Nie oszczędzaj na płycie głównej!

Wśród naszych czytelników przeprowadziliśmy sondę, w której zadaliśmy pytanie który z komponentów komputera jest Waszym zdaniem na tyle istotny, że nie należy oszczędzać przy jego zakupie. Zdecydowanym liderem (51,08 %) okrzyknięta została płyta główna. Za bardzo ważne elementy konfiguracji peceta uznaliście także kartę graficzną (11,5 %) oraz procesor (10,84 %). Na co więc należy zwrócić uwagę kupując płytę główną i jaka platforma spełni Wasze oczekiwania?

Płyta główna to szkielet komputera. Do niej podłącza się wszelkie elementy, które razem tworzą konstrukcję, nazywaną komputerem. Elementów na które należy zwrócić uwagę przy zakupie płyty jest całe mnóstwo. Po pierwsze musimy określić jakiego formatu płytę mamy zamiar umieścić w obudowie. Miłośnicy miniaturowych pecetów mogą wybrać format Mini-ITX o rozmiarach 17x17 cm. Zdecydowana większość decyduje się na płytę o standardowych wymiarach zgodnych z wytycznymi standardu ATX.

Do tych płyt przystosowana jest większość obudów sprzedawanych na naszym rynku. Najważniejszym komponentem płyty głównej jest z kolei chipset. Ten element w zdecydowanym stopniu determinuje wydajność komputera. Możecie mieć szybką kartę graficzną, wydajne dyski twarde, ale jeśli chipset będzie słaby to cała konfiguracja będzie działała z ograniczoną wydajnością. Chipset składa się najczęściej z dwóch mostków – północnego i południowego. Ten pierwszy obsługuje m.in. procesor, kartę graficzną AGP oraz pamięć RAM (oprócz konfiguracji z procesorami Athlon 64 które posiadają wbudowany kontroler RAM). Mostek południowy odpowiada za komunikację z urządzeniami zewnętrznymi, takimi jak karty rozszerzeń z interfejsem PCI, napędy dyskowe, urządzenia USB, itp.

Intel vs AMD

Chipsety przeznaczone są do stosowania z określonymi typami procesorów. Aktualnie dla klienta masowego jedynym dylematem związanym z wyborem procesora jest – AMD czy Intel? Nie ma na to pytanie jednoznacznej odpowiedzi. Obie firmy posiadają w swojej ofercie produkty, które dla określonych grup odbiorców mogą być bardziej lub mniej atrakcyjne. AMD największą popularność osiągnęło dzięki procesorom linii K7 czyli Duronom i Athlonom. Teraz właściwie kupuje się tylko te ostatnie, ekonomiczna odmiana Durona, ze względu na stosunkowo słabą dostępność i wysoką cenę stała się po prostu mało atrakcyjna.

Intel przekonuje klienta procesorami P4. Układy te, jeśli mówimy o najszybszych modelach, są zwykle droższe od odpowiadających im wydajnością procesorów AMD. Nie można jednak powiedzieć, że jest to stała zależność. Wśród procesorów o umiarkowanej cenie i dobrej wydajności da się już zauważyć większą równomierność rozłożenia cen. Raz Intel jest tańszy, raz AMD, wszystko zależy od konkretnej sytuacji rynkowej, popytu i podaży oraz momentu wprowadzania nowości przez obie firmy.

Decydując się na wybór określonego procesora, decydujemy się na zakup płyty głównej z określoną podstawką. Obecnie P4 nadal posiada Socket 478, a Athlon XP Socket A. Już niedługo sytuacja ta ulegnie zmianie – P4 oraz nowe Athlony otrzymają inne niż stosowane obecnie podstawy montażowe. Warto o tym pamiętać kupując płytę główną. Ci którzy chcą kupić płytę pod Athlona 64 mają jeszcze cięższe zadanie. AMD zafundowało nam bowiem zabawę z podstawkami. Obecne rozwiązania Socket 754 (Athlon 64) i Socket 940 (Opteron i Athlon 64 FX) otrzymają także nowe 'zawieszenie'.

Chipset ważna rzecz

Jeśli mówimy o aktualnej sytuacji rynkowej to wśród zalewu chipsetów można wyróżnić kilka produktów szczególnie udanych, których wybór polecamy ze względu na wysoką niezawodność i dobrą wydajność. Dla Athlonów XP polecamy chipset NVidia nForce2 Ultra 400. Także nowa VIA KT880 jest układem godnym uwagi. Oba chipety obsługują pamięci RAM w trybie dwukanałowym oferującym dwukrotnie większą przepustowość RAM-u. Oba też współpracują z nowoczesnymi mostkami północnymi, które obsługują obowiązujące aktualnie standardy: SerialATA 150, USB 2.0 czy FireWire.

Dla Intela i jego P4 polecamy układy 875P i 865P. Także chipset VIA P4T880 oraz SiS655TX zapewniają wysoką wydajność porównywalną z produktami intelowskimi.

Kupując płytę zwróćcie uwagę na pamięci RAM jakie chcecie na niej zainstalować. Obecnie najpopularniejsza, dwukanałowa konfiguracja RAM, jest bardzo wrażliwa na typ modułów i ich częstotliwość pracy. Jeśli chcecie zamontować RAM aby pracował w trybie Dual Channel pamiętajcie, że pamięci powinny pochodzić od tego samego producenta, mieć identyczną pojemność i najczęściej być identycznymi modelami. Płyty są bardzo wrażliwe na ten element wyposażenia, nieczęsto odmawiają pracy z określonymi pamięciami, dlatego warto abyście przed ich zakupem umówili się ze sprzedawcą co do ewentualnej możliwości wymiany ich na inny model.

Coś do podkręcania

Dla wielu osób jednym z najistotniejszych elementów decydujących o zakupie określonego modelu płyty są funkcje dostępne w jej BIOS-ie. BIOS to oprogramowanie sterujące płytą główną, w którym określamy parametry pracy procesora, pamięci i innych podzespołów. Wiele BIOS-ów posiada funkcje pozwalające na dokonywanie modyfikacji takich, kluczowych parametrów pracy procesora jak: zmiana częstotliwości taktowania szyny systemowej, zmiana mnożnika procesora, ustawienie opóźnień pamięci RAM czy wybór dzielnika pracy szyny PCI w stosunku do częstotliwości taktowania szyny systemowej. Wszystkie te elementy są istotne dla tych, którzy planują ze swojego peceta wycisnąć więcej wydajności niż otrzymują przy ustawieniach domyślnych. Jeśli jesteś miłośnikiem zabaw tego typu to BIOS będzie kluczową cechą, na którą powinieneś zwrócić uwagę wybierając płytę główną.

Wszyscy spojrzą za to na wyposażenie jakie płyta oferuje w standardzie. Najczęściej te same modele płyt głównych oferowane są w kilku wariantach wyposażenia – dla oszczędnych, w umiarkowanej cenie oraz dla tych, którzy nie oglądają każdej złotówki dwa razy. Bogate wersje obfitują w dodatki, które nie każdemu są tak naprawdę potrzebne na co dzień. Są to takie dodatki jak: panele z czytnikami kart pamięci, kontrolery RAID, rozbudowane kontrolery napędów dyskowych czy zaawansowane układy zasilania. Aby wybrać to czego potrzebujesz i niepotrzebnie nie wydawać pieniędzy, określ zawczasu własne potrzeby odnośnie wyposażenia płyty, a następnie spośród kilku wersji płyty różniących się wyposażeniem wyselekcjonuj odpowiedni model.

Oczywiście nie poruszyliśmy wszystkich tematów związanych z płytami głównymi i kryteriami ich wyboru. Można by o tym napisać całą książkę. Zachęcamy do zapoznania się z artykułami na temat płyt głównych, których nie brakuje w naszym archiwum. Czekamy także na Wasze komentarze odnośnie poruszonego tematu.


Zobacz również