System w kieszeni

Dla większości użytkowników poznawanie Linuksa nadal jest drogą przez mękę. Począwszy od instalacji, trzeba się nauczyć partycjonować dysk i poznać wiele technicznych szczegółów. Rozwiązaniem mogą być miniaturowe dystrybucje Linuksa, mieszczące się często na jednej dyskietce. Jak się jednak okazuje, takie systemy mają też poważniejsze zastosowania.

Dla większości użytkowników poznawanie Linuksa nadal jest drogą przez mękę. Począwszy od instalacji, trzeba się nauczyć partycjonować dysk i poznać wiele technicznych szczegółów. Rozwiązaniem mogą być miniaturowe dystrybucje Linuksa, mieszczące się często na jednej dyskietce. Jak się jednak okazuje, takie systemy mają też poważniejsze zastosowania.

Niezwykła popularność Linuksa powoduje pojawianie się jego nowych dystrybucji. Szczególnym zainteresowaniem cieszą się tzw. mini- dystrybucje - tzn. mieszczące się na jednej lub kilku dyskietkach albo nie zajmujące na dysku więcej niż 40-200 MB. Wszystkie minidystrybucje łączy łatwość i bezpieczeństwo instalacji - można je zainstalować na dysku DOS/Windows (niekiedy twardy dysk w ogóle nie jest potrzebny). Jakie jest przeznaczenie takich "miniaturek"? Przede wszystkim edukacyjne - każdy może bez żadnego ryzyka natychmiast wypróbować działanie Linuksa, zobaczyć, jak wygląda konsola tekstowa, podstawowe narzędzia, X-Window, poznać pracę w sieci i łączenie z Internetem.

Jak łączyć się z Internetem?

W sieci lokalnej sprawa sprowadza się do właściwej konfiguracji karty sieciowej. Jeśli chcesz się łączyć za pomocą modemu, to niezawodnym, sposobem jest wykonanie następującego polecenia (należy je wpisać w jednej linii):

pppd connect `chat -v ABORT BUSY

TIMEOUT 60 "" atdt0202122 CONNECT "" Username: ppp Password: ppp' /dev/ttyS3 38400 debug.modem

crtscts defaultroute

W tym przykładzie łączysz się z powszechnym numerem dostępowym TP S.A., stosując wybieranie tonowe ("atdt", przy wybieraniu impulsowym byłoby to "atdp"), a modem jest przyłączony do portu ttyS3 (COM4 w DOS, COM1=ttyS0, COM2=ttyS1, COM3=ttyS2), jeśli chcesz zakończyć polecenie, napisz

kill -9 `pidof pppd`

Oczywiście jest to wielce niewygodny sposób - ale zawsze działa. Trzeba również pamiętać o wcześniejszym ustawieniu adresu serwera DNS (patrz "Konfiguracja sieci").

"Jednodyskietkowy" Linux pomaga również w wypadku utraty możliwości uruchamiania komputera z twardego dysku - pozwala usunąć błędy na dysku, podzielić go na partycje, edytować pliki konfiguracyjne itd. Minidystrybucje są także świetnym rozwiązaniem dla osób podróżujących - wystarczy jedna dyskietka i można, używając niemal dowolnego peceta w dowolnym miejscu na świecie, sprawdzić swoją pocztę, zajrzeć na strony WWW (co prawda w trybie tekstowym), przyłączyć do komputera Palm Pilota - nie instalując żadnego oprogramowania.

Ostatnia kategoria minidystrybucji to systemy dla administratorów - pozwalające np. na przeistoczenie starego komputera 386/486 w ruter, uruchomienie serwera dostępowego do Internetu (wykorzystującego maskowanie sieci lokalnej) czy firewalla. Istnieje nawet specjalna dystrybucja (ELKS), działająca w komputerach z procesorem 8086, 8088 i 80286 (nie może w nich pracować zwykły Linux). Większość dystrybucji "dyskietkowych" działa na takiej samej zasadzie - w czasie startu tworzony jest RAMdysk i do niego ładowane są wszystkie pliki - dlatego działają niezwykle szybko i nie potrzebują twardego dysku.

Oprócz nich istnieją nieco bardziej rozbudowane dystrybucje, instalowane na twardym dysku DOS/Windows, nie wymagające przy tym podziału na partycje - korzystają ze specjalnego systemu plików UMSDOS, dzięki któremu wszystkie pliki Linuksa instalowane są w jednym katalogu DOS. Taki Linuks jest uruchamiany prostym plikiem wsadowym z poziomu DOS-u, a jego usunięcie polega na skasowaniu jednego katalogu.

Mając pewną wiedzę, można przygotowywać minidystrybucje przystosowane do własnych potrzeb, np. system uruchamiany z dyskietki i wczytujący resztę systemu z CD albo jednodyskietkowy Linux z programem faksowym w starym komputerze bez twardego dysku z podłączoną drukarką może pełnić rolę prostej maszyny faksowej.

Alfa Linux

http://alfalinux.sourceforge.net/rofus.php3

Jest to dystrybucja Slack ware Linux, specjalnie "przykrojona" tak, aby zmieściła się na dwóch dyskietkach. Została bardzo uproszczona i nie zawiera wielu programów, ma służyć jako system "ratunkowy". Po uruchomieniu komputera z pierwszej dyskietki zostaniesz poproszony o włożenie drugiej i wpisanie disk2.

Dysk ten zawiera programy użytkowe i na nim będzie zapisywana konfiguracja systemu. Niestety, system pozwala na łączenie się z Internetem jedynie przez modem (nie obsługuje kart sieciowych), w zamian zawiera podstawowe narzędzia sieciowe, m.in. klienta IRC, przeglądarkę WWW - Lynx, edytor Pico, nslookup, pełny shell bash.

Instalacja

System zajmuje dwie dyskietki. Należy rozpakować plik alfalinux-xxx.tar.gz, np. programem WinZip. W utworzonym podkatalogu znajdziesz pliki alinuz1.img i alinuz2.img - wystarczy je nagrać na dyskietki (patrz instrukcja w ramce) i uruchomić z nich komputer.

BrutalWare

http://underground.cz/brutalware/

Jest to system przeznaczony dla administratorów (lub hakerów - zależnie od okoliczności). Mieści się na dwóch dyskietkach i trzeciej, dodatkowej. Zawiera wiele drobnych narzędzi do diagnostyki i podsłuchu w sieci: nmap, sniffit, linsniffer, program do łamania haseł (john the ripper) i programy sieciowe: Lynx, telnet, ftp, ssh (do nawiązywania bezpiecznych połączeń ze zdalnymi komputerami). Jest uruchamiany dość oryginalnie - po włączeniu komputera w trybie DOS należy włożyć pierwszą dyskietkę i uruchomić na niej plik a:\linux.bat. Komputer powinien mieć 16 MB RAM (sam system zajmuje 9 MB RAM), obsługiwane są karty sieciowe 3Com, Western Digital, NE2000.

Instalacja

Należy przygotować trzy sformatowane dyskietki, a następnie rozpakować plik brutalware.zip i w powstałym podkatalogu uruchomić makedisk.bat (DOS/Windows) lub makedisk.sh (Linux/Unix).


Zobacz również