Od PCM do DTS

W gąszczu formatów zapisu dźwięku łatwo się pogubić. Na europejskich wydaniach DVD prym wiedzie Dolby Digital, daleko w tyle jest DTS. LPCM wykorzystywany jest do zapisu dźwięku na płytach muzycznych, a płyty z logo MPEG Multichannel są praktycznie niedostępne. Przedstawiamy przewodnik, który pozwoli odnaleźć się w świecie audio.

W gąszczu formatów zapisu dźwięku łatwo się pogubić. Na europejskich wydaniach DVD prym wiedzie Dolby Digital, daleko w tyle jest DTS. LPCM wykorzystywany jest do zapisu dźwięku na płytach muzycznych, a płyty z logo MPEG Multichannel są praktycznie niedostępne. Przedstawiamy przewodnik, który pozwoli odnaleźć się w świecie audio.

Linear PCM (LPCM)

Formaty dźwiękowe na płytach DVD Video w szczegółach

Formaty dźwiękowe na płytach DVD Video w szczegółach

Nieskompresowany, cyfrowy system dźwiękowy, ten sam, jaki jest używany do zapisywania dźwięku na płytach CD. Może być próbkowany z częstotliwością 48 kHz lub 96 kHz z rozdzielczością 16, 20 lub 24 bitów. Na płycie DVD nagranej w tym formacie można zapisać od 1 do 8 kanałów. Maksymalna przepływność danych to 6,144 Mb/sek.

MPEG-2 audio

System wielokanałowy cyfrowego dźwięku, używający kompresji danych ze stratą informacji większą niż format PCM, o częstotliwości próbkowania 48 kHz przy 16 bitach. Przepływność danych zawiera się w przedziale od 32 kb/sek. do 912 kb/sek. ze średnią na poziomie 384.

Spotykane są następujące kombinacje kanałów (front/surround): 1/0, 2/0, 2/1, 2/2, 3/0, 3/1, 3/2 i 5/2. Kanał niskich częstotliwości (LFE) jest, podobnie jak w przypadku formatu Dolby Digital, kanałem opcjonalnym do każdej z powyższych kombinacji.

W formacie 7.1-kanałowym dodany zostaje kanał lewy centralny i prawy centralny, ale nie przewidywane jest w najbliższym czasie wprowadzanie ich do użytku domowego. Zresztą, wątpliwa jest pozycja formatu MPEG-2 audio w dotychczasowej jego formie. Coraz rzadziej bowiem wydawane są płyty ze ścieżką zapisaną w tym systemie. Kanały surround w MPEG-2 są zapisywane w rozszerzonym strumieniu matrycowanym na kanałach stereo MPEG-1, co czyni MPEG-2 audio kompatybilne ze sprzętem MPEG-1 (format MPEG-1 uzyskać może tylko dwa kanały stereofoniczne).

Dolby Digital

System wielokanałowy o dużej kompresji. Przepływność danych zawiera się w przedziale od 64 kb/sek. do 448 kb/sek., ze średnią na poziomie 384 kb/sek. w zapisie 5.1-kanałowym i 192 w normalnym stereofonicznym (z dekodowaniem surround lub bez niego). Używane są następujące kombinacje kanałów (front/surround): 1/0, 1+1/0 (dual mono), 2/0, 3/0, 2/1, 3/1, 2/2 i 3/2. Kanał niskich częstotliwości (LFE) jest kanałem opcjonalnym do każdej z ośmiu wymienionych wyżej kombinacji. Dolby Digital jest formatem używanym na zdecydowanej większości wydanych dotychczas dysków DVD.

PAL i NTSC - Różnice

Dysk w formacie wideo NTSC (525 linii, 60 Hz) zawiera co najmniej jedną ścieżkę LPCM, Dolby Digital lub DTS. Dysk w formacie wideo PAL/SECAM (625 linii, 50 Hz) zawiera co najmniej jedną ścieżkę LPCM, Dolby Digital lub DTS oraz MPEG.

Pierwotne specyfikacje dla dysków PAL/SECAM (625 linii, 50 Hz) wymagały, w odróżnieniu od płyt zapisanych w NTSC (525 linii, 60 Hz), również dźwięku w formacie MPEG lub LPCM. W maju 1997 roku DVD Forum podało, że MPEG jest systemem obowiązującym dla płyt PAL/SECAM (625 linii, 50 Hz). Jednak niedostatek koderów i dekoderów MPEG-2 w grudniu 1997 roku spowodował, że Forum DVD zrewidowało po raz kolejny określone przez siebie specyfikacje i oficjalnie dopuściło format Dolby Digital. MPEG-2 zszedł na boczny tor.

Dolby Digital to nic innego jak w pełni cyfrowy system typu "discrete", pozwalający na całkowitą separację kanałów. System Dolby Digital pozwala odtwarzać stereofoniczny dźwięk w systemie surround. Ponadto charakteryzuje się tym, że każdy z kanałów systemu ma takie samo pasmo przenoszenia, jak sprzęt audio oraz oddzielny kanał dla niskich częstotliwości zawierających się w przedziale od 20 do 120 Hz. Stanowi to mniej więcej 1/10 standardowego pasma przenoszenia systemu (20 Hz-20 kHz).


Zobacz również