Era komunikatorów

Miliony ludzi na całym świecie nie wyobrażają sobie szybszej i skuteczniejszej formy porozumiewania się. Komunikatory internetowe pomagają w codziennej pracy, zapewniają rozrywkę, a dla niektórych są nawet sposobem na życie.

Miliony ludzi na całym świecie nie wyobrażają sobie szybszej i skuteczniejszej formy porozumiewania się. Komunikatory internetowe pomagają w codziennej pracy, zapewniają rozrywkę, a dla niektórych są nawet sposobem na życie.

Nie ulega wątpliwości, że komunikatory internetowe są, kolejnym po poczcie elektronicznej, przełomowym osiągnięciem w dziedzinie komunikacji w Sieci. Bez względu na położenie geograficzne i różnicę czasu za pomocą odpowiedniego oprogramowania możemy praktycznie w czasie rzeczywistym porozumiewać się z ludźmi z całego świata. Co więcej, poza błyskawiczną wymianą informacji dzisiejsze komunikatory internetowe oferują również wymianę plików, od niedawna prowadzenie rozmów telefonicznych, a także funkcję wi-deotelefonów. Wykorzystywane codziennie przez miliony internautów (zarówno w celach prywatnych, jak i służbowych) wpisały się na stałe w wizerunek współczesnej "globalnej wioski".

Halo! Centrala!

Typowe okno rozmowy z komunikatora internetowego. Ten obrazek znają miliony internautów.

Typowe okno rozmowy z komunikatora internetowego. Ten obrazek znają miliony internautów.

Określenie "komunikator internetowy" pochodzi od angielskiego terminu Instant Messenger (od Instant Messaging lub IM, czyli komunikacji natychmiastowej). Oznacza ono dosłownie oprogramowanie do natychmiastowego przesyłania komunikatów między co najmniej dwoma komputerami znajdującymi się w Sieci (mamy na myśli Internet i stąd wzięła się ostateczna postać tego terminu). Pierwsze formy tego typu komunikacji zostały zastosowane w prywatnej sieci komputerowej PLATO na uniwersytecie Illinois we wczesnych latach 70. ubiegłego wieku. W latach 80. i na początku lat 90. inżynierowie oraz pracownicy akademiccy wykorzystywali program o nazwie talk wbudowany w system operacyjny UNIX. Warto również wspomnieć o protokole IRC (Internet Relay Chat), który na długo przed nastaniem ery komunikatorów pozwalał na prowadzenie internetowych dyskusji na specjalnych kanałach. Bardzo wiele rozwiązań stosowanych dziś w aplikacjach typu IM ma swoje korzenie właśnie w IRC-u. Jednak prawdziwa rewolucja nastąpiła w listopadzie 1996 roku, kiedy to izraelska firma Mirabilis opublikowała program o nazwie ICQ. To pierwszy komunikator internetowy, z graficznym interfejsem i listą kontaktów, który stał się dostępny szerszej rzeszy użytkowników i jak się później okazało, zawojował świat. W Polsce prekursorem komunikatorów stał się w sierpniu 2000 roku program Gadu-Gadu firmy SMS-Express.

Co w sieci piszczy?

Czytelny interfejs komunikatora Google Talk nie sprawia problemów nawet mniej doświadczonym użytkownikom.

Czytelny interfejs komunikatora Google Talk nie sprawia problemów nawet mniej doświadczonym użytkownikom.

Na początkowym etapie rozwoju komunikatorów internetowych możliwe było nawiązywanie komunikacji wyłącznie między użytkownikami danej sieci. W miarę powstawania kolejnych programów tworzono do nich osobne protokoły wymiany danych. Powstał problem braku połączenia między komunikatorami różnych producentów, którzy nie byli skorzy do dzielenia się z innymi swoją technologią. Do tej pory nie powiodły się również starania o zunifikowanie standardu natychmiastowej komunikacji w Internecie. Znaleziono dwa sposoby na rozwiązanie tego problemu. Pierwszy to tzw. multikomunikatory, czyli programy do porozumiewania się z użytkownikami różnych sieci dzięki systemowi dodatkowych wtyczek, drugi to zastosowanie wszystkich protokołów bezpośrednio na serwerze, z którym nawiązuje komunikację program zainstalowany u użytkownika (tzw. klient). Tę ostatnią ideę propaguje Jabber, otwarty protokół komunikacyjny, o którym powiemy więcej w dalszej części artykułu. Większość sieci IM opiera się na jednym, centralnym serwerze. Z nim nawiązuje połączenie klient (czyli program zainstalowany w twoim komputerze) po uruchomieniu, podając odpowiednie dane identyfikacyjne oraz informacje o statusie. Są one widoczne dla pozostałych użytkowników danej sieci. Z odmienną propozycją po raz kolejny występuje wspomniany wcześniej Jabber. Nie ma tu jednej, centralnej dyspozytorni. Każdy z użytkowników może uruchomić własny serwer i pozwolić na rejestrację innym. Do komunikacji w sieciach IM próbuje się ostatnio wykorzystać znany już zapewne wielu internautom protokół P2P.

Grube ryby i płotki

Okno rozmowy multikomunikatora GAIM z dodatkowymi opcjami do modyfikowania wyglądu wiadomości.

Okno rozmowy multikomunikatora GAIM z dodatkowymi opcjami do modyfikowania wyglądu wiadomości.

Postanowiliśmy przedstawić najpopularniejsze komunikatory internetowe, zarówno w kraju, jak i na świecie. Jeśli chodzi o tę dziedzinę, mamy się czym pochwalić. Polscy programiści nie zasypują gruszek w popiele, czego przykładem są takie programy, jak Gadu-Gadu, Tlen, AQQ czy Spik. Nie sposób było pominąć w naszym zestawieniu programu Skype, który co prawda, służy głównie do rozmów telefonicznych dzięki technologii VoIP (Voice over IP), jednak z powodzeniem może również pełnić funkcję tradycyjnego komunikatora. Znalazło się również miejsce dla weterana, czyli ICQ. Sprawdzimy, jak czuje się sędziwy staruszek wśród programów IM i czy dzielnie broni się przed naporem coraz większej liczby nowych narzędzi. Przedstawimy pokrótce również komunikator Microsoftu, czyli MSN Messenger, a także jeden z multikomunikatorów - Mirandę IM. Na końcu pomożemy stawiać pierwsze kroki użytkownikom Gadu-Gadu, Tlenu, Mirandy IM oraz Spike'a.

Czubek góry lodowej

Opisane przez nas komunikatory internetowe stanowią jedynie pewien wycinek rynku oprogramowania IM, które zatacza coraz szersze kręgi. Własny komunikator promuje już między innymi Google. Chodzi oczywiście o Google Talk, który jest jeszcze w fazie testów. Niestety, korzystać z niego mogą jedynie posiadacze konta pocztowego Gmail. Warto w tym miejscu wspomnieć również o innych, bardzo popularnych w Stanach Zjednoczonych aplikacjach typu IM - Yahoo! Messenger, czy kolejnych odsłonach komunikatora firmy America Online - AIM. Przykładem atrakcyjnych komunikatorów rodem z Polski mogą być również Hapi, a także Konnekt.

Google Talk

http://www.google.com/talk

Wraz ze wzrostem popularności internetowej telefonii opartej na protokole VoIP (ang. Voice over IP), powstaje coraz więcej komunikatorów z wbudowaną funkcją umożliwiającą korzystanie z takiej formy porozumiewania się między użytkownikami. Przykładem takiego programu może być Google Talk. Niestety, dostęp do niego mają jedynie posiadacze kont pocztowych Google Gmail. Co ciekawe, aplikacja po zainstalowaniu i uruchomieniu automatycznie importuje listę kontaktów z Gmaila. Jeśli ktokolwiek ze znajomych z listy ma już zainstalowany komunikator Google Talk, zobaczysz obok jego adresu odpowiednią ikonę.

Google Talk jest obecnie dostępny w wersji beta. Wymaga komputera z systemem Windows 2000 lub XP. Oczywiście, aby korzystać z funkcji internetowego telefonu musisz mieć również słuchawki oraz mikrofon.

SIPPS

http://nero.com/sippstar/eng

Okno rozmowy komunikatora Yahoo! Messenger. Uwagę zwracają dodatki na samej górze.

Okno rozmowy komunikatora Yahoo! Messenger. Uwagę zwracają dodatki na samej górze.

Firma Nero, kojarzona głównie z doskonałym programem do zapisu płyt CD i DVD, oferuje od niedawna również wielofunkcyjny komunikator internetowy SIPPS. Mimo że jego głównym zastosowaniem jest telefonia internetowa, oferuje również funkcje znane z tradycyjnych aplikacji typu IM. Posiadacz komunikatora SIPPS może się porozumiewać z użytkownikami programów MSN Messenger, ICQ, AIM oraz klientów obsługujących protokół Jabber. Ma opcję prowadzenia konferencji kilku osób jednocześnie, a także stosowania automatycznych odpowiedzi dla poszczególnych grup lub pojedynczych użytkowników, którzy chcą nawiązać kontakt i wysyłają wiadomości. SIPPS wymaga komputera z systemem operacyjnym Windows 98, Me, 2000, XP lub Server 2003 i modułem DirectX 9.0, wspomagającym generowanie dźwięku.

GAIM

http://gaim.sourceforge.net

Jest to przykład udanego multikomunikatora, który współpracuje z następującymi sieciami i protokołami IM: AIM, ICQ, MSN Messenger, Yahoo! Messenger, IRC, Jabber, Gadu-Gadu, SILC, GroupWise Messenger oraz Zephyr. Użytkownik GAIM oprócz tradycyjnych rozmów tekstowych może wykorzystywać funkcje ważne dla posiadaczy innych programów IM, z którymi się łączy. Bez problemu wyśle i odbierze od nich pliki i ustawi dodatkowy opis związany z aktualnym statusem. W aplikacji działa również powiadomienie o pisaniu wiadomości oraz zamknięciu okna rozmowy. Ciekawie przedstawia się moduł Buddy Pounces, który pozwala na przypisanie określonego działania związanego ze zmianą statusu użytkownika na liście kontaktów (wysłanie wiadomości, uruchomienie innego programu lub emisja sygnału dźwiękowego).

GAIM dostępny jest zarówno dla systemów z rodziny Windows (95, 98, NT, 2000 lub XP), jak i Linuksa oraz Mac OS X.

Yahoo! Messenger

http://messenger.msn.com

Nawet znany portal internetowy Yahoo! pokusił się o własny komunikator. Yahoo! Messenger jest prostym w użyciu programem o niebanalnych możliwościach. Poza funkcją typowej rozmowy tekstowej oferuje również transfer plików między użytkownikami, prowadzenie rozmów głosowych (również konferencji z udziałem wielu osób), a także korzystanie z kamery internetowej podczas konwersacji. Jeśli nie ma cię w danej chwili przy komputerze, inny użytkownik Yahoo! Messenger może ci zostawić wiadomość głosową, którą odsłuchasz po powrocie.

Zainteresowanie wzbudza także ogromna liczba dodatkowych funkcji zintegrowanych z komunikatorem, na przykład moduł Yahoo! Games pozwala zmierzyć się z innymi użytkownikami komunikatora w kilku prostych grach komputerowych. Yahoo! Messenger dostępny jest do systemów operacyjnych z rodziny Windows.

Wybrane klienty Jabbera

Do systemów Windows:

- Gajim http://gajim.org

- Exodus http://exodus.jabberstudio.org

- Gaim http://gaim.sourceforge.net

- Psi http://psi-im.org

- Tkabber http://tkabber.jabber.ru

- JAJC http://jajc.ksn.ru

- Hapi www.hapi.pl

Do systemów uniksowych:

- GNU Gadu www.gnugadu.org

- EKG2 http://ekg2.org

- Kopete http://kopete.kde.org

- Gabber http://gabber.sourceforge.net

- mcabber www.lilotux.net/~mikael/mcabber

- Kf http://kf.jabberstudio.org

- Gossip http://developer.imendio.com/wiki/Gossip


Zobacz również