Nobel z fizyki za odkrycie grafenu - następcy krzemu

Andre Geim i Konstantin Novoselov, naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze, uhonorowani nagrodą Nobla z fizyki. Badacze odkryli grafen - innowacyjny materiał, który został już okrzyknięty przez środowiska naukowe następcą krzemu.

Grafen udało się badaczom uzyskać w 2004 r. Jest to forma węgla, materiał o grubości jednego atomu tego pierwiastka. Nazwa materiału nieprzypadkowo pochodzi od grafitu - jednej z postaci, pod jaką występuje w naturze węgiel.

Właśnie w graficie warstwy atomów, takie jak wspomniana wyżej, są ułożone jedna na drugiej.

Grafen charakteryzuje się szczególnymi właściwościami, m.in. znacznie wyższą niż w innych znanych tworzywach półprzewodnikowych ruchliwością elektronów (elektrony grafenu poruszają się sto razy szybciej niż w krzemie) oraz wyjątkową wytrzymałością wiązań pomiędzy poszczególnymi atomami warstwy grafenowej. Ich trwałość jest wyższa niż w najtwardszym znanym minerale, diamencie.

Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłasza laureatów nagrody Nobla z fizyki:

Andre Geim

Andre Geim

Konstantin Novoselov

Konstantin Novoselov

O nadziejach wiązanych z grafenem świadczą chociażby doświadczenia naukowców z Massachusetts Institute of Technology. W 2009 r. zbudowali oni eksperymentalny układ grafenowy będący powielaczem częstotliwości (ang.: frequency multiplier).

Układ taki może zmodyfikować częstotliwość przychodzącego sygnału elektrycznego tak, by częstotliwość sygnału wychodzącego była jej wielokrotnością. Innymi słowy, dzięki technologii grafenowej być może będzie można tworzyć procesory o niewyobrażalnych dziś częstotliwościach taktowania, np. 1000 GHz.

Geim i Novoselov w oparciu o grafen zbudowali nawet prototypowy tranzystor jednoelektronowy.

Potencjalne zastosowania grafenu są znacznie szersze. Z uwagi na swoje właściwości materiał ten może okazać się przydatny w produkcji wszelkiego rodzaju wyświetlaczy, ekranów a nawet baterii słonecznych.

O noblistach

Andre Geim (52 lata) - pierwszy człowiek, który dostał Nobla i Anty-Nobla (drugie wyróżnienie za badania nad lewitacją żab). Obywatel Holandii rosyjskiego pochodzenia. Urodził się w Soczi, ukończył studia w Instytucie Fizyki Ciał Stałych Rosyjskiej Akademii Nauk. Szef Centrum Nanotechnologii uniwersytetu w Manchesterze.

Konstantin Novoselov (36 lat) - posiada paszporty rosyjski i brytyjski. Urodzony w Niżnym Tagile (Rosja), absolwent uniwersytetu Radboud w Nijmegen.


Zobacz również