Drugie Centrino Duo

Rozpędzona machina Intela nie daje wytchnienia producentom i użytkownikom laptopów. Niewiele ponad rok od premiery platformy Centrino Duo z procesorami dwurdzeniowymi pojawia się jej odnowiona wersja.

Zestaw układów o kryptonimie Santa Rosa jest następcą wprowadzonej na początku zeszłego roku platformy Napa, na którą składały się: procesory z rodziny Core Duo T2x00, chipset 945 z opcjonalnym układem graficznym GMA 950, kontroler LAN 82573E/V oraz moduł sieci WLAN PRO/Wireless 3945ABG. Kilka miesięcy później Intel odświeżył tę platformę ulepszonymi procesorami z serii Core 2 Duo T5x00 (2 MB cache'u L2) i T7x00 (4 MB pamięci L2). Zarówno układy Core Duo, jak i Core 2 Duo współpracują z magistralą FSB 667 MHz.

Santa Rosa to całkowita przemiana najbliższego otoczenia procesora i pewne modyfikacje samego CPU. Nowa platforma obejmuje chipset 965 z grafiką X3100, moduł WLAN 4965AGN, kontroler LAN 82566MM/C oraz procesory Core 2 Duo z magistralą FSB 800 MHz.

Procesor

Tu właściwie nie dokonano rewolucji. Jedynym elementem zwiększającym wydajność CPU jest wyższa częstotliwość magistrali FSB, która oczywiście oznacza przetwarzanie przez procesor w jednostce czasu większej ilości danych w porównaniu do wersji o niższej częstotliwości FSB. Mikroarchitektura układu pozostała niezmieniona, pojawiły się natomiast dodatkowe funkcje oszczędzania energii. Dynamiczna wirtualna zmiana częstotliwości magistrali FSB pozwala zmniejszyć napięcie rdzenia i wprowadzić procesor wraz z chipsetem w czasie aktywności w nowy stan niższego poboru mocy, zwany super LFM. Natomiast dzięki lepszej współpracy z chipsetem CPU podczas bezczynności pozostaje dłużej w stanie uśpienia DC4 (tzw. enhanced deeper sleep).

Ciekawa jest nowa funkcja Dynamic Acceleration, służąca do zwiększenia szybkości przetwarzania danych w aplikacjach jednowątkowych, a więc nieprzystosowanych do procesorów wielordzeniowych. Otóż w sytuacji, gdy w użyciu jest tylko jeden rdzeń zajmujący się obsługą takiej aplikacji, drugi przechodzi w stan bezczynności C3. Aktywny rdzeń wykorzystuje to i nieznacznie zwiększa częstotliwość pracy, przez co wzrasta wydajność, lecz całkowity pobór mocy przez układ pozostaje na niezmienionym poziomie za sprawą utylizacji rezerwy mocy oszczędzonej na drugim rdzeniu.

Tryb "turbo" dla aplikacji jednowątkowych to częstotliwość CPU wyższa o 0,2 GHz w stosunku do normalnego trybu obu rdzeni, a więc przy standardowym taktowaniu procesora 1,8 GHz tryb "turbo" jednego rdzenia wynosić będzie 2 GHz. W obu wypadkach pobór mocy pozostanie taki sam - ok. 35 W.

Chipset i grafika

Spore zmiany zaszły w układach towarzyszących procesorowi. Chipset 965 z mostkiem południowym ICH8 nie tylko pozwala na pracę CPU z FSB 800 MHz, lecz także oferuje kilka nowych funkcji, oszczędzających energię, ułatwiających zdalne zarządzanie systemem (technologia AMT w wersji 2.5) czy umożliwiających współpracę z większą liczbą peryferiów. Opcjonalny moduł graficzny X3100 podnosi poprzeczkę wydajności w zintegrowanej grafice i spełnia wymogi dla interfejsu Aero w Viście.

Oto pokrótce cechy nowego chipsetu:

- magistrala FSB 800 MHz

- mostek ICH 8 z obsługą 3 urządzeń SATA/300, jednego PATA, aż 10 portów USB i 6 gniazd PCI Express

- moduł graficzny X3100 w pełni zgodny z DX9 (nieoficjalnie także z DX10) oraz wymaganiami interfejsu Aero, wyposażony w 8 programowalnych rdzeni wykonawczych, obsługujących do 128 jednostek cieniowania, oferujący technologię Clear Video (sprzętowe dekodowanie WMV9, zaawansowane usuwanie przeplotu, odszumianie i wygładzanie obrazu, korekcję kolorów), wyposażony w wyjście HDMI z HDCP i umożliwiający odtwarzanie wideo HD 1080p

- w odmianie Centrino Pro dla korporacji zdalne zarządzanie sprzętem AMT w wersji 2.5 (komunikacja przez kilka wejść, m.in. moduł WLAN i gigabitowy LAN).

Oczywiście w chipsecie uwzględniono kolejne ulepszenia zarządzania energią, m.in. technologię oszczędzania energii przez panel DPST 3.0 czy dynamiczną zmianę częstotliwości odświeżania w wyświetlaczu.

Sieć WLAN

Nowy moduł Wi-Fi 4965AGN umożliwia współpracę z sieciami 802.11n, choć - jak wiadomo - ostateczna specyfikacja tego standardu nie jest jeszcze gotowa. Intel postanowił jednak nie czekać i poszedł w ślady innych producentów, którzy od dłuższego czasu oferują sprzęt zgodny z wstępnymi wersjami protokołu (tzw. draft). Korzyści płynące z używania sieci 802.11n są zbyt duże (około pięciu razy wyższa przepustowość i dwukrotnie większy zasięg w porównaniu do a/g), żeby opóźniać jej wejście do powszechnego użytku.

Intel zapowiada, że z chwilą ogłoszenia finalnej specyfikacji 802.11n ewentualne poprawki niezbędne do uzyskania pełnej zgodności sprzętu ze standardem będą wprowadzone przez aktualizację sterowników oraz firmware'u modułu.

Intel Turbo Memory

Bardzo interesującym uzupełnieniem drugiej generacji Centrino Duo jest technologia zwana Turbo Memory. Za tą nośną nazwą kryje się dość banalnie wyglądające rozwiązanie: niewielki moduł z interfejsem PCI Express zawierający 0,5 lub 1 GB pamięci flash NAND z kontrolerem. Turbo Memory to jednak nie tylko moduł pamięci, lecz również sterownik Intel Matrix Storage Manager 7.0 (służący m.in. do konfigurowania dysków w macierzy RAID) oraz tzw. DFOROM - oprogramowanie umożliwiające komunikowanie się z modułem na poziomie BIOS-u (BIOS rozpoznaje wówczas pamięć jako napęd dyskowy).

Po co ta cała zabawa? Chodzi o wykorzystanie dwóch funkcji Windows Vista przyśpieszających start systemu i pracę z aplikacjami: ReadyBoost i ReadyDrive. Opracowano je z myślą o pamięciach USB, na których system przechowywałby najczęściej używane pliki, skracając w ten sposób czas potrzebny na pobranie danych (pamięci są przecież szybsze od twardych dysków). Intel uznał jednak, że lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie wewnętrznego modułu pamięci podłączonego do magistrali PCI Express, który nie tylko jest szybszy od zewnętrznego urządzenia USB, ale na dodatek zużywa znacznie mniej prądu - blisko o dwie trzecie. Co więcej, Windows nie uznaje pamięci USB za stałą (i słusznie, bo przecież użytkownik nie zawsze będzie chciał ją trzymać w gnieździe laptopa), toteż nie przechowuje na niej danych, które mogłyby przyśpieszyć ładowanie Visty. Natomiast moduł Turbo Menory, występujący jako kolejny napęd, spełnia wszystkie warunki stawiane przez Vistę urządzeniom ReadyBoost i w ten sposób przyczynia się do skrócenia czasu startu systemu.

Jest jednak mały mankament w implementacji nowatorskiej technologii: Vista pozwala na korzystanie tylko z jednego urządzenia ReadyBoost/ReadyDrive. W związku z tym zastosowanie w komputerze modułu Turbo Memory i pamięci USB bądź dysku hybrydowego (twardego dysku z wbudowaną pamięcią flash, np. 512 MB) nie ma sensu - system skorzysta tylko z jednego z nich. Być może, niedopatrzenie Microsoftu zostanie naprawione łatką bądź zestawem Service Pack.

Turbo Memory pełni funkcję bufora między systemem a twardym dyskiem, przechowując zarówno te dane, które w najbliższym czasie będą potrzebne procesorowi, jak i gotowe do zapisu na dysku. Z tego powodu nie tylko rośnie wydajność, ale też dzięki zmniejszeniu liczby operacji zapisu/odczytu w napędzie ogranicza się pobór mocy, a więc wydłuża czas pracy na baterii.

Turbo Memory w wersji 512 MB umożliwia korzystanie tylko z jednej funkcji przyśpieszającej. Dopiero moduł 1 GB pozwala cieszyć się zaletami i ReadyBoost, i ReadyDrive. Należy przypuszczać, że Intel nie będzie jedynym producentem takich modułów i wkrótce na rynku pojawią się konkurencyjne rozwiązania.

Prototyp na przesłuchaniu

Tyle teorii i marketingu o Santa Rosie, a teraz pora na konkrety. Nową platformę Centrino Duo mieliśmy okazję przetestować na prototypowym notebooku ICom PrestigeBook 8325. Komputer wyposażony był we wszystkie elementy Santa Rosy (w tym procesor Core 2 Duo T7500 2,2 GHz) z wyjątkiem modułu graficznego X3100 - w tej roli występował produkt NVIDII, oznaczony tajemniczo NB8P-GS, z 256 MB RAM. Uzupełnienie stanowił moduł Turbo Memory 1 GB oraz hybrydowy dysk Seagate z 387 MB pamięci flash - lecz jak już wspomnieliśmy, Vista i tak nie może używać dwóch "dopalaczy" jednocześnie.

W standardowych testach, jakie przeprowadzamy na laptopach, nie dostrzegliśmy wzrostu wydajności w stosunku do maszyn z podobnym CPU (Core 2 Duo T7400 2,16 GHz). Jedyne zauważalne różnice miały miejsce w testach pamięci programu Sandra XI, ale te syntetyczne wyniki nie muszą się przekładać na zysk w codziennym użytkowaniu, a także w kodowaniu wideo - lecz mierzone w sekundach.

Również zalet Turbo Memory nie udało nam się potwierdzić: z włączonymi funkcjami ReadyBoost i ReadyDrive czy bez, Vista uruchamiała się około minuty, nie przyśpieszały także aplikacje. Być może, system wykorzystywał wówczas pamięć z hybrydowego dysku, dlatego nie zauważyliśmy spadku szybkości pracy. Generalnie z ocenami nowej platformy wstrzymujemy się do czasu testów kilku finalnych modeli z użyciem najnowszych benchmarków: SYSMark2007 Preview, MobileMark2007 i PCWorldBench 6.


Zobacz również