuacji a także kilku bardzo ciekawych spostrzeżeń, pozostających w sprzeczności z utartymi przekonaniami samych bankowców. Na przykład, wbrew przekonaniom nawet uczestniczących w ankiecie przedstawicieli banków, największe przedsiębiorstwa to dla banków najmniej rentowna część bankowości korporacyjnej. W części drugiej w oparciu o wyróżnione najlepsze praktyki autorzy opracowania formułują plan powrotu sektora bankowości korporacyjnej do dynamiki i efektywności sprzed załamania 2001 - 2002.

Pięciolatka wypełzania z dołka

Pomiędzy 2000 a 2002 rokiem przychody badanych banków spadały w tempie 7% rocznie. Znacznie szybciej spadał zysk operacyjny netto - w średnim tempie 26% rocznie, choć trzeba zauważyć, że spadek w zasadzie wystąpił tylko pomiędzy 2000 a 2001 rokiem (z 44 mld EUR do 7 mld EUR, w 2002 wzrósł już do 26 mld EUR). W grupie badanych banków europejskich średni roczny spadek wynosił odpowiednio 3% i 32%; w Ameryce Północnej 9% i 20%, a regionie Azji i Pacyfiku 9% i 0%. Należy zauważyć także, że w zestawieniu ogólnym, kluczowe znaczenie dla niskiego zysku banków miała zniżka jena w 2001 roku, w wyniku której badane banki AiP poniosły operacyjną stratę netto w wysokości 23 mld EUR.

BCG przewiduje, że pomiędzy 2002 a 2007 rokiem przychody w grupie badanych banków będą rosły w tempie 4% rocznie, a zyski operacyjne netto w tempie 12% rocznie, do 42 mld EUR w końcu okresu. W Europie ta dynamika wyniesie odpowiednio 3% i 5%, w Ameryce Północnej - 6% i 9% a w AiP 3% i 55%.

Gdzie leży zysk...

Jak zauważają autorzy raportu, straty na kredytach zostały częściowo zrównoważone poprzez zarządzanie kapitałem. W zasadzie wszystkie produkty oferowane w segmencie korporacyjnym mają bardzo silnie zróżnicowany potencjał wzrostu przychodów i rentowności. M.in. w latach 2002 - 2007 ujemny i zerowy wzrost przychodów odnotowany będzie w przypadku usług transakcyjnych i działalności depozytowej. Jednocześnie, o ile w tym pierwszym przypadku marża operacyjna netto z uwzględnieniem strat pozostaje względnie niska, to w drugim jest ona zdecydowanie wysoka. Największą dynamiką wzrostu przychodów mają charakteryzować się inwestycje w fuzje i przejęcia przy jednocześnie wysokim poziomie marży operacyjnej. Najwyższą marżą operacyjną będzie w tych latach charakteryzować się inwestowanie na rynku akcji, przy dodatnim aczkolwiek dość przeciętnym w całej stawce tempie przyrostu przychodów. Najważniejsze pod względem wielkości przychodów są zaś leasing i factoring (niska marża i średnie tempo wzrostu przychodów) oraz finansowanie projektów (z nieco większym poziomem marży i zarazem wyższym tempem wzrostu przychodów).

Jak zdołał także ustalić raport, jedynie banki z pierwszego kwartyla w 2002 roku pokryły koszty kapitału. Przy średnim koszcie kapitału przed opodatkowaniem wynoszącym 20% uzyskały one 28-proc. oprocentowanie kapitału akcyjnego. Banki z czwartego kwartyla odnotowały zaś ujemną miarę zwrotu z kapitału (minus 8%). Na podstawie ankiet specjaliści BCG ustalili, że w każdym segmencie klienckim znalazły się banki uzyskujące dobry zwrot na kapitale. Ale to zdecydowanie obsługa małych firm daje najwyższy średni ROE (21%, trzykrotnie wyższy niż w przypadku segmentu dużych firm, a ponadto nawet banki z czwartego kwartyla w tym segmencie nie odnotowały ujemnej wartości ROE). Zwrot na kapitale z segmentu średnich firm wynosił średnio 15%.

Pora na wnioski. Specjaliści BCG przygotowali propozycję programu powrotu na ścieżkę wzrostu dla bankowości firmowej. Poszukiwanie najlepszych praktyk zaowocowało wyodrębnieniem u przodowników trzech głównych cech: ukierunkowania strategii biznesowej, zróżnicowania podejścia biznesowego w zależności od segmentu oraz potencjału klasy światowej. Ale o tym w drugiej części omówienia raportu, którą przedstawimy już wkrótce.


Zobacz również