Pentium 4 na 4 sposoby

Procesor Intel Pentium 4 wciąż nie może dorównać popularnością swojemu poprzednikowi, Pentium III, i konkurencji - procesorom AMD.

Procesor Intel Pentium 4 wciąż nie może dorównać popularnością swojemu poprzednikowi, Pentium III, i konkurencji - procesorom AMD.

Po pierwsze, jest drogi, po drugie, dostępnych jest niewiele modeli płyt głównych do tego procesora, co również zniechęca potencjalnych nabywców. Przetestowaliśmy cztery modele płyt głównych do Pentium 4 i sprawdziliśmy, które z nich można wybrać do samodzielnie montowanej maszyny z Pentium 4.

Płyty do Pentium 4 mają kilka wspólnych charakterystycznych cech. Mostek północny chipsetu płyt do Pentium 4 został wyposażony w duży radiator zamocowany na sprężynującym zatrzasku. Dociekliwy użytkownik może zdjąć ten radiator. Okazuje się, że mostek północny chipsetu i850 jest dobrze chroniony. Wyglądem przypomina nieco miniaturowy procesor - wyraźnie widoczny jest rdzeń układu. Radiator, oprócz typowej warstwy przewodzącej ciepło, ma jeszcze gąbkę otaczającą układ i chroniącą przed osadzeniem się kropel wody. Do płyt powinny być dołączone dwa tzw. terminatory. Są to zaślepki zamykające nieużywane gniazda pamięci. W przypadku pamięci Rambus wszystkie gniazda muszą być zajęte - bądź to przez faktyczne kości pamięci (RIMM), bądź przez terminatory (CRIMM).

Płyty do Pentium 4 są dość duże i wymagają specjalnego zasilacza. Typowa obudowa może okazać się za mała, a zasilacz musi mieć dodatkowe wyjścia, tzw. ATX +12V i AUX. Warto też zwrócić uwagę na dobre zamocowanie płyty głównej, która musi udźwignąć wielki radiator procesora.

MSI MS-6339

MSI MS-6339

MSI MS-6339

Płyta firmy MSI dowodzi dobrej jakości produktów tej firmy. Warto zwrócić uwagę na sposób sygnalizowania błędów i stanu płyty - znany z innych modeli rząd 4 diod, umieszczonych pomiędzy grupą portów szeregowych/ równoległych a portem audio. Sygnalizacja taka jest bardzo przydatna, ale widoczna tylko po zdjęciu obudowy komputera. Płyta została skonstruowana bardzo sensownie, podłączenie wszystkich elementów nie sprawia trudności. Instalacja płyty nie jest trudna, ale uwaga - taśmy IDE najlepiej montować na końcu. Złącza taśm umieszczone są daleko i w typowych obudowach; taśmy będą naprężone i zasłonią np. dostęp do gniazd pamięci. Pamięć to jeszcze jedna ciekawostka - w przypadku użycia 2 kości pamięci (na 4 gniazda) dozwolony jest tylko jeden układ, tzn. pamięć|pamięć|zaślepka|zaślepka (patrząc od strony procesora). W każdym innym układzie praca komputera ogranicza się do szumu wiatraków. Co gorsza, w instrukcji nie można znaleźć wzmianki o dopuszczalnych układach kości pamięci w gniazdach.

Chociaż można odnaleźć na MS-6339 kilka zworek, to jednak w większości przypadków nie trzeba z nich korzystać. Standardowym dodatkiem do płyty są dwa terminatory zamykające dwa gniazda pamięci RDRAM; bez tego trudno wyobrazić sobie montaż komputera opartego na P4. Płyta MSI MS-6339 nie umożliwia przetaktowywania. Dokładniej: w BIOS-ie płyty można wprawdzie znaleźć opcję zmiany mnożnika procesora, ale, ha, ha, Pentium 4 ma zablokowany mnożnik, więc opcja ta jest zupełnie nieprzydatna. Przynajmniej dopóty, dopóki nie dowiemy się, jak ten mnożnik odblokować.

Asus P4T

Asus P4T

Asus P4T

Jak zwykle firma Asus zaproponowała produkt dla najbardziej wymagających użytkowników. Płyta P4T jest nietypowa - gniazdo procesora zostało umieszczone prawie w centrum płyty, natomiast gniazda pamięci - równolegle do gniazd PCI i AGP (zwykle umieszczone są prostopadle). Do płyty dołączono kilka dodatkowych elementów przywodzących na myśl zestaw typu "mały majsterkowicz". Mamy elementy zaczepu radiatora, 4 śrubki, 4 nakrętki oraz specjalną blaszaną płytę (pokrytą dodatkową gumową powłoką), mocowaną pod płytą główną. Zaczepy radiatora przytwierdza się śrubami przechodzącymi przez otwory w płycie głównej właśnie do tej blaszanej płyty pod spodem, którą z kolei dokręca się do samej płyty głównej czterema nakrętkami. Pomysłowo zostały rozwiązane metalowe zatrzaski mocujące radiator do płyty głównej - są wyposażone w przyciski, dzięki którym demontaż wiatraka nie wymaga siłowania się ze śrubokrętem. Uff... całość, po zamontowaniu procesora i wiatraka, jest naprawdę ciężka. Pomimo nietypowej budowy płyta jest wygodna w montażu. Należy tylko koniecznie skorzystać z instrukcji podczas montażu gniazd pamięci. Asus P4T lubi tylko specyficzne układy (dla 2 kości przy 4 gniazdach: pamięć|zaślepka|pamięć|zaślepka), przy innych trudno uruchomić system operacyjny.

Mimo wszystko Asus P4T to obecnie najlepsza płyta do przetaktowywania Pentium 4. Warto poczekać na nowe wersje BIOS-u do tego produktu, które może nie będą mieć opisanych wcześniej ograniczeń.

Po przeprowadzeniu standardowych testów postanowiliśmy sprawdzić możliwości przetaktowywania procesora. Firma Asus przyzwyczaiła już swoich klientów do tego, że jej płyty główne umożliwiają przetaktowywanie procesorów wszelkiego typu. Pentium 4 ma, niestety, zablokowany mnożnik, co oznacza, że jedyną możliwością zwiększenia częstotliwości procesora jest podwyższenie częstotliwości magistrali (FSB), gdyż częstotliwość procesora = mnożnik * częstotliwość magistrali. Asus P4T udostępnia dwa tryby przetaktowywania procesora. Jeden odbywa się całkowicie z poziomu BIOS-u i umożliwia zmianę częstotliwości procesora na jedną z kilku wyższych (do 110 MHz FSB, czyli 1870 MHz dla procesora 1,7 GHz) oraz zmianę napięcia rdzenia (do 1850 V). Drugi tryb polega na wybraniu częstotliwości magistrali i mnożnika za pomocą przełącznika dip-switch na płycie. Oczywiście, ustawienie innego mnożnika nic faktycznie nie zmienia - mnożnik procesora pozostanie bez zmian (jest zablokowany), niezależnie od ustawień na płycie. Jednak przełącznik umożliwia ustawienie częstotliwości magistrali nawet 133 MHz!

Z niewiadomych przyczyn nie można jednocześnie ustawić wyższych częstotliwości magistrali niż 110 MHz i zmienić napięcia rdzenia! Wybranie wyższych częstotliwości FSB powoduje wyłączenie opcji zmiany napięcia rdzenia w BIOS-ie! Jak łatwo się domyślić, utrudnia to zdecydowanie mocniejsze przetaktowanie procesora. W czasie naszych testów udało się na procesorze 1,7 GHz uzyskać częstotliwość 2000 MHz, lecz system nie działał stabilnie i wytrzymał jedynie test Quake III Arena i FlasK MPEG.

Co na to wszystko procesor? Okazał się bardzo cierpliwy - jego temperatura nie przekroczyła 42 stopni Celsjusza nawet przy najdzikszych swawolach, czyli np. podczas próby uruchomienia komputera z częstotliwością magistrali równą 133 MHz. Używaliśmy typowego aluminiowego wiatraka Cooler Master (model DP4 6I11) i dobrej obudowy z czterema (aż!) dodatkowymi wiatrakami, ale prawdopodobnie nawet przy użyciu jednego tylko wiatraka w obudowie można bezstresowo podkręcić Pentium 4 o 10 lub 15 procent.

Gigabyte 8TX

Gigabyte 8TX

Gigabyte 8TX

Chociaż płyty firmy Gigabyte nie należały dotąd do produktów z górnej półki, to 8TX robi bardzo dobre wrażenie. Jest sensownie zaprojektowana, nie sprawia kłopotów podczas montażu. Można się tylko zastanawiać, czy złącze CNR jest potrzebne w takim produkcie, ale jego istnienie nie jest dużą wadą. Warto zwrócić uwagę na obecność dwóch kości BIOS-u. Jest to cecha charakterystyczna płyt Gigabyte, czyli tzw. Dual BIOS. Technologia Dual BIOS to zabezpieczenie przed uszkodzeniem BIOS-u. Uszkodzenie to sytuacja bardzo nieprzyjemna, która z reguły kończy się wymianą płyty głównej (jeśli nie można wymienić samej kości BIOS-u). Technologia Dual BIOS wykorzystuje dwie oddzielne kości BIOS-u. Jedna z nich używana jest podczas zwykłej pracy komputera. Gdy wystąpi awaria (na skutek ataku wirusa, nieprawidłowego uaktualnienia BIOS-u, skoku napięcia itp.), funkcje pierwszego przejmuje drugi BIOS, podczas gdy pierwszy jest automatycznie regenerowany na podstawie swojego nieuszkodzonego brata bliźniaka.


Zobacz również