Inteligentny dom - rozwiązania przyszłości

Dotychczas nie stworzono jeszcze kompleksowego rozwiązania w zakresie inteligentnego domu - powstały za to bardzo obiecujące koncepcje od zestawów podstawowych i zabezpieczających po specjalistyczne zastosowania takie jak ochrona przed włamaniami czy zestawy do oszczędzania energii. W tym materiale wyjaśniamy, które rozwiązania są naprawdę inteligentne.

Najmądrzejszy dom Europy - tym dumnym hasłem Instytut Frauenhofera ochrzcił w 2000 r. projekt o nazwie Inteligentny Dom w Duisburgu, świętując jego realizację. Mniej więcej w tym samym czasie, bo na przełomie wieku, powstały tzw. inteligentne domy mieszkalne w szwajcarskiej miejscowości Hünenberg. Tymczasem obecnie nie można już nawet przywołać internetowej witryny tego przedsięwzięcia (www.futurelife.ch). Ten sam los podzielił berliński budynek T-Com. Również projekt Współczesny Dom w Monachium wyłoniony w ramach konkursu należy do przeszłości, a budynek został wyburzony. To tylko kilka spośród wielu przykładów początkowej ery automatyzacji w lokalach mieszkalnych.

Minęło kilkanaście lat nowego wieku, a my nadal otwieramy drzwi wejściowe za pomocą klucza, włączamy światło jak dotychczas przełącznikiem na ścianie i wietrzymy, ręcznie otwierając drzwi i uchylając okna. Czyż więc w ciągu ostatnich dziesięciu lat nie dokonano żadnego postępu w kwestii automatyzacji? Czyżbyśmy przespali całą dekadę? Wspomniane przykłady zdają się potwierdzać tę tezę. Jednak z drugiej strony trudno nie zauważyć dwóch coraz wyraźniej przejawiających się tendencji, które mogą w decydującym stopniu przyspieszyć rozwój automatyzacji domu. Po pierwsze chodzi o łączenie w sieci nie tylko komputerów, lecz także peryferyjnych urządzeń IT i - coraz częściej - sprzętu elektroniki użytkowej. Po drugie coraz bardziej wkraczają w nasze życie urządzenia przenośne, które z założenia są podłączone do sieci. Obecnie nie trzeba już korzystać z dodatkowych pilotów zdalnego sterowania ani stacjonarnych elementów obsługi. Sterowanie, nadzorowanie i ewentualne inicjowanie określonych czynności mogą przejąć smartfony czy tablety wyposażone w odpowiednie aplikacje.

W razie włamania lub pożaru ten system alarmowy połączony z kamerą IP natychmiast wysyła nagranie wideo na smartfon właściciela.

W razie włamania lub pożaru ten system alarmowy połączony z kamerą IP natychmiast wysyła nagranie wideo na smartfon właściciela.

Inteligentny dom - co właściwie oznacza to pojęcie

Wyposażona w zegar pralka, którą można zaprogramować na określoną godzinę, jest równie mało inteligentna co prosta instalacja alarmowa z sygnałem akustycznym. Jednak po podłączeniu pralki do sieci można byłoby uruchamiać ją z poziomu aplikacji. W połączeniu z inteligentnym licznikiem prądu mogłaby włączać się samodzielnie - w momencie, gdy cena energii elektrycznej jest najniższa. Natomiast instalacja alarmowa mogłaby komunikować się z właścicielem, zgłaszając mu za pomocą wiadomości SMS próbę włamania do jego domu lub wysyłając do jego smartfona materiał filmowy z kamery IP przedstawiający rabusiów przyłapanych na gorącym uczynku.

Sterowanie procesem prania czy działaniem alarmu przeciwwłamaniowego to tylko nieliczne przykłady wielu rozwiązań, które można już teraz wprowadzić w stosunkowo prosty sposób i przy niezbyt ogromnych nakładach finansowych. Nie daj się zdezorientować wieloma pojęciami. Inteligentny dom, Smart Home, Home Automation, Networked Home, e-Home i Smart Living w gruncie rzeczy oznaczają to samo i są stosowane jako synonimy.

Rozwiązania z tego zakresu są w znacznie bardziej zaawansowanej fazie rozwoju, niż nakazują przypuszczać wymienione przykłady. Na przykład naukowcy z informatycznego centrum badawczego FZI w Karlsruhe opracowują koncepcje mieszkań dostosowanych dla osób w podeszłym wieku. To dziedzina, która nabierze ogromnego znaczenia w obliczu obecnej sytuacji demograficznej. Twórcy Ambient Assisted Living nie mają na celu przeciążać starszych ludzi nowoczesnymi technologiami. Wręcz przeciwnie - ich rozwiązania mają być na tyle inteligentne, aby pomagały i wykrywały niebezpieczeństwa, lecz nie dawały mieszkańcom poczucia, że są pod nadzorem. Za pomocą odpowiednich czujników można np. ustalać, że dana osoba przebywa przez dłuższy czas wbrew swoim przyzwyczajeniom w określonym miejscu mieszkania. Może to oznaczać upadek, więc urządzenie wzywa na pomoc służby medyczne.

Choć wydaje się to banalne, lecz w praktyce okazuje wyjątkowo przydatne - system może automatycznie wyłączać kuchenkę elektryczną, gdy czujnik przy drzwiach wejściowych wykryje, że domownik opuszcza mieszkanie. Jest więc wiele zastosowań, które zainteresują nie tylko ludzi potrzebujących pomocy. Na przykład po co sprawdzać - wychodząc z mieszkania - czy na pewno wszystkie okna i drzwi są pozamykane? Sensory mogłyby wykrywać niedomknięte okna i wysyłać odpowiedni komunikat na komórkę właściciela.

Rzut oka na piwnicę inteligentnego domu ukazuje różne urządzenia sterujące – na zdjęciu widać przykładową instalację przedstawioną na zeszłorocznych międzynarodowych targach elektroniki użytkowej w Berlinie.

Rzut oka na piwnicę inteligentnego domu ukazuje różne urządzenia sterujące – na zdjęciu widać przykładową instalację przedstawioną na zeszłorocznych międzynarodowych targach elektroniki użytkowej w Berlinie.

Kwestia zgodności - wybór jednego systemu

To, co w teorii brzmi prosto, w praktyce okazuje się znacznie trudniejsze do zrealizowania. Nadal nie ma uniwersalnego rozwiązania, które poradziłoby sobie ze wszystkimi zadaniami Smart Home. Przyczyną jest m.in. fakt, że producentom nie udało się jeszcze dojść do porozumienia w kwestii ustalenia wspólnego standardu. Same protokoły są dostępne w różnych wersjach - X10, CEBus i Insteon to nazwy trzech z nich. Wprawdzie wprowadzono już rozwiązania działające na podstawie standardu sieciowego TCP/IP, jest jednak znacznie więcej niewykorzystanych możliwości.

Dla użytkownika oznacza to przede wszystkim brak zgodności pomiędzy systemami automatyzacji poszczególnych producentów. Gdy zdecyduje się na jednego z nich, jest zdany na jego rozwiązania i nie może korzystać ze sprzętu innych firm. Dlatego przed zakupem powinien jasno wyznaczyć główne zastosowanie i porównać możliwości rozszerzania swojego systemu. Dotyczy to przede wszystkim obsługi, sterowania i nadzorowania z poziomu aplikacji i przeglądarki internetowej. Należy pamiętać, że nie wszystkie rozwiązania opatrzone mianem inteligentnych są naprawdę przemyślane. Niektórzy producenci domowych automatów ograniczają się do pilota zdalnego sterowania.

Podczas gdy w Polsce powstało przedsięwzięcie Inteligentny Budynek (www.inteligentny-budynek.pl), nasi zachodni sąsiedzi wprowadzają dość kompleksowe rozwiązania takie jak SmartHome dostawcy energii RWE (www.rwe-smarthome.de) i HomeMatic firmy eQ-3 (www.homematic.com). Oba systemy składają się z centrali sterowania, którą podłącza się do domowej sieci za pośrednictwem rutera. Użytkownik komunikuje się z tą centralą za pomocą przeglądarki internetowej lub aplikacji w smartfonie lub tablecie (obsługiwane są systemy iOS i Android). Poszczególne moduły takie jak czujniki ruchu, mechanizmy poruszające oknami i wiele innych mają łączność bezprzewodową ze wspomnianą centralą sterowania. Zatem użytkownik ma dostęp do całego systemu automatyzacji z poziomu swojej komórki, tabletu lub przeglądarki internetowej.


Zobacz również