Odmłodzony Windows

Czy twój starzejący się komputer z Windows zaczyna zwalniać? Coraz częściej sprawia problemy? Po prostu pokazuje swój wiek? Oto sposoby przywrócenia go do stanu, w jakim był po pierwszym uruchomieniu.

Czy twój starzejący się komputer z Windows zaczyna zwalniać? Coraz częściej sprawia problemy? Po prostu pokazuje swój wiek? Oto sposoby przywrócenia go do stanu, w jakim był po pierwszym uruchomieniu.

Muł w Windows: to niewidzialne, niewykrywalne pozostałości, które zbierają się na twardym dysku i po prostu przeszkadzają w pracy. Kiedyś instalacja od zera nowej wersji Windows mogła za jednym zamachem usunąć wszystkie drobne usterki, które powstały z czasem. Ale do pojawienia się Longhorna jeszcze daleka droga, a jedynym lekarstwem są na razie zestawy poprawek Service Pack. Powiemy, co zrobić, żeby Windows 98, Me, 2000 i XP pracowały szybko i niezawodnie. Pokażemy też, jak pozbyć się nienaprawialnego Windows z komputera i zainstalować system na nowo, nie tracąc wiele czasu i cennych danych.

Kuracja

Jeśli Windows potyka się, ale nie upada, twój komputer wymaga zapewne tylko małego remontu, a nie całkowitej wymiany systemu operacyjnego. Jeżeli problemy występują podczas uruchamiania systemu, można je usunąć bez reinstalacji (jeśli pojawiają się przed ładowaniem Windows, wynikają zapewne z przyczyn niezależnych od systemu, a związanych np. z ustawieniami BIOS-u). Poniżej przedstawiamy procedury rewitalizacji Windows.

Tnij w autostarcie

Zdziwiłbyś się, wiedząc, ile programów automatycznie ładuje się podczas startu Windows i działa w tle przez cały czas (a nie wszystkie widoczne są w postaci ikon w zasobniku systemowym). Każdy z tych programów wykorzystuje pamięć i inne zasoby, co może nawet powodować konflikty z innymi programami.

Jeśli chcesz zobaczyć listę aplikacji autostartu, wybierz Start | Uruchom, wpisz msconfig i naciśnij [Enter], otwierając okno Narzędzia konfiguracji systemu (w Windows 2000 nie ma tego narzędzia, toteż warto z Internetu pobrać jego bezpłatny odpowiednik Startup Control Panel, autorstwa Mike'a Lina). Kliknij kartę Uruchamianie (patrz rysunek 1.) i usuń zaznaczenia elementów, których nie chcesz uruchamiać podczas startu systemu.

Windows 2000 nie wymaga żadnego programu autostartu, natomiast Windows XP potrzebuje tylko jednego - w pewnym sensie. Jeśli nie używasz komunikatora Microsoft Messenger, możesz usunąć zaznaczenie elementu msmsgs, ale licz się z problemami w działaniu Outlooka, Internet Explorera i innych programów Microsoftu. Windows 98 i Me mają kilka aplikacji autostartu. W tych wersjach pozostaw zaznaczone: Load-PowerProfile, SystemTray, ScanRegistry, PCHealth i Task Monitor (także oba wystąpienia pierwszego z nich, jeśli pojawią się dwukrotnie, co może być częścią procesu uruchamiania Windows). Jeżeli używasz Harmonogramu zadań Windows, nie usuwaj zaznaczenia SchedulingAgent (w celu stwierdzenia, czy jakiś program korzysta z tego apletu, wybierz Start | Programy | Akcesoria | Narzędzia systemowe | Zaplanowane zadania i sprawdź, czy cokolwiek znajduje się na liście). W Windows Me pozostaw StateMgr.

Rysunek 1. Co to za dziwny program autostartu? Sprawdź tow Narzędziu konfiguracji systemu (trzeba poszerzyć kolumnęPolecenie, aby zobaczyć całą ścieżkę).

Rysunek 1. Co to za dziwny program autostartu? Sprawdź tow Narzędziu konfiguracji systemu (trzeba poszerzyć kolumnęPolecenie, aby zobaczyć całą ścieżkę).

Ustalenie, czy potrzebujesz innych aplikacji autostartu, wymaga nieco pracy detektywistycznej. Zwykle na podstawie informacji zawartych w kolumnie Polecenie karty Uruchamianie można ustalić, która aplikacja umieściła swój wpis na liście autostartu. Jeśli widzisz na przykład, że ładowany plik znajduje się w folderze ATI, najpewniej należy do aplikacji powiązanej ze sterownikami karty graficznej. Wyszukiwarka Google również pomaga wyśledzić źródło tych programów: po wpisaniu nazwy pliku jako szukanego obiektu uzyskasz sporo cennych informacji.

Pozostaw wszelkie pozycje związane z zaporą sieciową albo programem antywirusowym, aby mieć pewność, że zawsze będą działać w tle. Niektóre samouruchamiające się programy natomiast umieszczają w zasobniku systemowym ikonę służącą wyłącznie do uruchamiania aplikacji - równie dobrze można ją wywołać z menu Start. Automatyczne uruchamianie takich programów jest marnotrawstwem zasobów, więc usuń ich zaznaczenia na liście.

Czasem jest to kwestia osądu: jeśli narzędzie wzbogaca Windows o potrzebne ci funkcje, może powinno działać stale - cztery programy polecane w ramce "Funkcje Longhorna już dziś" (na następnej stronie) zaliczają się właśnie do tej kategorii. Natomiast gdy system ma problemy, zastanów się nad ich wyłączeniem, przynajmniej czasowo, aby wykryć winowajcę.

Niestety, niektóre programy mają tendencje do ponownego włączania się i automatycznego uruchamiania wraz z systemem, mimo że właśnie usunąłeś ich zaznaczenia z listy. Dlaczego? Aplikacja, która zainstalowała program autostartu, kontroluje twoje poczynania i naprawia "błąd" (przykładem mogą być starsze wersje odtwarzaczy Real Networks). Jeśli to ci się przytrafiło, wyłączanie opcji wywoła tylko błędne koło. Uruchom aplikację, a potem wyszukaj w jej menu i odznacz opcję typu Uruchamiaj podczas startu systemu (Load at startup).

Jeśli nie znajdziesz takiej opcji, zajrzyj na stronę WWW producenta, a w ostateczności skontaktuj się z jego pomocą techniczną. Gdy odkryjesz, że nie można wyłączyć programu autostartu, a nie ma powodu, żeby pozostał włączony, zastanów się, czy jest naprawdę potrzebny. To prowadzi nas do następnej części artykułu.

Odinstaluj zbędne aplikacje

Rysunek 2. Odinstaluj programy, których nie używasz, ale nie oczekuj, że usuniesz w ten sposóbwszystkie ich elementy.

Rysunek 2. Odinstaluj programy, których nie używasz, ale nie oczekuj, że usuniesz w ten sposóbwszystkie ich elementy.

Program nie musi być uruchomiony, żeby zmniejszać wydajność Windows. Pozbycie się z peceta wszystkich aplikacji, których nie używasz, to bardzo dobry pomysł, ale niełatwo go zrealizować.

Większość programów ma własne procedury odinstalowania, niestety, rzadko usuwające wszystko - zazwyczaj znikają jedynie plusy, minusy pozostają. Niektórzy twórcy, pisząc procedury instalacyjne, zakładają chyba, że komputer kupiłeś wyłącznie w celu korzystania z ich aplikacji. Procedury odinstalowania tworzą tylko dlatego, że muszą to zrobić i są oczywiście święcie przekonani, że nikt nie zechce wykorzystać tej funkcji do usunięcia ich arcydzieła.

Własna procedura programu jest jednak najlepszym punktem startowym usuwania aplikacji. Skrót do odpowiedniego narzędzia znajdziesz w pozycji menu Start programu. Jeśli go tam nie ma, wybierz Start | Panel sterowania | Dodaj/Usuń programy (w Windows XP) albo Start | Ustawienia | Panel sterowania | Dodaj/Usuń programy (w pozostałych wersjach Windows). Znajdź właściwy program na liście Aktualnie zainstalowane programy (na karcie Instaluj/Usuń w Windows 98), kliknij przycisk Dodaj/Usuń albo Zmień/Usuń (patrz rysunek 2.) i postępuj zgodnie ze wskazówkami.

Jeszcze się nie pozbyłeś programu. Ponownie otwórz Narzędzie konfiguracji systemu i sprawdź, czy usunięta aplikacja wciąż nie uruchamia czegoś automatycznie. Jeśli tak, wykonaj procedurę opisaną w części "Tnij w autostarcie". Następnie otwórz Eksplorator Windows i usuń folder programu znajdujący się w katalogu C:\Program Files (jeśli nadal tam jest). A jeśli skrót do programu ciągle widnieje w menu Start, kliknij wpis prawym przyciskiem myszy i wybierz Usuń.

Aby przywrócić skojarzenia plików, które przejął usunięty program, otwórz Eksplorator Windows, wybierz Narzędzia | Opcje folderów (Widok | Opcje folderów w Windows 98) i kliknij kartę Typy plików, a następnie nagłówek Typy plików na liście Zarejestrowane typy plików, żeby posortować listę typów plików według programu (w Windows 98 nie ma tego nagłówka). Sprawdź, czy na liście nie ma jakichkolwiek rozszerzeń skojarzonych z usuniętym programem. Jeżeli jakieś znajdziesz, kliknij Zmień i wybierz nowy program do otwierania plików tego typu. Jeśli usunąłeś na przykład edytor obrazów, możesz przywrócić skojarzenie plików BMP z Paintem wbudowanym w Windows albo kliknąć Usuń, aby BMP stał się niepowiązanym typem pliku. Wówczas przy każdej próbie otwarcia pliku tego typu zostaniesz poproszony o wybranie odpowiedniego programu.

Na tym nie koniec: trzeba usunąć wpis dotyczący programu z rejestru Windows - instrukcje znajdziesz w części "Uporządkuj rejestr".


Zobacz również