Premiera już jesienią

Dostępna jest wersja beta nowego wydania najważniejszego alternatywnego pakietu biurowego – OpenOffice.org 3. Postanowiliśmy przetestować ją, by pokazać nowe opcje tego ciekawego, bezpłatnego programu.

Dostępna jest wersja beta nowego wydania najważniejszego alternatywnego pakietu biurowego – OpenOffice.org 3. Postanowiliśmy przetestować ją, by pokazać nowe opcje tego ciekawego, bezpłatnego programu.

Dotychczas publikowano ściśle testowe wersje OpenOffice.org, oznaczone jako Developer Snapshot, ale od maja dostępna jest wersja oznaczona jako Beta (build BEA300_m2). Chociaż interfejs użytkownika nie został jeszcze spolszczony, program zawiera polskojęzyczny słownik ortograficzny.

Po uruchomieniu pakietu albo po zamknięciu ostatniego otwartego dokumentu, wyświetlany jest kreator Start Center - poprzednio było to puste okno.

Po uruchomieniu pakietu albo po zamknięciu ostatniego otwartego dokumentu, wyświetlany jest kreator Start Center - poprzednio było to puste okno.

Pierwszą zmianą, widoczną zaraz po instalacji, jest nowy kreator Start Center, który jest uruchamiany, gdy OpenOffice startuje bez wybrania modułu. Wyświetla się także po zamknięciu ostatniego otwartego dokumentu.

W założeniach interfejsu użytkownika nie ma znaczących zmian, twórcy postawili na sprawdzone w poprzednich wydaniach paski narzędzia, a jedynie niektóre z ikon zostały wymienione na nowe, barwniejsze. W wersji linuksowej ikonki są inne, zaś program dobrze integruje się z kompozycją pulpitu. Nie ma problemów z zaawansowanymi efektami, jakie tworzy Compiz.

Nowe widoki

Pierwsze, co zwróciło moją uwagę w programie Writer, to suwak regulacji powiększenia. Suwak usprawnia nawigację w dokumencie i uwalnia od kłopotliwego wybierania przycisku z lupą. Pasek ten jest alternatywą dla skrótu Ctrl+przekręcenie kółkiem myszki i świetnie sprawdza się przy pracy na laptopie, gdzie nie zawsze dostępne jest kółko przewijania. Na pasku oznaczono dwie kreski, odpowiadające powiększeniu 100% oraz widokowi całej strony. Brakuje tylko łatwo dostępnej opcji powrotu do poprzednio ustawionego powiększenia lub do optymalnego powiększenia szerokości strony. Niestety, pasek powiększenia jest tylko we Writerze. Maksymalne powiększenie we Writerze to 600%, co wystarcza do precyzyjnego umieszczania obiektów na kartce.

Użytkownicy Writera od dawna czekali na widok kilku stron dokumentu na ekranie. Obecnie można skorzystać z widoku kolumnowego, gdzie strony są wyświetlane obok siebie. Można wyświetlać więcej niż dwie strony, co przydaje się przy przeglądaniu układu obszernego dokumentu przy dużej rozdzielczości monitora. Dostępny jest także widok książki, w którym prezentowane są dwie kartki obok siebie.

Notatki w Writerze

Adnotacje umieszczane w tekście są wyświetlane na marginesie –  pomimo braku śledzenia zmian, jest to bardzo przydatna opcja.

Adnotacje umieszczane w tekście są wyświetlane na marginesie – pomimo braku śledzenia zmian, jest to bardzo przydatna opcja.

Nowością w tej wersji są notatki na marginesie. Podstawowa funkcjonalność jest prawie gotowa, notatki działają poprawnie, niestety można wskazać jedynie miejsce w tekście, którego notatka dotyczy. Nie jest w tej chwili możliwe zakreślenie obszaru przy wstawianiu notatki, ale można to obejść za pomocą wyróżnienia tekstu kolorem. Notatki różnych użytkowników są oznaczane różnymi kolorami tła. Ich obsługa jeszcze nie jest kompletna, bowiem nie podlegają one śledzeniu oraz oznaczaniu przy włączonej rejestracji zmian. Problemy z wyglądem notatek przy zmianie powiększenia, znane z wersji deweloperskich, nadal występują.

Nowy arkusz

Interfejs starej wersji 2.3 (w tle) i 3.0 beta (z prawej), obie wersje w środowisku Windows XP. Zaznaczono podobne obszary w obu wersjach.

Interfejs starej wersji 2.3 (w tle) i 3.0 beta (z prawej), obie wersje w środowisku Windows XP. Zaznaczono podobne obszary w obu wersjach.

Nowością interfejsu w programie Calc jest wyświetlanie zaznaczenia z przezroczystością (a nie jako negatywu, jak poprzednio). To samo jest w Excel 2003, ale w OpenOffice zaznaczenie nie zmienia czarnego obramowania komórek na szare – jest ono cały czas takie samo. Warto wspomnieć także o wygodnej opcji automatycznej zmiany barwy czcionki w komórce przy zmianie tła komórki. Przykładowo wypełnienie komórki czarnym kolorem powoduje automatyczną zmianę barwy czcionki na białą, by zawartość komórki była czytelna. Nie jest to nowość w OpenOffice 3, ale nadal bardzo usprawnia pracę. Wśród zmian wyglądu warto wspomnieć o nowym oznaczaniu aktywnej kolumny i wybranego wiersza – jest to trójwymiarowe zaznaczenie sprawiające wrażenie wypukłości na pasku kolumn i wierszy. Nowością jest też zwiększenie liczby obsługiwanych kolumn z 256 do 1024.

Słupki błędów w Calcu

Wstawienie słupków błędów na wykresie, szczególnie przy automatycznie obliczonym odchyleniu standardowym, ułatwia szybką analizę danych.

Wstawienie słupków błędów na wykresie, szczególnie przy automatycznie obliczonym odchyleniu standardowym, ułatwia szybką analizę danych.

Zmiany w arkuszu kalkulacyjnym nie skończyły się na wyglądzie i pracach nad VBA. W nowej wersji zostały dodane słupki błędu w wykresach, niestety, na razie tylko dla osi Y. Oprócz wartości podawanych przez użytkownika (na przykład w osobnej kolumnie), można wyświetlić stałą wartość procentową (wspólną dla serii), granicę błędu (także wspólną dla serii), automatycznie obliczone odchylenie standardowe i wariancję. Dotychczas wymagało to wpisywania stałych wartości w okno formularza.

Ponadto poprawiono wstawianie linii trendu wraz z opcją wyświetlenia równania (możliwe jest przyjęcie modelu liniowego, logarytmicznego, wykładniczego i wielomianowego) oraz dodano opcję wyświetlania współczynnika determinacji R2. Tego typu wykresy bardzo ułatwiają szybką analizę danych.

Wstawianie słupków błędu zawierających automatycznie obliczone odchylenie standardowe jest jedną z najcenniejszych nowości w wykresach programu Calc.

Solver oraz VBA

Drugą oczekiwaną nowością jest Solver. Narzędzie to służy do wyznaczenia wartości zmiennych równania, które w wyniku ma dać wartość możliwie zbliżoną do zadanej, minimum lub maksimum. Za pomocą Solvera można łatwo znaleźć optymalne wartości kilku zmiennych, które spełniają określone warunki.

Znacznie prostsze narzędzie Goal Seek (Szukaj wyniku) działa podobnie, ale operuje tylko na jednej zmiennej. Poważnym ograniczeniem Solvera w programie Calc jest to, że działa wyłącznie przy modelu liniowym. Próba rozwiązania w ten sposób bardziej skomplikowanego modelu wielomianowego, wykładniczego czy trygonometrycznego się nie powiedzie. Zewnętrzne rozszerzenie dla OpenOffice pobrane z kohei.us/ooo/solver/ działa trochę lepiej, ale nadal ma problemy z zaawansowanymi wyrażeniami. Dodatek ten integruje się z menu, ale nie ma swojej osobnej nazwy, dlatego po instalacji wyświetlane są dwie opcje Solver w menu Tools (Narzędzia) a także dostępne są okna obu narzędzi. Solver, będący dodatkiem do Excela, radzi sobie także z bardziej skomplikowanymi wyrażeniami i tutaj OpenOffice pozostaje daleko w tyle.

Nie tylko interfejs uległ zmianie – wprowadzono ograniczone wsparcie dla języka VBA. Dzięki niemu, niektóre makra VBA z programu Microsoft Excel będą mogły pracować w OpenOffice 3 w niezmodyfikowanej formie. Niestety, nie udało mi się uruchomić typowego makra w Excelu sortującego dane w arkuszu bez modyfikacji kodu w OpenOffice.

Kilku użytkowników – jeden arkusz

W nowej wersji OpenOffice można łatwo współpracować, gdyż możliwe jest zapisanie arkusza kalkulacyjnego w sposób współdzielony, by kilku użytkowników mogło go razem edytować. W tym trybie nie są możliwe zmiany formatów ani obiektów rysunkowych, niemniej typowa praca związana ze zmianami wartości lub formuł działa dobrze już teraz.

Aby współdzielić arkusz między użytkownikami, należy zapisać go do zasobu sieciowego, z którego mogą go otworzyć wszyscy użytkownicy, którzy mają nad nim pracować. Następnie należy włączyć tryb współpracy (Tools-Share Document). Po zapisaniu go w tym trybie (jest to wymagane), użytkownicy mogą go otworzyć, zaś program samoczynnie wykrywa fakt współdzielenia arkusza. Współpraca odbywa się tak, że program za każdym razem przy zapisie dokonuje uzupełnienia wartości zmienianych lub wprowadzanych przez innych użytkowników. Dla ułatwienia pracy, zmienione komórki są oznaczane czerwonym obramowaniem, zaś przy wskazaniu kursorem, Calc wyświetla informacje o dokonanych zmianach. Okno dialogowe Share Document wyświetla informacje na temat współdzielenia arkusza i umożliwia także wyłączenie współdzielenia. Jest to konieczne do zmian takich, jak formatowanie lub osadzenie obiektów rysunkowych.

W małych firmach, gdzie obliczenia z użyciem arkusza kalkulacyjnego są podstawą wielu prac finansowych, jest to poważne udogodnienie.


Zobacz również