HDR w aparacie

Do wykonania zdjęcia o dużej rozpiętości tonalnej potrzebne są statyw i odpowiedni program graficzny. Ale nie zawsze - kilka najnowszych aparatów cyfrowych pozwala częściowo wyręczyć miłośnika efektownych zdjęć HDR. W miejsce, w którym chcesz fotografować, nie trzeba już przynosić statywu, a obróbka w programie graficznym - jeśli w ogóle konieczna - ogranicza się do prostej regulacji krzywych lub poziomów.

Technika wykonywania zdjęć w technologii HDR ma coraz więcej zwolenników. Nic dziwnego, obrazy o ponadprzeciętnej rozpiętości tonalnej budzą duże zainteresowanie, czasem nawet zachwyt oglądających. Aby je tworzyć wystarczy jakikolwiek aparat, statyw i odpowiednie oprogramowanie. Trzeba zrobić kilka ujęć dokładnie tego samego kadru (stąd potrzeba użycia statywu), a następnie złączyć je w programie graficznym.

Zasada powstawania ujęć HDR jest zatem prosta. Problemem jest dostarczenie statywu w miejsce, gdzie chcemy utrwalić obraz o dużej rozpiętości tonalnej. Co oczywiste, nie zawsze nosimy go ze sobą, a jeśli jest przytroczony do plecaka, nie w każdym miejscu można go rozstawić. Zabiera to trochę czasu, co może się nie spodobać towarzyszom naszych spacerów czy wędrówek.

HDR bez statywu

Opcja Auto HDR schowana jest w menu.

Opcja Auto HDR schowana jest w menu.

Konstruktorzy Sony w dwóch lustrzankach A550 i A500 po raz pierwszy wprowadzili funkcję, pozwalającą na wykonywanie ujęć HDR bez używania statywu. Aparat rejestruje dwa ujęcia - jedno prześwietlone (za to z dobrze odwzorowanymi detalami w cieniach), drugie niedoświetlone (ale za to bogate w szczegóły w światłach). Oba ujęcia, ponieważ nie zostały wykonane bez użycia statywu, mogą mieć nieznacznie różny kadr.

Aparat, podobnie jak zaawansowane programy graficzne, radzi sobie z niewielkim jego przesunięciem. Rozpoznaje i dopasowuje do siebie te same elementy wykonanych ujęć. Dzięki temu utworzone z dwóch klatek finalne zdjęcie wygląda tak, jakby było jednym ujęciem (nie ma problemu z rozwarstwieniem" sfotografowanych motywów. Lustrzanka A550 była testowana przez nas także pod kątem działania funkcji Auto HDR (tak nazywa się w menu aparatów).

Jesteśmy pod wrażeniem jej efektywności - zdjęcia mają bardzo szeroki zakres rozpiętości tonalnej, nie zauważyliśmy problemów ze spasowaniem obrazów (jednak podczas fotografowania trzeba utrzymywać aparat tak, by kadry różniły się jak najmniej).

Najlepsze efekty uzyskuje się w trybie automatycznym bez definiowania rozpiętości EV.

Najlepsze efekty uzyskuje się w trybie automatycznym bez definiowania rozpiętości EV.

Auto HDR Sony wprowadziło także w swojej najmłodszej lustrzance A450 (jej opis znajdziesz na stronie 14). W maju tego roku Sony pokazało kolejne produkty wyposażone w tryb HDR (opisywane na stronie 28 pierwsze modele aparatów hybrydowych tej firmy, NEX-3 i NEX-5), ale bardziej zaawansowany niż w wymienionych wyżej lustrzankach.

NEX-y w trybie Auto HDR rejestrują nie dwa ujęcia, lecz trzy: niedoświetlone, naświetlone zgodnie z pomiarem oraz prześwietlone. Rozszerzono także stopień, w jakim mają być rejestrowane ujęcia niedoświetlone i prześwietlone - w lustrzankach można go ustawiać w granicach +/- 3EV, w hybrydowych NEX-ach już +/- 6EV.

Oznacza to, że nowe konstrukcje mogą wydobywać szczegóły z jeszcze głębszych cieni (rejestracja prześwietlonego obrazu zostanie wykonana aż przy + 6 EV), nie utraciwszy danych z najjaśniejszych partii obrazu (które będą zapisane przy ekspozycji - 6 EV).

Jeśli występuje potrzeba zarejestrowania bardzo dużej rozpiętości tonalnej, można ręcznie ustawić zakres dynamiczny w skali EV.

Jeśli występuje potrzeba zarejestrowania bardzo dużej rozpiętości tonalnej, można ręcznie ustawić zakres dynamiczny w skali EV.

Co istotne, zdjęcia wykonywane w trybie HDR przez aparaty Sony NEX-3 i NEX-5 są zapisywane w dwóch plikach - jeden, o szerokim zakresie tonalnym, jest wynikiem złożenia trzech ujęć, drugi to standardowe "pojedyncze" zdjęcie.

Dublowanie plików zdjęciowych ma sens, gdyż nie zawsze wykonywanie zdjęcia HDR jest potrzebne (o czym dalej), a poza tym automatyczne "sklejenie" trzech obrazów może się nie powieść i nie wszystkie detale zdjęcia nałożą się na siebie prawidłowo. Możemy bowiem zarejestrować w kadrze poruszający się motyw lub aparat między kolejnymi ujęciami zbyt mocno zmieni kadr (ryzyko takie rośnie wraz z wydłużaniem ogniskowej).

Kiedy HDR się przydaje

Możliwość fotografowania w technice HDR jest bardzo przydatna, ale nie zawsze, gdy wykonujemy zdjęcie. Niekiedy bardzo poprawi jakość, w innym wypadku nie dostrzeżemy skutków jej działania. Są też sytuacje, w których jej stosowanie jest wręcz niewskazane.

Przydatny

W wypadku zdjęć krajobrazu lub architektury. Technika sprawdzi się, gdy będziemy mieli obszary bardzo jasne i bardzo ciemne - na przykład fotografując pod słońce (nawet gdy niebo jest pokryte chmurami). HDR pozwoli wówczas uniknąć prześwietlonego czy "wypalonego" do bieli nieba. Podobnie będzie podczas uwieczniania wizerunku budynków (tak jak w wypadku krajobrazu, łatwiej jest fotografować pod słońce lub radzić sobie z jasnymi odbiciami w oknach). HDR może okazać się niezbędny także w fotografii wnętrz, gdzie powstaje problem dużego kontrastu (różnicy jasności) przedmiotów znajdujących się w pomieszczeniu w stosunku do tego, co jest za oknami.

Nieprzydatny

HDR-u nie ma sensu używać do uwieczniania scen, które nie zawierają obszarów znacznie różniących się jasnością. Takim przykładem może być fotografia budynku ładnie oświetlonego słońcem nisko położonym nad horyzontem. Jasność frontonu jest porównywalna do jasności tła (na przykład nieba, które w takiej sytuacji będzie miało głęboką błękitną barwę). HDR może zlikwidować rysujące się na fasadzie cienie, które kształtują charakter obrazu.

Niewskazany

Stosowanie techniki HDR jest niewskazane podczas fotografowania poruszających się motywów. Będą się przemieszczać, w czasie wykonywania kolejnych składowych ujęcia, i w rezultacie na złączonym zdjęciu ich wizerunek może być zwielokrotniony (np. jadący samochód zostanie przedstawiony w trzech miejscach jako półprzezroczysty). HDR-u nie stosujemy także do zdjęć portretowych czy w fotografii przyrodniczej (ptaki, owady itd.)


Zobacz również