Netscape kontratakuje

Firma Netscape, której przeglądarka Navigator była hitem rynkowym minionych lat, stara się odzyskać dawne wpływy. Netscape 8 zapowiada bardzo istotne zmiany w korzystaniu z WWW . W tym artykule postaram się je przedstawić - moim zdaniem, są bardzo istotne, bo łączą funkcjonalność, wygodę i bezpieczeństwo.

Firma Netscape, której przeglądarka Navigator była hitem rynkowym minionych lat, stara się odzyskać dawne wpływy. Netscape 8 zapowiada bardzo istotne zmiany w korzystaniu z WWW . W tym artykule postaram się je przedstawić - moim zdaniem, są bardzo istotne, bo łączą funkcjonalność, wygodę i bezpieczeństwo.

Po opublikowaniu kodu źródłowego przeglądarki Netscape'a powstał projekt Mozilla, którego celem był rozwój programu w modelu open source. Na efekty nie trzeba było długo czekać - obecnie niemal każda dystrybucja Linuksa czy BSD zawiera Mozillę w tej czy innej wersji. Opracowany w tym projekcie silnik renderujący o nazwie Gecko jest jednym z najlepszych i powszechnie wykorzystuje się go w projektach przeznaczonych na różne platformy (Galeon do systemów Linux i BSD, Safari do MacOS, K-meleon do Windows i wiele innych). Naturalne jest zatem wykorzystanie tej pracy w produktach Netscape. Na tym jednak się nie kończy.

Przeglądarka zyskała nowy wygląd, zupełnie inny od tego, do którego przyzwyczajeni są użytkownicy Internet Explorera czy Mozilli, ale przede wszystkim dodano do niej pożyteczne opcje.

Wygodne panele

W każdym panelu umieszczono ikonę sterującą wyświetlaniem strony WWW.

W każdym panelu umieszczono ikonę sterującą wyświetlaniem strony WWW.

Osoby korzystające z Firefoksa, K-meleona czy Opery od razu docenią opcję przeglądania w panelach (Tabs, Layers) - to wygodne rozwiązanie jest stosowane w niemal wszystkich nowoczesnych przeglądarkach, wliczając w to nakładki na Internet Explorer (Avant Browser, MyIE2). Jest też inne bardzo cenne udogodnienie w postaci wyszukiwania łączy poprzez wpisywanie słów wyświetlanych na łączu. Osoba wprawnie pisząca na klawiaturze ułatwi sobie poszukiwanie konkretnego łącza właśnie za pomocą tej możliwości.

Nowością jest tzw. pasek osobisty (personal toolbar), który sygnalizuje informacje z portalu netscape.com, podając krótkie hasła. Kliknięcie któregoś z nich powoduje otwarcie właściwej strony portalu. Pasek ten może mieć do pięciu funkcji: najważniejsze informacje portalu Netscape, wiadomości, informacje lokalne (pogoda, mapy, książki telefoniczne Yellow Pages), zakładki oraz pusty pasek do własnego wykorzystania. Zapewne nawet ci, którym funkcja informacyjna nie przypada do gustu, skorzystają z łatwego dostępu do zakładek (Bookmarks). Oczywiście wszystkie łącza z tego paska otwierane są w panelach (Tabs). W każdym panelu umieszczono ikonę sterowania wyświetlaniem strony WWW (najmocniejsza strona Netscape 8). Opcje obejmują nie tylko zabezpieczenie wyświetlania strony, ale także możliwość użycia silnika renderującego Internet Explorera (program wyświetla ostrzeżenie, że może to być niebezpieczne). Jedną z niewielu przeglądarek opartych na Gecko, która oferuje opcję podglądu bieżącej strony przy użyciu przeglądarki Microsoftu, jest K-meleon. Netscape idzie znacznie dalej, umożliwiając wyświetlenie jednych stron przy użyciu bibliotek renderujących Microsoftu, innych za pomocą Gecko wraz z kompletem wtyczek (Flash, Java), pozostałych za pomocą Gecko z maksymalnym zabezpieczeniem - wszystko w tym samym czasie, w różnych panelach tego samego okna przeglądarki. Zatem możliwe jest na przykład pisanie blogu w Onecie HYPERLINK lub sprawdzanie komputera za pomocą skanera online w jednym z kilku otwartych paneli Netscape. Ubocznym efektem ustawienia wysokiego bezpieczeństwa jest skuteczne filtrowanie dokuczliwych reklam we Flashu.

Dotychczasowe próby wykorzystania technologii ActiveX Microsoftu w przeglądarkach opartych na Gecko były raczej nieudane. Co prawda, napisano specjalną wtyczkę do Mozilli, która umożliwia uruchomienie niektórych kontrolek, ale nie wszystkie działają dobrze. Aby uniknąć kłopotów z kompatybilnością, skanery on-line na przykład napisano tak, żeby działały wyłącznie z Internet Explorerem, i to w określonej wersji (najczęściej 6.0 SP1).

W zasadzie jedyną możliwością uruchomienia takich stron jest użycie silnika Microsoftu w wymienionej wersji i tak działa Netscape 8, informując użytkownika o możliwym zagrożeniu.

Netscape 8 informuje użytkownika, że użycie silnika renderującego Internet Explorera do wyświetlenia strony może być niebezpieczne.

Netscape 8 informuje użytkownika, że użycie silnika renderującego Internet Explorera do wyświetlenia strony może być niebezpieczne.

Nowa opcja pozwoli korzystać z Netscape 8 w firmowych aplikacjach opartych na specyfice i niestandardowych rozwiązaniach IE. Wystarczy stronom intranetowym (zawierającym wspomniane komponenty) dodać opcję zaufania w ustawieniach Netscape i uruchomić wyświetlanie ich za pomocą silnika IE. W ten sposób można na przykład przeglądać firmowy portal wykonany przy użyciu aplikacji z pakietu firmy SAP.

Niezgodność ze standardami, utrudniająca wdrożenia i eksploatację strony, jest najczęściej spowodowana niewiedzą jej autora, który uparcie stosuje niewłaściwe skrypty lub obiekty. Dotyczy to nie tylko charsetu (Windows-1250 zamiast oczywistego ISO-8859-2), ale także skryptów napisanych w Jscripcie (a nie JavaScripcie) czy układu tabel lub niezgodnej ze standardami implementacji wirtualnej maszyny Javy. Dominacja IE nie uzasadnia lekceważenia standardów W3C, a przygotowanie niezgodnej z nimi strony najczęściej dowodzi niewiedzy lub niechlujstwa autora.

Czasem jednak dostępne narzędzia deweloperskie dopuszczają użycie wyłącznie kontrolek ActiveX. Technologia ta, jakkolwiek użyteczna, bardzo poważnie integruje się z systemem operacyjnym Windows i właśnie z tego powodu jest uznawana za najbardziej niebezpieczną. Na szczęście rozwój innych, bezpieczniejszych technologii powoduje odchodzenie od ActiveX. Niestety nadal są aplikacje możliwe do obsłużenia wyłącznie za pomocą IE, i to w określonej wersji. Klasycznym przykładem są skanery WWW, które muszą korzystać z ActiveX albo Javy. Napisanie skanera w Javie jest możliwe, ale w ActiveX łatwiejsze. Jeśli chodzi o antywirusy, to dostępność technologii ActiveX wyłącznie do Windows nie jest ograniczeniem, ponieważ wirusy do innych systemów pojawiają się sporadycznie. To właśnie do Windows skaner antywirusowy jest niezbędny.

Bezpieczeństwo

Po wyświetleniu formularza program pokazuje pasek narzędzi do administrowania zapisanymi hasłami.

Po wyświetleniu formularza program pokazuje pasek narzędzi do administrowania zapisanymi hasłami.

Zachowanie prywatności w Sieci jest bardzo ważne. Netscape daje kontrolę nad plikami cookies, blokadę okien pop-up wraz z łatwym jej wyłączaniem oraz bardzo pożyteczną opcję - kasowania wszelkich zapisów związanych z przeglądanymi stronami podczas zamykania przeglądarki: plików cookies, historii odwiedzanych stron i wyszukiwania itd. Domyślny poziom zabezpieczeń jest dość dobry, bo stanowi wyważoną średnią między najlepszą funkcjonalnością a maksymalnym bezpieczeństwem.

Netscape ma od dawna dobrze dopracowaną technikę wydruku strony - użytkownicy drukujący informacje ze stron zawierających szerokie ramki lub skomplikowane style docenią dobre przeformatowanie strony do wydruku. Do dzisiaj Internet Explorer ma z tym problemy.

W Netscape 8 działają strony transakcyjne większości banków (zgodne ze standardami działają z domyślnymi ustawieniami, np. mBank). W wypadku banków korzystających z niestandardowych rozwiązań trzeba przestawić program na stosowanie bibliotek IE, ale bezpieczeństwo transakcji jest tylko takie, jakie zapewnia Internet Explorer, zatem komputer będzie nieodporny na spyware i podobne śmieci. Zanim oznaczy się stronę jako zaufaną, należy się poważnie zastanowić i bardzo uważać. Ponadto jeśli komputer już zawiera spyware, użycie Netscape nie zwiększy znacząco bezpieczeństwa, gdy wybierze się zarażone mechanizmy Microsoftu.

Netscape zawiera mechanizm do zarządzania hasłami wpisywanymi w pola formularzy. Zapisywany jest komplet danych (Passcard) każdej strony z formularzem, który można dodatkowo zabezpieczyć jednym głównym hasłem. Po wyświetleniu strony zawierającej formularz program automatycznie pokazuje pasek narzędzi do administrowania zapisanymi hasłami. Można wybrać jednym kliknięciem automatyczne wpisanie wszystkich przechowywanych danych i wysłanie formularza (opcja Fill & Submit). W odróżnieniu od Internet Explorera, cały komplet danych jest przechowywany i wstawiany w całości po wybraniu opcji Fill.

Do częściej używanych stron z formularzami warto założyć sobie passcardy, ewentualnie chroniąc je hasłem, jeśli tylko ufamy komputerowi, z którego łączymy się z Internetem. Nie polecam tej opcji w kawiarenkach internetowych ani na publicznych komputerach.

Możliwe jest skanowanie komputera za pomocą skanera on-line ActiveX w jednym z kilku otwartych paneli Netscape 8.

Możliwe jest skanowanie komputera za pomocą skanera on-line ActiveX w jednym z kilku otwartych paneli Netscape 8.

Netscape jest przeglądarką przeznaczoną dla innego użytkownika niż na przykład Firefox. Co prawda, wersja ósma wywodzi się właśnie z Firefoksa, zawiera ten sam silnik (Gecko/ 20050308), ale łatwo zauważyć różnice. Firefox jest bardzo szybko ulepszany i dzięki wtyczkom oferuje wiele możliwości: począwszy od filtrowania dokuczliwych reklam (rozszerzenie Adblock - gorąco polecam!), poprzez prognozę pogody na pasku stanu (także w Polsce) po narzędzia do pisania blogów i podglądu informacji RSS w zakładkach. Wygląd Firefoksa można łatwo zmienić, wybierając inny motyw, ponadto ma spolszczoną wersję. To program skierowany do ludzi młodych, dynamicznych, którzy docenią rozszerzenia i wybiorą sobie taki wygląd przeglądarki, jaki im się spodoba. Przeciwieństwem jest K-meleon, który nie ma takich mechanizmów instalacji rozszerzeń i wtyczek, za to można dostosować samemu całą przeglądarkę (łącznie z menu programu), edytując tekstowe pliki konfiguracyjne.

Netscape idzie inną drogą, kierując produkt do użytkownika, który potrzebuje od razu gotowej przeglądarki, niewymagającej praktycznie konfiguracji. Wersja ósma nie ma wbudowanego klienta poczty elektronicznej, za to dobrze współpracuje zarówno z Thunderbirdem, jak i Outlookiem czy Lotus Notesem. Producent przewidział przechodzenie z Internet Explorera, przygotowując plik pomocy dla tych, którzy znają IE. Konsekwencją takiego określenia użytkownika jest przygotowanie przeglądarki tylko do Windows - nie ma wersji do systemów uniksowych. Ten obszar już dawno pozostawiono Mozilli, która jest w nim niekwestionowanym liderem graficznych przeglądarek.

Niedociągnięcia

Niedostatki nowej przeglądarki Netscape nie są poważne. Sprawdzałem wersję beta - Mozilla/5.0 (Windows; U; Windows NT 5.1; en-US; rv:1.7.5) Gecko/2005-0308 Firefox/0.9.6, która niewątpliwie zawiera błędy i zdarzało się załamanie i zawieszenia aplikacji podczas intensywnych testów. Wersja finalna na pewno będzie stabilniejsza. Netscape testowałem także w systemach Windows 98 SE oraz Windows 2000 SP4. Przeglądarka współpracuje z systemami operacyjnymi wyposażonymi w firewall, jeżeli jest właściwie skonfigurowany.

Tempo pracy aplikacji nie zachwyca - w zasadzie minimum do rozbudowanych stron jest procesor taktowany z częstotliwością rzędu gigaherca ze znaczną ilością pamięci RAM. Z większością stron Opera oraz K-meleon pracują znacznie szybciej.

Ze względu na nieco inną wersję Netscape 8 rozszerzenia przeznaczone do Mozilli trudno zainstalować. Jednakże produkt Netscape jest kierowany do innego użytkownika, więc ta wada nie dyskwalifikuje produktu. Doświadczenie ruchu open source pokazuje, że dość szybko pojawią się wersje rozszerzeń działające z Netscape 8, może nie wszystkie od razu.

Użytkownikom innych programów do Windows będzie przeszkadzało przeniesienie menu programu na prawą stronę aplikacji. W wyższej rozdzielczości (1280x1024 i więcej) jest to mniej więcej jedna czwarta szerokości paska, licząc od prawej strony. Większość osób szukałaby menu od lewej strony albo mniej więcej na środku. Jednakże z menu programu korzysta się rzadko, bo najważniejsze opcje są dostępne w menu kontekstowym albo jako przyciski aplikacji.

Pewnym niedostatkiem jest nieobsługiwanie gestów - sterowania przeglądarką za pomocą ustalonych ruchów myszą z naciśniętym klawiszem. Natomiast brak polskiej wersji może poważnie opóźnić popularyzację tego programu w naszym kraju. Mimo tych wad Netscape 8 jest bardzo ciekawą przeglądarką i na pewno ma szansę na odniesienie sukcesu dzięki niestandardowym rozwiązaniom.


Zobacz również