Twoje własne radio

Zamiast budować piracką stację radiową i drżeć przed organami prawa, uruchom radio internetowe. Szybko, bezpłatnie i całkowicie legalnie rozpoczniesz nadawanie własnych audycji.

Zamiast budować piracką stację radiową i drżeć przed organami prawa, uruchom radio internetowe. Szybko, bezpłatnie i całkowicie legalnie rozpoczniesz nadawanie własnych audycji.

Tworzenie prywatnych internetowych stacji radiowych jeszcze do niedawna wydawało się bardzo kuszące. Rzetelne ich prowadzenie napotyka jednak sporo trudności, z których główną jest konieczność wykupienia odpowiedniego serwera, gdy stacja zdobędzie większą popularność. Nie należy się jednak zrażać - początek nie powinien nikomu sprawić kłopotu. Najważniejsze jest szybkie, stałe połączenie z Internetem, poza tym trzeba mieć mikrofon (na początek w zupełności wystarczy nawet najtańszy) oraz zestaw oprogramowania. Aplikacje potrzebne do uruchomienia stacji radiowej są bezpłatne, wystarczy pobrać je z Sieci, znajdziesz je także na naszym krążku.

Rozgłośnia internetowa będzie oparta na serwerze Icecast ( http://www.icecast.org) , wykorzystującym strumieniową transmisję dźwięku w formacie MP3 lub OGG Vorbis i co ważne, rozpowszechnianym jako open source, na zasadach otwartej licencji GNU GPL, podobnie zresztą jak format OGG Vorbis. Większość internetowych stacji używa bezpłatnego serwera SHOUT-cast ( http://www.SHOUTcast.com ), opracowanego przez twórców Winampa ( http://www.nullsoft.com ). SHOUTcast łatwiej skonfigurować niż Icecast, ale nie obsługuje OGG Vorbis, a format ten daje lepszą jakość dźwięku wolnych strumieni audio (48 kb/s i mniej), a więc w amatorskich stacjach radiowych sprawdzi się znakomicie. Icecast umożliwia nawet strumieniową transmisję wideo (w formacie Theora video), ale trudniej go skonfigurować i wymaga edycji plików XML. Jest jednak wciąż rozwijany i jeśli użytkownicy będą potrzebować prostszych narzędzi konfiguracyjnych, to z pewnością takie powstaną. W przeciwieństwie do niego SHOUTcast przestał być rozwijany, chociaż wciąż pozostaje bezpłatny.

Albo OGG, albo SHOUTcast

Instalacja Icecast jest prosta, ale należy poświęcić chwilę na przejrzenie zawartości plików icecast.xml i icecast_full. xml. Oba zawierają ustawienia serwera Icecast, zapisane w postaci XML. Dobra znajomość języka XML do edycji ustawień Icecast nie jest potrzebna, wystarczy umieć rozpoznać i zmienić zwartość określonego znacznika oraz usunąć komentarz (znajduje się pomiędzy znakami <!-- oraz -->). Plik icecast.xml zawiera uproszczony zestaw opcji, niestety zwykle konieczna będzie także edycja pliku icecast_full.xml i zmiana wartości w znaczniku <shoutcast-mount>. Po zakończeniu edycji pliku należy zapisać poprawny kod XML, np. zamknąć wszystkie znaczniki. W przeciwnym wypadku serwer Icecast nie zostanie poprawnie uruchomiony. Problemy z rozpoczęciem pracy przez serwer Icecast najczęściej wiążą się właśnie z niewłaściwą konfiguracją zapisaną w wymienionych wcześniej plikach XML. Ważne jest także odpowiednie ustawienia wtyczki oddcast DSP, która przenosi muzykę z Winampa do serwera Icecast.

Ten warsztat poświęcony jest przede wszystkim serwerowi Icecast i jego współpracy z Winampem poprzez wtyczkę oddcast DSP. Jeśli chciałbyś wypróbować działanie serwera SHOUTcast, wystarczy, że pobierzesz sam serwer i wtyczkę do Winampa (SHOUTcast DSP) ze strony www.shoutcast.com (oba programy znajdziesz również na naszym krążku). Konfiguracja i rozpoczęcie nadawania przez SHOUTcast są banalnie proste. Wystarczy uruchomić serwer SHOUTcast, a następnie Winamp i w Opcje | Preferencje | Wtyczki | Efekty DSP zaznaczyć opcję Nullsoft SHOUTcast Source DSP. Zostanie wyświetlone okno ustawień wtyczki, w którym na karcie Encoder wybierz typ kodowania (MP3 Encoder) i jakość dźwięku (lista Encoder Settings). Na karcie Output kliknij przycisk Connect. Teraz wystarczy uruchomić odtwarzanie muzyki w Winampie, a stacja zacznie działać. Oczywiście taka prosta konfiguracja wystarczy wyłącznie do celów testowych, jeśli zamierzasz nadawać regularne audycje, trzeba przynajmniej zmienić hasła dostępu do serwera SHOUTcast oraz opis stacji (możesz to zrobić po kliknięciu przycisku Yellowpages na karcie Output w ustawieniach wtyczki SHOUTcast Source DSP).

Internetowa stacja radiowa to nie tylko przekazywana strumieniowo muzyka z playlisty. Jeśli ograniczysz się do transmisji dźwięku, trudno jej będzie zdobyć popularność. Przyda się też efektowna witryna internetowa, zawierająca nie tylko odnośnik umożliwiający słuchanie radia, ale też forum dyskusyjne, pokój pogawędek itd. Warto pomyśleć o połączeniu internetowego radia i podcastingu. Taka kombinacja nie jest jeszcze wykorzystywana przez niezależne rozgłośnie w Polsce, a umożliwia przynajmniej częściowe oddzielenie internetowego radia od siedzenia przy komputerze. Wybrane audycje udostępnione jako podcasty każdy będzie mógł pobrać i odtworzyć na przenośnym odtwarzaczu MP3. Internetowe radio może być świetnym uzupełnieniem dowolnej strony internetowej, możesz nawet pomyśleć o wzbogaceniu strumieniową transmisją audio zwykłego blogu. Jeśli zamierzasz prowadzić radio internetowe z prawdziwego zdarzenia, być może w końcu konieczne będzie skorzystanie z komercyjnego hostingu z możliwością transmisji strumieniowej (np. http://inten.pl , http://hostcast.net ).

<hr size=1 noshade>

1. Budowę stacji radiowej zaczynamy od zainstalowania najnowszej wersji słynnego odtwarzacza Winamp, a potem Icecast2. Potrzebny będzie jeszcze jeden program, przenoszący muzykę z Winampa do serwera Icecast. Do tego celu najlepiej użyć oddcast 2.0.15 ( http://www.oddsock.org ). Instalowany wraz z kodekiem OGG Vorbis praktycznie jest ostatnim programem niezbędnym do rozpoczęcia nadawania w Internecie. Pamiętaj, że używając domowego komputera jako serwera radia internetowego, należy wyłączyć wszelkie aplikacje dodatkowo obciążające połączenie z Siecią, np. programy do wymiany plików P2P. Jeśli używasz zapory sieciowej, musisz umożliwić połączenia przez port 8000.

2. Po zakończeniu instalacji pora na konfigurację oprogramowania. Najpierw uruchom Icecast2 i przejdź do Configuration | Edit configuration. W naszym wypadku nie warto edytować wszystkich ustawień serwera, zmień jednak domyślne hasła: w znacznikach <source-password>, <relay-passowrd> i <admin-password> zmień hackme na dowolne hasło. Zamknij plik icecast.xml, zapisując zmiany. Teraz odszukaj na twardym dysku folder z instalacją Icecast i otwórz do edycji plik icecast_full.xml i odszukaj wiersz z ciągiem <shoutcast-mount>/live.nsv</shoutcast-mount> -->, usuń znaki --> na końcu wiersza i dopisz je w wierszu wyżej (oznaczają koniec komentarza). Zmień /live.nsv na /live.ogg i zapisz zmiany.

3. W uruchomionym oknie Icecast2 kliknij przycisk Start server. Teraz czas skonfigurować wtyczkę oddcast DSP. Uruchom Winamp i przejdź do Opcje | Preferencje | Wtyczki (jeśli nie masz polskiej wersji Winampa, zainstaluj ją z naszego krążka). Wybierz pozycję Wyjście i zaznacz opcję DirectSound output. Następnie wybierz opcję Efekty DSP i zaznacz pozycję oddcast DSP 2. Wyświetli się małe okno zarządzania działaniem oddcast. Kliknij przycisk Config.

W kolejnym oknie na karcie General zmień wartości bitrate na 48 kb/s. Jeśli dysponujesz szerokim łączem internetowym, możesz oczywiście ustawić lepszą jakość dźwięku, ale 48 kb/s to rozsądne minimum. Podczas właściwego nadawania możesz w każdej chwili sprawdzić parametry dźwięku w głównym oknie oddcast DSP.

4. Na karcie General okna oddcast w polu Encoder type ustaw OGG. Wartość 2 opcji Channels pozostaw bez zmian (będziesz nadawać dźwięk stereo). Przejdź na kartę Encode | OggVorbis. W polu EncodingType pozostaw domyślne Quality, a Quality Level ustaw na wartość od 8 do 10. Teraz przejdź na kartę Server. W polu Server Type wybierz Icecast2. Zmień wartość w polu Encoder Password na dowolne hasło. W polu Genre możesz podać rodzaj nadawanej muzyki. Nazwę swojej stacji wpisz w pole Server Desc, a w pole Stream URL - adres swojej strony WWW. Te opisy nie mają znaczenia przy uruchamianiu nadawania, ale będą widoczne m.in. na stronie iceast.org z listą aktywnych stacji.

5. Na karcie Server pozostało do wypełnienia pole Mountpoint. Wpisz tam /live.ogg. Ta nazwa musi być zgodna z ustawieniami serwera Icecast2 (w pliku icecast_full.xml). Pozostaw zaznaczoną opcję Public Server. Jeśli chcesz używać mikrofonu podłączonego do komputera, zaznacz opcję Record from Windows Recording Device. Przed użyciem mikrofonu ustaw jego głośność za pomocą Start | Akcesoria | Rozrywka | Regulacja głośności. Należy także wybrać urządzenie nagrywające (mikrofon!), korzystając z Opcje | Właściwości. W oknie ustawień oddcast DSP kliknij OK, potem przycisk VU on/off w głównym oknie Oddcast DSP, a następnie przycisk Connect.

6. Czas przetestować działanie stacji radiowej. Upewnij się, że serwer Icecast2 jest uruchomiony (powinien być widoczny napis "Running"). Uruchom odtwarzanie dowolnego pliku z muzyką w Winampie. W oknie oddcast DSP powinieneś zobaczyć zielone paski obrazujące pracę obydwu kanałów (możesz je ukryć za pomocą przycisku VU on/off). Przycisk Connect powinien być oznaczony zieloną "diodą", a liczba w polu kbps Sent powinna się systematycznie zwiększać. Twoja stacja radiowa rozpoczęła nadawanie. Możesz udać się na stronę http://www.icecast.org i poszukać swojego radia w sekcji Stream Directory (użyj opcji Search, podając nazwę stacji) - powinno być widoczne!

7. Na kolejnym etapie najlepiej skorzystać z pomocy znajomego. Podaj mu swój adres IP, który należy wpisać wraz z nazwą pliku (ta, która została wpisana w pole Mountpoint) w Winampie na drugim komputerze (użyj skrótu [Ctrl L]), np. http://127.27.7.72:8000/live.ogg . Jeśli serwer Icecast i jego połączenie z Winampem zostało uruchomione prawidłowo, na drugim komputerze po chwili powinien rozpocząć się odbiór twojej audycji. Jeśli tak się nie stanie, sprawdź, czy ustawienia Icecast2 i oddcast DSP zgodne są z opisem w poprzednich punktach. Oczywiście na drugim komputerze można uruchomić odbiór audycji, korzystając z wyszukiwarki stacji radiowych na stronie http://www.icecast.org i klikając odnośnik do udostępnionego pliku live.ogg.

8. Przygotowując audycje do własnej stacji radiowej, należy pamiętać o przestrzeganiu praw autorskich. Paradoksalnie właśnie konieczność szukania muzyki poza szczytami list przebojów powoduje, że niezależne rozgłośnie nadają naprawdę ciekawe utwory i często odkrywają interesujących a nieznanych wykonawców.

Prawdziwej stacji radiowej potrzebny jest jeszcze dżingiel. Krótka melodia zmiksowana z nazwą stacji i sloganem reklamowym (lub chociażby adresem strony WWW), którą oddzielać będziesz kolejne utwory, sprawi, że słuchacze zapamiętają twoją stację i częściej będą do niej wracać. Do przygotowania dżingla potrzebny będzie program do edycji dźwięku - z powodzeniem można użyć bezpłatnego Audacity ( http://audacity.sourceforge.net ).


Zobacz również