Rozkaz to rozkaz

Wiersz poleceń systemu Windows, przez niektórych znienawidzony, przez innych uwielbiany, może być niezwykle przydatnym i dość szybkim narzędziem do codziennej pracy przy komputerze.

Wiersz poleceń systemu Windows, przez niektórych znienawidzony, przez innych uwielbiany, może być niezwykle przydatnym i dość szybkim narzędziem do codziennej pracy przy komputerze.

Jedne z najbardziej użytecznych narzędzi systemu Windows nie mają swoich ikon na pulpicie. Nie znajdziesz ich również w menu Start ani w Panelu sterowania. Jeśli zdecydujesz się przeszukiwać gąszcz katalogów i podkatalogów na twardym dysku komputera, twoje wysiłki po raz kolejny pójdą na marne. Co więcej, niektóre z tych narzędzi nie istnieją nawet w postaci osobnych plików. Jak zatem się do nich dostać? Zamiast tych wszystkich fajerwerków, do których przyzwyczaił cię graficzny interfejs użytkownika, wystarczy najzwyklejszy wiersz poleceń. Znajomość odpowiednich poleceń tekstowych oraz towarzyszących im parametrów i przełączników pozwoli ci okiełznać nawet najtrudniejsze zadanie systemowe. Wierszem poleceń możesz się sprawnie posługiwać w trakcie codziennej pracy komputera, a także w sytuacjach ekstremalnych, gdy dostęp do systemu operacyjnego jest utrudniony, na przykład ze względu na awarię.

Włączanie i przełączanie

Wiersz poleceń systemu Windows może być kolorowy i dostosowany do twoich indywidualnych preferencji.

Wiersz poleceń systemu Windows może być kolorowy i dostosowany do twoich indywidualnych preferencji.

Najprostszym sposobem uruchomienia wiersza poleceń systemu Windows jest otwarcie menu Start, wybranie karty Wszystkie programy (w Windows 2000 Programy), a następnie Akcesoria. Interesuje nas opcja Wiersz poleceń. W systemach Windows 98 oraz Me centrum tekstowych poleceń ma odpowiednik w postaci polecenia Tryb MS-DOS. Alternatywnym sposobem dotarcia do wiersza poleceń jest wpisanie command w pole Uruchom w menu Start (w Windows 98 i Me) lub cmd (w Windows 2000 oraz XP). Niektóre polecenia nie wymagają uruchamiania wiersza poleceń, inne można wpisywać w dowolnym oknie systemowego Eksploratora lub przeglądarki internetowej. Prawdziwa siła poleceń tkwi w dodatkowych parametrach i przełącznikach. Są to opcjonalne kody wpisywane po poleceniu, które ściśle definiują jego zachowanie oraz funkcję. W wypadku niemal każdego polecenia można zasięgnąć informacji o liście jego dodatkowych parametrów. Wystarczy wpisać po nim /?, a następnie nacisnąć Enter. Co więcej, otrzymasz również informacje o sposobie ich wykorzystania i wymaganej składni danego polecenia.

Przeciągnij zamiast pisać

Jeśli korzystasz z poleceń operujących na plikach lub folderach znajdujących się na twardym dysku (jak chociażby omówione poniżej attrib czy compact), musisz dopisać do nich odpowiednią ścieżkę dostępu. W wypadku bardziej zagnieżdżonych zasobów może się to okazać dość pracochłonne. Aby to nieco usprawnić, możesz przeciągać katalogi lub pliki znalezione za pomocą Eksploratora, bezpośrednio do okna wiersza poleceń, zaraz za poleceniem (ze spacją pomiędzy nimi). System Windows automatycznie wpisze za ciebie odpowiednią ścieżkę i zaoszczędzi ci pisania.

Nadaj mu blask

Skróty do najczęściej używanych poleceń. Wygoda i oszczędność czasu.

Skróty do najczęściej używanych poleceń. Wygoda i oszczędność czasu.

Kto powiedział, że wiersz poleceń systemu Windows musi być ponury i monotonny? Kategorycznie sprzeciwiamy się temu, jednocześnie proponując samodzielne eksperymentowanie z kolorystyką i widokiem okna. Możesz się za to zabrać, klikając prawym przyciskiem myszy górny pasek okna wiersza poleceń i wybierając opcję Właściwości. Pojawi się okno wyposażone w karty: Opcje (rozmiar kursora, pojemność historii poleceń, opcje edytowania, opcje wyświetlania), Czcionka (zmiana kroju oraz podgląd), Układ (rozmiar i pozycja okna) oraz Kolory (tekst na ekranie, tło ekranu). Gdy zatwierdzasz zmiany, system może je zastosować jedynie do bieżącego okna lub do wszystkich kolejnych, które uruchomisz w przyszłości.

Inteligentne skróty

Jeśli regularnie korzystasz z określonego polecenia, pomyśl nad utworzeniem do niego wygodnego skrótu na pulpicie. Jego uruchomienie spowoduje wykonanie polecenia bez uruchamiania za każdym razem wiersza poleceń i mozolnego wpisywania tekstu. Dodatkowo, dzięki odpowiednim parametrom, możesz sterować oknem wiersza poleceń. Jeśli dodasz parametr /c, okno zostanie uruchomione na czas wykonywania określonego działania, po czym natychmiast zniknie.

Taka opcja może się przydać w wypadku automatycznych poleceń, nie wymagających ingerencji i oglądania jego wyników (przykładowo odnawianie adresu IP w sieci). Jeśli jednak chcesz się przyjrzeć bliżej wynikowi działania danego polecenia, zastosuj parametr /k, dzięki któremu okno wiersza poleceń pozostanie na swoim miejscu. Tworzenie skrótu rozpoczynasz od kliknięcia prawym przyciskiem myszy na pulpicie i wybrania z menu kontekstowego polecenia Nowy, a następnie Skrót. Na przykładzie odnawiania adresu w sieci IP w pole lokalizacji elementu wpisujesz tekst o następującej strukturze:

cmd /c ipconfig /renew

Czubek góry lodowej

Poniżej opisaliśmy kilka poleceń, które mogą ci się przydać w codziennym korzystaniu z komputera, wraz z poszczególnymi parametrami do nich przyporządkowanymi. Na samym końcu znajdziesz też ramkę z kolejnymi poleceniami.

<attrib>

Polecenie to pozwala ci zmieniać atrybuty jednego lub większej liczby plików. Modyfikuje opcje ukryte (parametr H), systemowe (parametr S), tylko do odczytu (parametr R), czy zarchiwizowany (parametr A). A oto składnia polecenia i objaśnienie poszczególnych parametrów:

ATTRIB [ + atrybut| - atrybut ] [ścieżka] [/S]

Plus oznacza dodanie atrybutu, minus zaś - jego wyłączenie. Parametr [S] pozwala na przeszukiwanie ścieżki do katalogu wraz z podkatalogami.

<compact>

Jeśli twardy dysk twojego komputera został sformatowany z wykorzystaniem systemu plików NTFS (jedynie w Windows 2000 i XP) możesz skorzystać z funkcji kompresji i dekompresji plików:

COMPACT [/C] [/U] [/S] [ścieżka]

Parametr /c stosujesz w przypadku kompresji, a /u przy dekompresji. Dodanie opcjonalnego /s spowoduje przeprowadzenie operacji jedynie na wybranym typie plików w danym katalogu (należy podać rozszerzenie pliku).

<doskey>

Rozbudowany system pomocy i opis parametrów polecenia Taskkill.

Rozbudowany system pomocy i opis parametrów polecenia Taskkill.

Gdy zdecydujesz się skorzystać z tego polecenia, po jego wpisaniu oraz uruchomieniu pozostanie w pamięci komputera. Znacznie usprawni pracę z wierszem poleceń, przechowując listę ostatnio wykorzystywanych poleceń. W systemach Windows Me, 2000 oraz XP wbudowano domyślnie specjalny bufor na polecenia, zatem użyteczność doskey warto przetestować w Windows 98. Zawartość pamięci możesz przeglądać za jego pomocą, podając parametr /history, i kasować, wpisując /reinstall.

<taskkill>

Oczywiście możesz używać tradycyjnego Menedżera zadań systemu Windows do zamykania programów i procesów. Jednak narzędzie działające z wiersza poleceń ma dodatkowe właściwości, dzięki specjalnym filtrom. Możesz za jego pomocą zakończyć pracę wszystkich aplikacji oraz procesów, które nie odpowiadają na sygnały użytkownika:

TASKKILL /FI "status eq not responding

Skorzystaj z systemu pomocy, aby zobaczyć większą liczbę filtrów (Taskkill /?).

<chkdsk>

Na wypadek jakichkolwiek problemów z twardym dyskiem komputera w systemie Windows przygotowano odpowiednie narzędzie do diagnostyki oraz naprawiania ewentualnych usterek:

CHKDSK [napęd:] [ [ścieżka] nazwa pliku ] [/F] [/V] [/R]

Warto zwrócić uwagę na dodatkowe parametry /f, /v oraz /r oznaczające odpowiednio opcję automatycznego naprawiania uszkodzeń, pokazywanie pełnej ścieżki dostępu do każdego skanowanego pliku oraz skanowanie z odzyskiwaniem uszkodzonych sektorów.

Wiersz poleceń w pigułce - przydatne polecenia

<cmd> - uruchamianie wiersza poleceń systemu Windows 2000 i XP.

<command> - uruchamianie wiersza poleceń systemów Windows 98 i Me.

<attrib> - zmiana atrybutów plików.

<compact> - kompresja i dekompresja plików oraz status kompresji (na partycjach NTFS).

<doskey> - dodatkowe narzędzia edycyjne do wiersza poleceń.

<ipconfig> - ustawienia sieciowe (adres IP, adresy bramek, adres podsieci).

<openfiles> - listowanie oraz zamykanie plików na dysku lokalnym lub w udostępnianym katalogu.

<ping> - weryfikowanie jakości połączenia z siecią lub zdalnym komputerem.

<recover> - odzyskiwanie danych z uszkodzonych partycji NTFS.

<runas> - uruchamianie aplikacji podczas logowania na inne konto użytkownika

<sort> - sortowanie wierszy w określonym pliku na podstawie liczby znaków w wierszu.

<taskkill> - zamykanie programów oraz towarzyszących im procesów systemowych.

<shutdown> - wyłączanie komputera.

<netsh> - konfiguracja protokołów sieciowych.

<cacls> - zmiana dostępu do plików.

<chkdsk> - diagnostyka i rozwiązywanie problemów z twardym dyskiem.


Zobacz również