Tajemnicze kanały

Sześć kanałów stało się standardem w cyfrowych systemach Dolby Digital i DTS. Jednak, aby jeszcze bardziej zbliżyć dźwięk uzyskiwany z domowych zestawów AV do tego, który znamy z kin, trzeba było wprowadzić dodatkowe kanały, budujące plany muzyczne za słuchaczem.

Sześć kanałów stało się standardem w cyfrowych systemach Dolby Digital i DTS. Jednak, aby jeszcze bardziej zbliżyć dźwięk uzyskiwany z domowych zestawów AV do tego, który znamy z kin, trzeba było wprowadzić dodatkowe kanały, budujące plany muzyczne za słuchaczem.

Rozpatrując zagadnienie związane z przyporządkowaniem dodatkowych kanałów tylnych, należy przeanalizować sposób kodowania dźwięku w dotychczas znanych cyfrowych systemach. Podstawowa różnica pomiędzy Dolby Digital a DTS polega na stopniu kompresji wielokanałowych sygnałów audio. W standardzie AC-3 upakowanie jest określane proporcją 12:1, a w DTS 3:1. Wynika z tego, że sygnał DTS jest czterokrotnie mniej skompresowany. Natomiast w obu standardach zapisano 5 kanałów pełnopasmowych i jeden do wysterowania najniższych częstotliwości. Czy uzupełnienie takiego systemu dodatkowymi informacjami może polegać na dopisaniu jeszcze jednego kanału? Okazuje się, że nie zawsze jest to możliwe.

PAKIET AC-3

Rozszerzenie układu Dolby Digital do postaci Dolby Digital Surround EX następuje nie poprzez dodanie informacji za pomocą oddzielnego kanału zapisanego na płycie, lecz poprzez matrycowe zakodowanie informacji na obu ścieżkach kanałów tylnych. Cały sposób tworzenia przestrzeni dźwiękowej za słuchaczem jest podobny do tworzenia dookólnego dźwięku w systemie Dolby Pro Logic. Czemu jednak twórcy systemu AC-3 nie dołożą jeszcze jednego kanału, zamiast czerpać nieco na siłę z przestarzałej technologii? Dlatego że system kodowania Dolby Digital jest systemem pakietowym (dane są poukładane w pakiety bitów), dzięki czemu potrzeba znacznie mniej dodatkowej informacji o zgodności czasowej pomiędzy poszczególnymi kanałami, co umożliwia znacznie większą kompresję. Niestety, właśnie ze względu na budowę pakietu system ten jest standardem zamkniętym.

DWA WARIANTY DTS

W systemie DTS również można zakodować informacje o dodatkowych kanałach tylnych za pomocą matrycy nałożonej na podstawową ścieżkę dźwiękową kanałów lewego i prawego surround. Ze względu na znacznie mniejszy stopień kompresji i liniowy sposób kodowania dodatkowy sygnał tylny uzyskany z przetworników DTS-u jest znacznie lepiej separowany niż w przypadku Dolby Digital.

Jednak najlepszą jakość sygnału dostarcza nam system zwany DTS ES Discrete. Polega on na dopisaniu zupełnie oddzielnego kanału, który umieszczony jest dokładnie z tyłu słuchacza. W tym ustawieniu system kina domowego przyjmuje kształt sześciokąta, z tym że głośniki przednie i centralny, które opisują bezpośrednio obraz, powinny stać bliżej siebie i w jednej linii, a głośniki tylne powinny przy szerokim ustawieniu delikatnie zakręcać po krzywiźnie.

U ŹRÓDEŁ

Analizując sposób realizacji nagrań europejskich wydań płyt (region 2.), nie odnosi się wrażenia, że nowe systemy szybko zaistnieją w naszych domach. Plany realizowane przez dystrybutorów płyt są co najmniej niezsynchronizowane z ofertą rynkową sprzętu RTV. Najlepszym przykładem takiego "rozejścia się koncepcji" był sposób i tempo wdrażania systemu DTS, który jest obecny w ponad 78 procent dostępnych na rynku amplitunerach, wzmacniaczach i systemach dekodujących. Jednocześnie tylko 4 procent płyt wydanych w Europie miało zakodowany dźwięk DTS (dane z AC Nielsen, 15 lipca 2001 r.). W tej chwili trendy widoczne na polskim rynku są bardzo zbliżone. Wśród szerokiej oferty urządzeń z AC-3 EX bardzo mało płyt wydanych na polski rynek ma dźwięk nagrany w tym formacie. Warto dodać, że w systemie kodowania dyskretnego nie powstała w Europie żadna płyta. Gdyby jednak ktoś chciał zrealizować taki projekt, musiałby wysyłać specjalnie przygotowane materiały do studia w USA. Okazuje się bowiem, że obecnie żadne studio europejskie nie ma odpowiednich dekoderów.


Zobacz również