Rękojmia i gwarancja

Kupując komputer lub jego podzespół, mamy nadzieję, że sprzęt jest pełnowartościowy i będzie nam służył przez długie lata. Niekiedy zdarza się jednak, że odmawia on nam posłuszeństwa i przeważnie dzieje się to w najmniej oczekiwanym momencie. Poniżej przedstawię, jakie prawa nam w tej sytuacji przysługują i jak je w praktyce wyegzekwować.

Kupując komputer lub jego podzespół, mamy nadzieję, że sprzęt jest pełnowartościowy i będzie nam służył przez długie lata. Niekiedy zdarza się jednak, że odmawia on nam posłuszeństwa i przeważnie dzieje się to w najmniej oczekiwanym momencie. Poniżej przedstawię, jakie prawa nam w tej sytuacji przysługują i jak je w praktyce wyegzekwować.

Rękojmia

Pojęcie rękojmii nadal występuje w polskim prawie. Jednakże przepisy kodeksu cywilnego regulujące kwestię rękojmi nie mają zastosowania do sprzedaży rzeczy ruchomej (którą jest np. komputer lub jego podzespół) dokonywanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa osobie fizycznej, która nabywa tę rzecz w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą. Jeżeli więc działamy jako profesjonalista - a więc kupujemy sprzęt w celu związanym z działalnością zawodową lub gospodarczą i okazał się on wadliwy, możemy nadal skorzystać z uprawnień określonych w przepisach kodeksu cywilnego o rękojmii. Są one następujące: odstąpienie od umowy sprzedaży (możemy wtedy zwrócić wadliwe urządzenie i żądać zwrotu zapłaconej za nie kwoty), żądanie obniżenia ceny, żądanie dostarczenia zamiast rzeczy wadliwej rzeczy wolnej od wad, a w pewnych sytuacjach żądanie usunięcia usterek. Można wskazać dwa podstawowe warunki, których spełnienie jest niezbędne do zachowania omówionych wyżej uprawnień:

  • o zauważonej wadzie powinniśmy niezwłocznie zawiadomić sprzedawcę - najlepiej listem poleconym

  • uprawnienia z tytułu rękojmi nie przysługują, jeżeli w chwili sprzedaży wiedzieliśmy o wadzie rzeczy.
Warto podkreślić, że uprawnienia z tytułu rękojmii wygasają po upływie roku od dnia wydania rzeczy kupującemu.

Niezgodność towaru z umową

Kupując sprzęt dla własnych, osobistych potrzeb (czyli działając jako konsument), korzystamy nie z rękojmii, ale z uprawnień, o których mówi ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego. Jeżeli zakupiona rzecz okazała się wadliwa, możemy żądać jej naprawy lub wymiany na nową. Sprzedawca powinien ją naprawić lub wymienić w "odpowiednim" czasie. Jeżeli chodzi o standardowy sprzęt, którym sprzedawca na bieżąco handluje, jego wymiana powinna nastąpić praktycznie tego samego dnia (chyba że np. są wątpliwości, czy usterka nie została wywołana nieprzestrzeganiem przez użytkownika instrukcji obsługi, a wyjaśnienie tej okoliczności wymaga dokładniejszego zbadania podzespołu). Jeżeli sprzedawca sprzętu nie naprawi lub nie wymieni w owym "odpowiednim" czasie, możemy żądać obniżenia lub zwrotu ceny zakupionej rzeczy.

Warto podkreślić, że sprzedawca ma również obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez kupującego, w szczególności kosztów demontażu, dostarczenia, robocizny, materiałów oraz ponownego zamontowania i uruchomienia podzespołu. Aby dodatkowo sprzedawcę zdyscyplinować, ustawodawca przyjął zasadę, że brak jego reakcji na reklamację przez 14 dni od jej otrzymania uważa się za uznanie reklamacji za uzasadnioną.

Istnieją dwie istotne różnice w stosunku do rękojmii, a dotyczą one terminów:

  • sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru z umową w przypadku jej stwierdzenia przed upływem dwóch lat od wydania tego towaru kupującemu (a nie jednego roku jak przy rękojmii)

  • na powiadomienie sprzedawcy o wykrytej wadzie kupujący ma 2 miesiące od dnia jej wykrycia.
Gwarancja

Niezależnie od wskazanych wyżej uprawnień kupującemu przysługują roszczenia z tytułu udzielonej na sprzęt gwarancji. O ile jednak uprawnienia z tytułu rękojmii czy też niezgodności towaru z umową nie mogą zostać ograniczone lub też w ogóle wyłączone przez sprzedawcę, o tyle w przypadku gwarancji to sprzedawca lub producent decyduje praktycznie jednostronnie o treści gwarancji. Dlatego na niektóre podzespoły możemy w ogóle nie otrzymać gwarancji (jej udzielenie jest dobrowolne), same zaś warunki gwarancji udzielonej na ten sam towar, ale w różnych sklepach mogą się znacznie różnić.

Co ważne, to do nas należy wybór, czy korzystamy z uprawnień z tytułu rękojmii (niezgodności towaru z umową), czy też z udzielonej na podzespół gwarancji. Taka decyzja wymaga dokładnego przeanalizowania warunków gwarancji. Przeważnie jednak tryb postępowania reklamacyjnego określony w gwarancjach jest dosyć kosztowny i długotrwały. Z drugiej strony gwarancja jest niekiedy udzielana na wiele lat, co może być bardzo korzystne, a jeżeli dodatkowo gwarantem jest solidny producent, to przez dłuższy czas możemy spać spokojnie. W przypadku sklepów zdarza się bowiem niejednokrotnie, że ulegają likwidacji. Wyegzekwowanie wtedy od sprzedawcy jakichkolwiek uprawnień jest często niemożliwe.

Podsumowując:

  • nasze uprawnienia różnią się w zależności od tego, czy jesteśmy konsumentami, czy też nabywamy rzecz na potrzeby działalności gospodarczej lub zawodowej

  • w przypadku rękojmii i niezgodności towaru z umową istnieją różne terminy dochodzenia roszczeń i zawiadamiania sprzedawcy o wadzie

  • roszczeń z tytułu rękojmii (niezgodności towaru z umową) możemy dochodzić niezależnie od uprawnień z tytułu gwarancji.
Wybór należy do nas.

<hr size="1" noshade />Autor jest prawnikiem specjalizującym się w prawie cywilnym i prawie nowych technologii.


Zobacz również