Pozbądź się szumu

Obraz pochodzący bezpośrednio z cyfrówki lub skanera rzadko bywa doskonały. Wymaga często korekt tonalnych, wyostrzenia czy eliminacji niepożądanych elementów. Zaliczają się do nich między innymi "szumy", powstałe na skutek niedoskonałości elektronicznych podzespołów i widoczne najczęściej w postaci "kolorowej kaszy". Skąd się biorą i czy można łatwo je usuwać?

Obraz pochodzący bezpośrednio z cyfrówki lub skanera rzadko bywa doskonały. Wymaga często korekt tonalnych, wyostrzenia czy eliminacji niepożądanych elementów. Zaliczają się do nich między innymi "szumy", powstałe na skutek niedoskonałości elektronicznych podzespołów i widoczne najczęściej w postaci "kolorowej kaszy". Skąd się biorą i czy można łatwo je usuwać?

Szum powszechnie kojarzony jest raczej z hałasem. W istocie jest szerokim zjawiskiem, występującym nie tylko w świecie dźwięków. "Szumem" nazywa się także każdy niepożądany sygnał w dowolnej części układu elektronicznego. W podzespołach urządzeń służących do przetwarzania obrazu pojawiają się zakłócenia, co wpływa na jakość cyfrowego zdjęcia.

Szumy najczęściej występują w najciemniejszych miejscach cyfrowego obrazu.

Kiedy i dlaczego powstaje "kolorowa kasza"?

Etap 1

Etap 1

Miliony fotokomórek, z których składa się matryca aparatu cyfrowego (lub linijka CCD skanera) absorbują ładunki świetlne i przetwarzają je na impuls elektryczny. Następnie są wzmocnione i konwertowane z postaci analogowej na cyfrową. Jeśli wygenerowany w fotokomórce impuls jest za słaby (gdy rejestrowany jest najciemniejszy fragment kadru wykonywanego zdjęcia) wymaga dużego wzmocnienia. Podczas tego procesu pojawiają się prądy powodujące błędny odczyt informacji o wielkości ładunku z danej fotokomórki. Owe destrukcyjne (bo niszczą prawdziwą informację o wielkości ładunku w fotokomórce) prądy powstają głównie pod wpływem temperatury - nośniki prądu ulegają termicznym fluktuacjom. Szumy są tym większe, im mniejszy jest stosunek prądu wygenerowanego przez fotony padające na fotokomórki do "destrukcyjnego" prądu, powstałego pod wpływem temperatury otoczenia. Wielkość zakłóceń zależy od wielkości pojedynczej fotokomórki oraz ustawionej czułości ISO.

Etap 2

Etap 2

Szum jest jednym z najtrudniejszych do usunięcia defektów cyfrowego obrazu. Trudno mówić o jednej prostej metodzie pozbycia się powstałych na fotografii zakłóceń. W zależności od charakteru fragmentu zdjęcia w inny sposób należy walczyć z problemem. Czasem wystarczy użyć kilku funkcji, jakie oferuje program graficzny - na przykład "wymień kolor" (trzeba w tym celu zaznaczyć fragment zdjęcia, gdzie występują duże szumy, i zmienić barwę "kaszy" na mniej kontrastującą z kolorem właściwego obrazu).

Metoda ta wymaga jednak sporego wysiłku - szumy mogą występować w wielu kolorach, co zmusza nas do wykonania wielokrotnej wymiany koloru tylko w jednym zaznaczonym fragmencie zdjęcia.

Na szczęście, są aplikacje służące do eliminowania "kolorowej kaszy". Jednym z najbardziej skutecznych programów jest Neat Image. Za jego pomocą szybko pozbędziesz się szumów. Aplikacja pozwala w bardzo dużym stopniu kontrolować to, co dzieje się z poprawianym obrazem.

Etap 3

Etap 3

Aby uzyskać wyraźne szumy, fotografowaliśmy w słabych warunkach oświetleniowych, po ustawieniu najwyższego poziomu czułości (w naszej cyfrówce był to ISO 400). Jak widać na ilustracji powyżej, udało się dzięki temu uzyskać "kolorową kaszę", która pokazuje się w najciemniejszych fragmentach obrazu. Postaramy się ją teraz przynajmniej częściowo zredukować. Po uruchomieniu aplikacji Neat Image Pro 4.2 kliknij umieszczony na pierwszej karcie przycisk Open input image, a następnie wybierz zdjęcie, które poddasz korekcie. Po wczytaniu zdjęcia w oknie dodatkowo pojawią się podstawowe informacje Exif (model cyfrówki, poziom czułości itp.).

Etap 4

Etap 4

Program zbudowany jest z czterech kart: Input Image, Device Noise Profile, Noise Filter Settings i Output Image. Każda odpowiada danemu etapowi naprawiania, a właściwie "odszumiania" zdjęcia. Pierwsza pokazuje pierwotną postać obrazu, druga służy do określania parametrów szumu. Są dwie możliwości - zdać się całkowicie na działanie programu, który sam zaproponuje sposób i stopień eliminacji uchybień lub - jeśli bardzo ci zależy na efekcie - pomóc, określając i wskazując aplikacji miejsca, gdzie szum jest najbardziej dokuczliwy. Jeśli zależy ci bardziej na czasie niż jakości, użyj przycisku Auto profile, przejdź od razu do ostatniej karty i kliknij Apply.

Niestety, nie zawsze program sam dobrze sobie poradzi z usunięciem zakłóceń. Aby poprawić działanie automatyki, należy za pomocą kursora zaznaczyć obszar, gdzie najsilniej występuje niepożądane zjawisko. Najlepiej, gdy będzie to jednolita płaszczyzna - program określi wtedy, jakiego rodzaju piksele można traktować jako zakłócenia. My wybraliśmy ciemny fragment sfotografowanej maskotki. Po wykonaniu zaznaczenia trzeba kliknąć Auto profile - Neat Image dokładnie określi profil szumów obrazu. Zaznaczenie nie może być za małe - mniejsza liczba danych nie pozwoli na odpowiednie rozpoznanie szumu.

Etap 5

Etap 5

Na kolejnej karcie możesz ręcznie ustawiać stopień eliminacji zakłóceń. Zacznij od narysowania kursorem zaznaczenia, w którym będzie można niemal w czasie rzeczywistym obserwować działanie filtru (tym razem warto zaznaczyć nie tylko jednolitą powierzchnię, ale także jakieś szczegóły). Kolejny etap to ustawienie programu w tryb zaawansowany (Tools | Advanced Mode), co pozwoli na precyzyjniejszą korektę. Po prawej stronie są trzy grupy suwaków: pierwsza pozwala określić poziom szumów na zdjęciu, druga służy do określenia stopnia eliminacji danego rodzaju zakłócenia, trzecia pozwala na inteligentne wyostrzenie filtrowanego obrazu.

Używanie suwaków na karcie Noise Filter Settings nie jest proste. Musisz trochę popracować, aby dobrze wyczuć, jak suwaki wpływają na określony rodzaj defektu obrazu (szumy mają bardzo różną postać). Masz tu duże pole do popisu - autorzy programu na przykład przewidzieli możliwość niezależnego rozmywania ziaren szumu różnej wielkości: High, Mid, Low. Można je także eliminować, działając oddzielnie w kanale jasności i kanałach koloru.

Etap 6

Etap 6

Po uzyskaniu optymalnego efektu przejdź do karty Output Image i kliknij Apply. Następnie zachowaj obraz po korekcji.

Przedstawiamy efekt, jaki można uzyskać w minutę, używając tylko podstawowych funkcji programu. Jeśli zależy ci na efekcie, "odszumianie" pierwszych obrazów może ci zająć nawet godzinę. Jeśli chodzi o poprawienie ważnego, niepowtarzalnego ujęcia, warto jednak tyle poświęcić.

Program Neat Image występuje w kilku wersjach i jest dostępny na stronie http://www.neatimage.com . Aby docenić możliwości programu, zacznij od użycia wersji demo, którą można bezpłatnie ściągnąć ze strony producenta. Od komercyjnej wersji Pro demo różni się na przykład brakiem możliwości zapisu zdjęć w formacie TIFF.


Zobacz również