Lustrzanka czy kompakt?

Na przykładzie najnowszych modeli cyfrówek porównamy dwa różne rozwiązania przeznaczone dla zaawansowanego użytkownika. Co lepiej kupić - lustrzankę czy zaawansowany kompakt?

Na przykładzie najnowszych modeli cyfrówek porównamy dwa różne rozwiązania przeznaczone dla zaawansowanego użytkownika. Co lepiej kupić - lustrzankę czy zaawansowany kompakt?

Jeszcze rok temu nie zadawalibyśmy sobie tego pytania. Cyfrowe lustrzanki ze względu na wysoką cenę (ponad 10 000 zł) były urządzeniami raczej niedostępnymi dla fotoamatorów. Siłą rzeczy nie było dylematu: kompakt czy lustrzanka? Od czasu pojawienia się Canona EOS 300D, pierwszej taniej lustrzanki, ceny najtańszych modeli SLR (czyli cyfrowych lustrzanek) spadły do ok. 4-6 tys. zł. Najnowszy produkt Canona - EOS 20D, następca klasyfikowanego jako półprofesjonalny EOS 10D, jest dostępny już nie za 10, a za ok. 6,5 tys. zł. Niewiele więcej - 7 tys. - zapłacimy za zestaw z dołączonym obiektywem. Za 4600 zł można kupić bardzo dobrą, amatorską lustrzankę cyfrową Nikon D70 (rozdzielczość 6 MP). Z kolei za 5 tys. zł nabędziemy już zaawansowany cyfrowy kompakt Nikona z dziesięciokrotnym zoomem i systemem stabilizacji obrazu. Podobnie jak lustrzanka Canon EOS 20D jest wyposażony w 8-megapikselową matrycę CCD. Niebawem na rynku pojawią się kolejne tanie lustrzanki - Olympusa i Minolty.

Na obiektywie Nikona 8800 znajduje się przełącznik, pozwalający na włączenie systemu optycznej stabilizacji obrazu.

Na obiektywie Nikona 8800 znajduje się przełącznik, pozwalający na włączenie systemu optycznej stabilizacji obrazu.

Jak widać, na rynku aż roi się od propozycji dla zaawansowanych fotoamatorów. Jeśli więc dysponujemy kwotą 4,5-6,5 tys. zł, możemy wybierać spośród naprawdę nieźle wyposażonych urządzeń. Różnica w cenie pomiędzy dobrym kompaktem a półprofesjonalną lustrzanką już nie jest dwukrotna. Przed zakupem warto się więc zastanowić, czy dołożyć tysiąc lub dwa na zakup cyfrowego body Canona, czy też lepiej będzie zakupić najnowszy kompakt Nikona za 5 tys. zł? Wybór wcale nie jest łatwy. Wbrew powszechnie panującej opinii nie jest wcale takie oczywiste, że lustrzanka to jedynie słuszne rozwiązanie dla wymagającego fotoamatora. Każde rozwiązanie ma bowiem plusy i minusy.

Zalety cyfrowej lustrzanki:

4 Wymienna optyka. W zależności od potrzeb możemy używać różnych obiektywów. Gdy zależy nam na jakości, możemy użyć dobrej, stałoogniskowej optyki. Jeśli zaś potrzebny jest nam zoom, mamy do wyboru gamę obiektywów zarówno oryginalnych, jak i produkowanych przez kilka specjalizujących się w tym firm. Poza tym, gdy w sprzedaży pojawi się nowszy korpus, nadal możemy używać wcześniej zakupionego zestawu obiektywów. Wymieniasz tylko jeden "element" swojego sprzętu do fotografowania.

Zdjęcia natychmiast po naciśnięciu spustu migawki. W lustrzankach stosuje się niezależny system autofokusu, co pozwala na dużo szybsze ustawienie ostrości i w rezultacie szybsze wykonanie ujęcia. Poza "wymiennością optyki" to najważniejsza zaleta lustrzanek. Dzięki niej można wykonywać np. zdjęcia z zaskoczenia.

Optyczny podgląd fotografowanej sceny. Mimo że w aparatach cyfrowych stosuje się już dobrej jakości wewnętrzne monitory LCD, pokazujące całkiem niezłej jakości podgląd, spora grupa zawodowców i fotoamatorów wyżej ceni sobie możliwość kadrowania za pomocą celownika optycznego. W cyfrowej lustrzance podgląd fotografowanej sceny jest realizowany właśnie metodą "optyczną" przez obiektyw aparatu.

Zalety cyfrowego kompaktu:

Na tym zdjęciu najlepiej widać różnice wielkości aparatówi sposobu rozmieszczenia przycisków sterujących.

Na tym zdjęciu najlepiej widać różnice wielkości aparatówi sposobu rozmieszczenia przycisków sterujących.

Obiektyw przystosowany do danej matrycy aparatu. Obiektyw, który zastosowano w zaawansowanym aparacie kompaktowym, na ogół jest specjalnie zaprojektowany do zastosowanej w aparacie matrycy CCD. Obraz, jaki "rzuca" na nią obiektyw, jest odpowiedniej wielkości, by pokryć obszar sensora. Ma to spore znaczenie, gdyż wykorzystuje się pełne możliwości optyki.

Optyka dobrej klasy. Fotografia cyfrowa stawia obiektywom spore wymagania. Do wykonywania wysokiej jakości zdjęć niezbędny jest dużej rozdzielczości obiektyw przeznaczony specjalnie do fotografii cyfrowej. W Nikonie Coolpix 8800 zastosowano system reagujący na wstrząsy (w wymiennej optyce również występują stabilizatory, ale dobrej klasy szkło ze stabilizacją kosztuje bardzo dużo).

Mimo że mamy do czynienia z niewymienną optyką, istnieje możliwość dokupienia do niej optycznych konwerterów. Pozwalają one na wydłużanie lub skracanie nominalnej ogniskowej wbudowanego obiektywu.

Małe ryzyko zabrudzenia matrycy. Skoro obiektyw nie jest elementem, który można zdemontować, istnieje niewielkie ryzyko zabrudzenia matrycy CCD.

Ruchome ekrany LCD. Bardzo często w kompaktach możemy spotkać odchylane panele LCD, które sprawdzają się, gdy wykonujemy zdjęcia w nietypowych sytuacjach - na przykład ujęcia znad głowy lub z tak zwanej żabiej perspektywy, czyli z poziomu stóp. Niektóre systemy zawieszenia monitora LCD pozwalają na odchylenie nawet o 180ş, co umożliwia wykonanie autoportretu.

Mniejszy i lżejszy. Warto też przytoczyć argument związany z masą sprzętu. Nie wszyscy zaawansowani entuzjaści obrazu z pikseli uwielbiają noszenie ciężkiego sprzętu. Jeśli nie stosujemy konwerterów optycznych, zewnętrznej lampy błyskowej, nasza torba ze sprzętem jest dużo lżejsza, niż ta z lustrzanką z podstawowymi obiektywami.

Wady lustrzanki

Zarówno lustrzanka, jak i zaawansowany kompakt to produkty dobrze pomyślane pod względem ergonomii obsługi. W jednym i drugim przypadku korpus wyposażony jest w wygodny uchwyt (rękojeść) dla prawej dłoni - dzięki niejaparat trzyma się pewnie i wygodnie. Zarówno na górze obudów, jak i z tyłu znajduje się wiele przyciskówpozwalających na szybką zmianę parametrów (poziom czułości, kompensacje ekspozycji, rodzaj oświetlenia itp.)

Zarówno lustrzanka, jak i zaawansowany kompakt to produkty dobrze pomyślane pod względem ergonomii obsługi. W jednym i drugim przypadku korpus wyposażony jest w wygodny uchwyt (rękojeść) dla prawej dłoni - dzięki niejaparat trzyma się pewnie i wygodnie. Zarówno na górze obudów, jak i z tyłu znajduje się wiele przyciskówpozwalających na szybką zmianę parametrów (poziom czułości, kompensacje ekspozycji, rodzaj oświetlenia itp.)

Dobra wymienna optyka jest niestety droga. Zestaw obiektywów, jakim dysponujemy, będzie na ogół pasował do cyfrowej lustrzanki współpracującej z danym systemem (np. Canon EF czy Nikon AF). Niestety, jakość zdjęć może nas czasami rozczarować. Optyka przeznaczona do fotografii tradycyjnej jest przystosowana do naświetlania większych niż matryce CCD klatek filmów małoobrazkowych. Gdy stosujemy tradycyjną optykę, wykorzystywana jest tylko część rzucanego przez obiektyw obrazu. Ponieważ jest to tylko wycinek tego, co "rzuca" tradycyjny obiektyw, spada jakość obrazu. Najbardziej dokuczliwy jest spadek ostrości przy pełnym otworze przysłony. Gdy testowaliśmy model Canon EOS 20D, okazało się, że przy zastosowaniu tradycyjnego, dobrego stałoogniskowego obiektywu 50 mm 1:1,8 obraz z pełnego otworu jest mocno rozmyty. Dopiero po jego przysłonięciu jakość okazała się porównywalna do osiąganej z optyki dedykowanej do fotografii cyfrowej. Dlatego polecamy zakup aparatu EOS 20D wraz z występującym tylko w zestawach dedykowanym obiektywem 18-55 mm.

Spore ryzyko zabrudzenia matrycy. Niestety, podczas wymiany obiektywu do wnętrza aparatu dostaje się spora ilość zanieczyszczeń. Mimo że matryca jest chroniona przez lustro i migawkę, po pewnym czasie i tak zostanie zaatakowana przez drobiny pyłu. Powstaje więc konieczność czyszczenia, co jest niestety czynnością dość ryzykowną. Jeśli odważymy się na czyszczenie mechaniczne, mogą wystąpić zarysowania, jeśli zaś użyjemy sprężonego powietrza w aerozolu, występuje ryzyko zaplamienia skroploną substancją, jaka często wydziela się podczas jego użycia.

Ekran LCD jest na ogół nieruchomy i nie daje możliwości podglądu na bieżąco rejestrowanej sceny. To kolejna wada większości lustrzanek. Wykonywanie zdjęć w nietypowych pozycjach nie jest już tak proste, jak w przypadku kompaktów z odchylanym panelem LCD.

Do zdjęć makro potrzebne są pierścienie pośrednie. Optyka w kompaktach jest tak skonstruowana, że pozwala na dosyć bliskie umieszczenie fotografowanego przedmiotu. Jeśli chcemy wykonać silne powiększenie małego przedmiotu za pomocą lustrzanki, niezbędne może okazać się użycie pierścieni pośrednich, które niestety nie są tanie. Na przykład Nikon Coolpix 8800 pozwala na fotografowanie już z 3 cm, podczas gdy Canon EOS 20D z dołączonym obiektywem 18-55 mm - kilkunastu centymetrów.

Wady kompaktu

Odchylany ekran LCD, jaki montuje się w zaawansowanych aparatach kompaktowych, pomoże wykonać autoportret lub fotografować na przykład z ''żabiej perspektywy''.

Odchylany ekran LCD, jaki montuje się w zaawansowanych aparatach kompaktowych, pomoże wykonać autoportret lub fotografować na przykład z ''żabiej perspektywy''.

Mniejsza możliwość rozbudowy. Wiadomo, że wbudowanego obiektywu pozbyć się nie da. Jeśli zastosujemy konwerter optyczny (urządzenia takie proponuje nie tylko producent danej cyfrówki, ale także i firmy produkujące zamienniki), jakość obrazu może ulec pogorszeniu. Zmniejsza się wówczas także światło obiektywu.

Długi czas między decyzją a wykonaniem zdjęcia. To chyba największa bolączka kompaktów. Między innymi brak oddzielnego systemu autofokusu powoduje spore opóźnienie przy wykonywaniu zdjęć. Uniemożliwia to często wykorzystywanie aparatu do wykonywania zdjęć reporterskich.

Na ogół tylko elektroniczny podgląd rejestrowanej sceny. Dobrze wyposażone optycznie aparaty dysponują tylko elektronicznym podglądem rejestrowanej sceny. Nawet jak jakość wyświetlanego na LCD podglądu jest wysoka i tak nie dorówna tej, z jaką mamy do czynienia w celowniku optycznym.

Co wybrać?

Trudno jednoznacznie stwierdzić, co jest lepsze. Nie zawsze indywidualne preferencje użytkownika rozwiewają wątpliwości. Wykonujemy przecież bardzo różne zdjęcia - i takie z zaskoczenia, i takie "ustawiane", na przykład w trybie makro. Dlatego przed zakupem warto zastanowić się nad kwestią jakości wykonywanych fotografii. To nieprawda, że zdjęcia pochodzące z lustrzanki wyraźnie różnią się od tych, zapisywanych przez zaawansowany kompakt.

Porównywaliśmy półprofesjonalną lustrzankę 8 MP z tańszym o prawie 2 tys. zł również 8-megapikselowym kompaktem (uwzględniamy cenę lustrzanki wraz z obiektywem).

Pod względem jakości obrazu ogólnie lepiej oceniliśmy droższą lustrzankę - większe możliwości dynamiczne i mniejszy poziom zakłóceń przy fotografowaniu przy dużej czułości. Kompakt Nikona wykonał zdjęcia o bardzo zbliżonej ostrości. W lustrzance wykorzystaliśmy obiektyw z zestawu - przy zakupie znacznie droższego szkła ostrość obrazu z pewnością byłaby lepsza. Niestety, na zdjęciach z Nikona wystąpiło widoczne zjawisko aberracji chromatycznej.

Podsumowując, jeśli mamy do wydania na cały zestaw 5-6 tys. zł i nie dysponujemy optyką od tradycyjnej lustrzanki, warto wybrać kompakt - na przykład Nikona 8800 z dziesięciokrotnym zoomem i systemem stabilizacji obrazu. Jeśli zaś po tradycyjnej lustrzance pozostało nam kilka dobrych obiektywów i bierzemy pod uwagę możliwość dalszych inwestycji w fotografię, pomyślmy o cyfrowym body - na przykład Canona EOS 20D lub tańszym np. Nikona D70.

Ważne w podróży

Aparaty kompaktowe są zazwyczaj dużo mniejsze i lżejsze od lustrzanek. To ich niebagatelna zaleta podczas wędrówek i podróży.

Masa a jakość zdjęć

Wykonując zdjęcia "z ręki" i przy długich czasach naświetlania (np. 1/10 s), lepiej je robić aparatem cięższym, który dzięki swej wadze jest mniej podatny na drgania.

Uwaga na lampy!

Zawsze do aparatu danego producenta należy dobierać lampy produkowane przez tę samą firmę lub z nią kompatybilne. Każdy producent ma bowiem własny system sterowania fleszem. Z tego powodu lampa producenta "A" nie będzie odpowiednio sterowana aparatem firmy "B". Może się okazać, że przekazywanie informacji będzie wybiórcze i tylko częściowe. Co gorsza, jeśli "mieszamy" systemy występuje też ryzyko zniszczenia sprzętu - lampy lub aparatu.

Flesz zewnętrzny

Atutem każdej lustrzankii dobrego kompaktu jest "stopka" do montażu zewnętrznej lampy błyskowej, która dajeznacznie większe możliwościzastosowania oświetlenianiż wbudowany flesz.

<hr size=1 noshade>Czyszczenie matrycy w lustrzance

W cyfrowej lustrzance istnieje możliwośćzanieczyszczenia się sensora. Producent EOS-apozwala użytkownikowi na samodzielneczyszczenie matrycy CMOS. Wystarczy uruchomić w menu odpowiednią opcję, by podniosło sięlustro i otworzyła sięmigawka. Na zdjęciuwidać aparatprzygotowany doczyszczenia sensora.Należy jednak uważać, bynie zarysować matrycy.Dlatego należy użyć specjalnego miękkiegopędzelkalub niebrudzącegopowietrzaw aerozolu.


Zobacz również