Pędzlem po ekranie

Komputer osobisty pokonał barierę dźwięku i obrazu. Czy jest już w stanie rozpoznać pismo odręczne?

Komputer osobisty pokonał barierę dźwięku i obrazu. Czy jest już w stanie rozpoznać pismo odręczne?

Gdy spróbujesz zeskanować ręcznie napisany tekst, a następnie odczytać go w programie OCR, nie osiągniesz rewelacyjnych rezultatów. Istnieje jednak sposób, dzięki któremu komputer skojarzy kreślone przez Ciebie znaki z odpowiednimi literami alfabetu. Stanie się tak, gdy użyjesz graficznego tabletu. Narzędzie to służy głównie do rysowania, malowania, pisania a także obsługiwania różnego rodzaju programów (pełni wówczas funkcję myszy). Składa się ze stacjonarnej podstawy z wydzielonym aktywnym obszarem roboczym oraz z ruchomego pióra.

Mysz jest urządzeniem o bardzo wszechstronnym zastosowaniu, zatem chociażby z tego powodu trudno godzić ze sobą różne, nieraz przeciwstawne wymagania użytkownika w zależności od konkretnych zadań. Warto w tym miejscu przypomnieć rozpowszechnione wśród fachowców z wielu dziedzin twierdzenie, że na ogół lepsze są narzędzia wyspecjalizowane niż wielofunkcyjne.

Tam, gdzie mysz spisuje się słabo, jest miejsce dla elektronicznego pióra. Tablet sprawdza się podczas obsługi programów graficznych - zastępuje m.in. takie tradycyjne narzędzia, jak pióro, ołówek, pędzel, kredę, szpachlę (do malowania), aerograf, pojemnik z farbą itd. Nie chodzi o pojedyncze egzemplarze, tylko o rozmaite odmiany tych narzędzi: na przykład pióra o różnych grubościach i kształtach stalówki. Korzystanie z tabletu to jak dysponowanie narzędziami i materiałami (papier, farby) kilku pracowni - malarskiej lub graficznej.

Pióra mogą występować w różnych kształtach po to, aby nimi wygodniej operować w zależności od funkcji, jakie mają pełnić - np. emulować pracę tradycyjnego narzędzia. Oprócz pióra i podstawy w zestawie można często znaleźć także mysz, która okazuje się urządzeniem wygodniejszym do realizacji niektórych zadań, głównie związanych z obsługą samych programów w systemie operacyjnym Windows czy Mac OS.

Budowa i zasada działania

Zestawienie tabletów graficznych

Zestawienie tabletów graficznych

Przypomnijmy: tablet składa się z dwóch głównych elementów - podstawy (tabliczki) oraz wskaźnika (pióra lub myszy).

Na tabliczce znajduje się wydzielony obszar, nad którym wytwarza się pole elektromagnetyczne indukujące prąd na cewce wbudowanej w rysujący element. Impuls przekazywany jest z kolei za pomocą słabych fal radiowych do podstawy tabletu. W ten sposób pióro przekazuje informacje o swoim położeniu wobec aktywnej płaszczyzny (x,y). W piórze znajdują się "przyciski" - odpowiedniki tych znajdujących się w myszy - oraz rysik rozpoznający nie tylko impuls lub jego brak, ale również pewną liczbę (zależną od klasy modelu) poziomów nacisku. Współczesne tablety są w stanie rozróżnić od 256 do 1024 stopni nacisku. W zależności od siły, z jaką naciska się pióro, można uzyskać cienką lub grubą linię. Niektóre pióra zostały wyposażone również w znajdujący się na górze przycisk gumki służącej do ścierania rysunku lub kasowania fragmentów tekstu.

Producenci stosują pióra bezprzewodowe, wysyłające do podstawy fale radiowe, zasilane wymienną baterią typu AAA czy AAAA lub niewymagające baterii. Drugi rodzaj to pióra komunikujące się z podstawą za pomocą kabla.

Niektóre urządzenia (np.: Wacom Intuos) rozpoznają kąt nachylenia pióra wobec płaszczyzny. Funkcja ta jest pomocna podczas emulacji tradycyjnego narzędzia graficznego, które tworzy określony efekt w zależności od nachylenia.

Na połączonej z komputerem (za pomocą portów USB lub RS232C) podstawie często znajdują się pola funkcyjne, które zostały zdefiniowane lub czekają na zdefiniowanie. Mogą zastąpić klawisze funkcyjne na klawiaturze ([F1], [F2] itd.), mogą okazać się pomocne jako skróty do określonych funkcji oprogramowania. Zdarza się jednak ich mimowolne, niepotrzebne uaktywnienie.

Na tabliczce, a właściwie jej aktywnej powierzchni, znajduje się wymienna folia. Jest to element szybko zużywający się na skutek tarcia, podobnie jak plastikowe końcówki piór. Gdy jesteś przyzwyczajony do obsługiwania komputera za pomocą myszy, możesz mieć problem z przestawieniem się na tablet. Im dłużej posługujesz się myszą, tym bardziej czynność ta staje się wyuczonym odruchem. Tablet, mimo że jest narzędziem naturalnym dla przyzwyczajonej do notowania dłoni, może sprawiać początkującym trudności z płynną i szybką obsługą okienek.

Wpływa na to inna pozycja trzymania urządzenia oraz obsługa dwóch przycisków nie dwoma, a jednym palcem. Do zalet tabletu, pracującego jako mysz należy na przykład możliwość precyzyjnego umieszczenia kursora we właściwym miejscu. Ma to większe znaczenie podczas korzystania z monitora pracującego w trybie wysokiej rozdzielczości (duża liczba malutkich ikon).

Pisanie i rysowanie

Manipulując tabletem, widzisz tylko rezultaty działań (na ekranie komputera), a nie rękę wykonującą określone ruchy. Pisząc piórem, rysując bądź malując, jednocześnie widzisz narzędzie oraz rezultaty jego używania. Koordynacja czynności wykonywanych i obserwowanych wymaga wprawy. Doświadczenie nie jest konieczne do używania tabletu ze zintegrowanym monitorem LCD. Jednak narzędzie to należy traktować oddzielnie chociażby ze względu na dużo wyższą cenę.

Można powiedzieć, że posługiwanie się myszą również odbywa się bez kontroli wzrokowej. Jednak do tego urządzenia jesteśmy już przyzwyczajeni, a poza tym wykonuje się nim na ogół znacznie prostsze operacje - nie jest to w każdym razie ani pisanie, ani rysowanie.

Inną niedogodnością tabletu jest to, że ma powierzchnię zbyt... gładką, o słabej przyczepności. Powoduje to małą stabilność ruchów ręki, co utrudnia rysowanie prostych i gładkich krzywych linii. Wygląda tak, jakby podczas pisania albo rysowania drżała użytkownikowi ręka. Przezwyciężenie tego problemu wymaga dużo pracy. Można też niedogodność tę redukować, kładąc na podstawę kartkę papieru, która stawia większy opór niż folia.

Praca z blisko dwudziestoma dostępnymi na naszym rynku tabletami polegająca na próbach pisania, rysowania, malowania oraz modyfikowania gotowych dzieł plastycznych i fotografii prowadzi do wniosku, że przy obecnym stanie zaawansowania tej technologii za wcześnie byłoby "przesiadać się" całkowicie na te urządzenia i tworzyć wszystko tylko za ich pomocą. Są to na pewno bardzo przydatne narzędzia, jeżeli będzie się ich używać dodatkowo, oprócz tradycyjnych. Wykonywanie prac wyłącznie tabletem wymaga nie tylko używania urządzeń najwyższej klasy spośród obecnie produkowanych (prostsze się do tego nie nadają), ale także długiego treningu potrzebnego do ukształtowania nowych nawyków.

Tablety zostały wyposażone (oprócz softwaru instalacyjnego, o którym później) w jeden bądź kilka programów graficznych, pozwalających na wykonywanie prostych rysunków lub malowideł. Do najczęściej pojawiających się należą: Corel Art Dabbler oraz MetaCreations Painter Classic.

Corel Art Dabbler oferuje podstawowe funkcje związane z malowaniem i rysowaniem. MetaCreations Painter Classic jest nieco bardziej zaawansowaną aplikacją graficzną. Można nie tylko malować, korzystając z kilku rodzajów odpowiednich narzędzi, ale również tworzyć proste animacje z serii rysunków wykonanych za pomocą tabletu. Ponadto program oferuje wszystkie podstawowe funkcje, które można znaleźć także w innych programach graficznych dołączanych do sprzętu.

Do tabletów producenci dostarczają również programy przeznaczone do sterowania tym urządzeniem. Wbrew pozorom tablet można w dużym stopniu kontrolować, na przykład zmieniając jego czułość (zarówno pod względem proporcji pomiędzy ruchem ręki a drogą przebytą przez kursor, jak i regulowanej reakcji na nacisk). Przyciski piór niektórych tabletów mogą być zaprogramowane według potrzeb użytkownika. Podobnie dzieje się z punktami wyznaczonymi na aktywnych płaszczyznach podstaw niektórych tabletów. Tam edytuje się skróty do poszczególnych funkcji urządzenia lub aplikacji. Na przykład przycisk 4 może uruchamiać polecenie Zachowaj.


Zobacz również