Pojedynek na klatki

Tak gorąco w segmencie kart graficznych nie było już dawno. ATI przypuściło frontalny atak na pozycje NVIDII w segmencie tanich i średnich kart graficznych. NVIDIA wprowadziła do walki supermodel GeForce 8800 GT, ATI chce go roznieść w pył nowym Radeonem HD 3870. Wśród tanich kart starły się dobrze znany GeForce 8600 GTS i nowość ATI - Radeon HD 3850, który ma duże szanse stać się czarnym koniem naszego testu.

Do pojedynku stają modele podobnie wycenione. Karty tańsze GeForce 8600 GTS i Radeon HD 3850 kosztują około 600 zł. Droższe są GeForce 8800 GT i Radeon HD 3870, które znajdziemy w sklepach za około 900-1000 zł. Karty z procesorami obu producentów są identycznie wyceniane, dlatego najważniejszym kryterium ich klasyfikacji będzie wydajność, którą sprawdziliśmy w gigantycznej liczbie testów przeprowadzonych w najnowszych grach, w większości obsługujących funkcję DirectX 10.

W ringu ATI

Obydwa nowe procesory HD 3850 i HD 3870 pod względem architektury są identyczne. AMD nazwało je kodowo RV670 i tylko z minimalnymi zmianami przejęło z droższej karty Radeon HD 2900 XT (szczegółowo o jej architekturze pisaliśmy w artykule Dziesięć Radeonów HD2000 z DX10, który znajdziesz pod adresem www.pcworld.pl/news/109949.html). Podczas gdy Radeon HD 2900 XT zbudowany był z 700 mln tranzystorów, nowy ma tranzystorów 666 mln. Dlaczego mniej? Bo interfejs pamięci zmniejszono z 512 do 256-bitów. Zdaniem AMD, nie będzie to miało żadnego wpływu na wydajność kart. Dla użytkownika ważniejsza jest zmiana procesu produkcyjnego. Tu AMD pokazało coś, czego jeszcze nie było: procesor RV670 wykonano w procesie technologicznym 55 nm, co oznacza zmniejszenie powierzchni GPU z 408 do 192 mm2. Sporo, prawda? Rozmiar idzie w parze z niższą ceną - z wafla krzemowego o tej samej średnicy producent może uzyskać znacznie więcej procesorów, co znajduje swoje odzwierciedlenie w cenie karty, która ma kosztować 600-650 zł. Drugim niewątpliwym plusem jest obniżony pobór mocy. Nasz zestaw testowy, wyposażony w kartę z procesorem Radeon HD 3850, potrzebował minimum 133 W (wyświetlanie pulpitu Visty), natomiast przy pełnym obciążeniu wymagał do 237 W. Dla porównania: ten sam system z GeForce 8600 GTS w trybie bezczynności potrzebował 144 W, a po obciążeniu 217 W. Jak widać, pobór mocy był nieco niższy (obciążenie), lecz niewspółmiernie wysoki w stosunku do wydajności, która w wypadku Radeona HD 3850 jest o wiele wyższa. Zestaw z Radeonem HD 3870 potrzebuje nieco więcej energii - od 160 do 266 W.

Oba nowe Radeony mają po 320 zunifikowanych jednostek przetwarzania, 16 potoków renderingu i 16 modułów teksturujących. Różnice tkwią w częstotliwości taktowania pamięci i rdzenia na karcie.

Procesor Radeona HD 3850 jest taktowany częstotliwością 670 MHz, a 256 MB pamięci GDDR3 - z częstotliwością 1,66 GHz. Testowana przez nas karta wyposażona była w niski chłodzenia. Wymaga podłączenia dodatkowego zasilania standardową 6-pinową wtyczką. Podobnie jak droższy model HD 3870, jest wyposażona w nową wersję interfejsu PCI Express 2.0, która oferuje podwojenie przepustowości - do 16 GB/s oraz pozwala na dostarczanie szyną PCIe aż 150 W do karty graficznej. Aby skorzystać z tych zalet trzeba mieć, oczywiście, odpowiednią płytę główną. Obecnie obsługę tego standardu oferują modele z chipsetami Intel X38 (wkrótce także X48) oraz AMD 770, 790 i 790FX.

Radeon HD 3870 ma szybsze pamięci GDDR4 (512 MB), taktowane z częstotliwością 2,25 GHz, i procesor taktowany z częstotliwością 775 MHz. Dla przypomnienia: rdzeń procesora Radeon HD 2900 XT pracuje z częstotliwością 740 MHz, a 512 MB pamięci - 1,65 GHz.

DX10 w nowej wersji

AMD chwali się, że nowe Radeony są pierwszymi kartami obsługującymi nowe funkcje DX10.1 i model cieniowania 4.1. Ich wykorzystanie będzie możliwe dopiero w przyszłym roku, kiedy to Microsoft udostępni Service Pack 1 do Visty. Co dają nowe funkcje? Po pierwsze, ułatwiają programistom wykorzystanie wszelkich funkcji DX10. Po drugie, pozwalają na wykorzystanie niektórych nowych funkcji, takich jak np. Global Illumination (ogólne oświetlenie w scenach, które pozwala na uzyskanie bardzo naturalnych, prawidłowych cieni). Funkcje te na razie i tak nie będą wykorzystywane w grach (co już potwierdza część wydawców). Niestety, my uważamy, że DX10.1 będzie kolejnym nośnym hasłem reklamowym ATI, które nie przełoży się na wykorzystanie nowych funkcji w grach. Obyśmy się mylili.

CrossFireX - cztery karty w akcji

Nowe Radeony pozwalają także na korzystanie z nowego rodzaju połączenia CrossFireX. Na płytach wyposażonych w chispety AMD 790FX będzie możliwe łączenie aż czterech kart ATI, które jednocześnie zajmą się tworzeniem scen 3D. To również pozwala np. na podłączenie ośmiu monitorów, co może się spodobać części użytkowników biznesowych.

GeForce 8800 GT - mocny zawodnik NVIDII

Nowa karta NVIDII to kolejny przedstawiciel linii produktów GeForce 8800. Wersja GT ma największe szanse na ogromną popularność, a składa się na to wiele zalet. Podstawowa to cena - karta kosztuje około 900 zł. Pod względem architektury wiele się nie zmieniło. Wnętrze procesora G92 (robocza nazwa GeForce 8800 GT) pozostało zbliżone do modeli GeForce 8800 GTX i GTS. Nowy model ma 112 zunifikowanych jednostek przetwarzania, a więc plasuje się między najlepszym GTX-em (128 jednostek), a GTS-em (96 jednostek). W stosunku do najdroższego modelu z 24 do 16 zredukowano liczbę potoków renderingu, zmniejszono też pojemność pamięci GDDR3 - z 768 do 512 MB. Interfejs pamięci to także kompromis - 256-bitów, co przekłada się na przepustowość pamięci na poziomie 56,3 GB/s. Nowy procesor wykonano za to w nowym procesie technologicznym - 65 nm, a nie 90 nm, jak modele G80. Z tym wiążą się mniejsze rozmiary procesora, niższy koszt jego produkcji oraz - co bardzo istotne - mniejsze zapotrzebowanie na energię. W trakcie pomiarów poboru mocy przez nasz komputer testowy od razu zauważyliśmy energooszczędność kart GT. Po pełnym obciążeniu systemu nasz zestaw testowy zużywał o 100 W mniej niż z kartą GeForce 8800 GTX i Radeon HD 2900 XT. Częstotliwość taktowanie rdzenia procesora wzorcowych kart GeForce 8800 GT wynosi 600 MHz, natomiast jednostki cieniowania jest o wiele większa - aż 1500 MHz (tylko o 12 MHz mniej niż w najlepszym GTX-ie). Z kolei 512 MB pamięci GDDR3 taktowanych jest z częstotliwością 900 MHz (efektywnie 1,8 GHz). Wydawałoby się, że do chłodzenia tak wysoko taktowanego procesora niezbędny będzie stosowany w innych modelach tej serii wysoki układ chłodzenia. Okazuje się, że nie. Niski radiator ze zintegrowanym wentylatorem zapewniają stabilną pracę karty. Trzeba jednak przyznać, że nagrzewa się ona niemiłosiernie i wyjmując ją z komputera po serii testów, można się poparzyć. Karta ma też nowy interfejs PCI Express 2.0.

Lepsze PureVideo HD

Model GT otrzymał też najlepszy wśród kart serii 8800 silnik wideo PureVideo HD. Przeniesiono go z 8600 GT/GTS, które już wcześniej wyposażono w nową odmianę mechanizmów przyśpieszających sprzętowo dekodowanie wideo. W modelach 8800 GTS/GTX tylko część procesu dekodowania filmów HD jest wspomagana przez procesor graficzny. W 8600 GT/GTS, a teraz także w 8800 GT dekodowanie prawie w całości realizuje GPU, a procesor komputera w tym czasie odpoczywa.

A zwycięzcami są...

Konfiguracja platformy testowej: płyta główna ASUS P5K Deluxe, 2x1 GB RAM Patriot DDR2 800 (PDC22G6400LLK), procesor Intel Core 2 Extreme X6800, twardy dysk Samsung SP2004C SATA, system operacyjny Windows Vista Ultimate PL, 32-bitowy.

W segmencie modeli tanich, kosztujących do 600 zł, mamy bezapelacyjnego lidera. Wystarczy spojrzeć do tabeli z wynikami testów, aby zauważyć, że nowy Radeon HD 3850 w swojej kategorii cenowej nie ma konkurencji. Wyprzedza GeForce 8600 GTS co najmniej o dwie długości i zapewnia płynność większości nowych gier. W mniej wymagających tytułach niestraszna mu nawet najwyższa rozdzielczość, lecz trzeba pamiętać, że jest to karta z niższego przedziału cenowego, która nie nadaje się np. do gry w "Crysis" czy "World in Conflict" przy uruchomionych wszystkich atrakcjach graficznych. Z kolei pojedynek GeForce 8800 GT z Radeonem HD 3870 wygrała karta NVIDII. W zdecydowanej większości testów jej rezultaty są lepsze niż modeli ATI. Dotyczy to GeForce 8800 GT w wersji standardowej, a warto dodać, że większość oferowanych kart z tej serii, tak jak omawiany przez nas ZOTAC, jest fabrycznie podkręcona, co pozwala na uzyskanie jeszcze lepszych rezultatów testów. GeForce 8800 GT to doskonała karta, w większości wypadków dorównująca modelom GeForce 8800 GTX, które są o wiele droższe. Jednakże gracze dysponujący bardzo dużymi monitorami, o rozdzielczości 1920x1200 i wyższej, powinni wybrać model GTX lub połączyć dwie karty GT w tryb SLI.


Zobacz również