NIK w ZUS-ie

NIK skontrolował skuteczność oddziałów ZUS i urzędów skarbowych w zakresie ściągania składek na ubezpieczenia społeczne.

Najwyższa Izba Kontroli ogólnie pozytywnie oceniła przebieg egzekucji na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należności z tytułu składek w latach 1999 - 2001. Stwierdzono jednak nieprawidłowości. Negatywny wpływ na ściąganie składek miały opóźnienia i niepełne wdrożenie wszystkich aplikacji Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS. Jak wykazała kontrola NIK, ZUS źle wywiązywał się również ze swoich zadań ustawowych - np. nie posiada do tej pory pełnego rozeznania w ogólnym stanie rozliczeń i zadłużeń wszystkich płatników (za rok 1999).

W 1999 r. stan zadłużenia płatników składek na ubezpieczenie społeczne wynosił ponad 9740 mln zł, w 2000 r. wzrósł o 5,8% do ponad 10308 mln zł, zaś w roku 2001 wzrósł już nieznacznie, do niemal 10136 mln zł.

NIK podkreśla, że w badanym okresie ZUS powiększył zakres działań zmierzających do poprawienia ściągalności składek. W 1999 r. takimi działaniami objęto 71,7% zadłużenia, a w 2001 r. już 89,6%. Zwiększyła się również efektywność egzekucji prowadzonej przez oddziały ZUS - jej wskaźnik w 1999 r. wynosił 18,2%, a w 2001 r - 38,8%. Jednocześnie na niskim poziomie utrzymywał się wskaźnik efektywności egzekucji prowadzonej przez urzędy skarbowe.

NIK stwierdził, że podjęto działania w ramach przyjętego w 1999 r. "Planu Naprawczego i Strategicznego ZUS" - zakończono m.in. prace przygotowawcze nad wdrożeniem podstawowej części Systemu Ewidencji Składek na kontach indywidualnych.

Do najbardziej istotnych nieprawidłowości stwierdzonych przez NIK należy kierowanie do urzędów skarbowych tytułów wykonawczych bez wcześniejszego przeprowadzenia własnej egzekucji i zwłoka w podejmowaniu działań egzekucyjnych.

Zaś w urzędach skarbowych NIK zauważył opieszałe nadawanie biegu tytułom wykonawczym, niekorzystanie z uprawnień nakazujących dłużnikowi ujawnienie majątku i nieprawidłowe obciążanie zobowiązanych kosztami egzekucyjnymi.


Zobacz również