Wszystko, co chcesz wiedzieć o DVD, ale boisz się zapytać

Słowniczek terminów dotyczących technologii DVD.

Słowniczek terminów dotyczących technologii DVD.

DVD (Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc) - cyfrowy nośnik przełomu XX i XXI wieku. Mimo takich samych wymiarów, jak zwykła płyta CD, dysk ten może zmieścić aż do 17 GB danych (dysk dwuwarstwowy i dwustronny). Podobnie jak płyta CD, krążek DVD znalazł zastosowanie w informatyce jako pojemny nośnik danych wszelkiego rodzaju (DVD-ROM, DVD-RAM), jako nośnik cyfrowych materiałów wideo wysokiej jakości (DVD-Video) i format dysków muzycznych (DVD-Audio).

Laser Disc (LD) - w Polsce pod nazwą "płyta wizyjna". Analogowy system zapisu obrazu na specjalnych dyskach przypominających CD, jednak znacznie większych. Do czasu powstania DVD, LD był uważany za najlepszy nośnik dla kina domowego. Mało popularny w Polsce.

Aspect Ratio - proporcje obrazu. Podaje się je jako stosunek szerokości i wysokości obrazu. Standardem przyjętym między innymi dla telewizji w standardzie PAL i NTSC są proporcje ekranu 4:3. Dla telewizji HDTV i telewizorów panoramicznych (Widescreen) przyjęto format 16:9. Formatami najpopularniejszymi w kinach są: 1,85:1 i 2,35:1. Ze względu na różnice w proporcjach wprowadzono specjalne metody przenoszenia obrazu z jednego formatu na inny.

Projektor - urządzenie do wyświetlania na ekranie obrazów dużego formatu. Istnieje wiele rodzajów projektorów, które można podzielić ze względu na zastosowaną technologię wyświetlania obrazu.

Projektor LCD - jeden z najpopularniejszych rodzajów projektorów. Używa on matrycy ciekłokrystalicznej do tworzenia obrazu, który następnie jest wyświetlany w klasyczny sposób za pomocą lampy. Taka metoda budowy obrazu często prowadzi do jego zniekształcenia.

Rear Projector - urządzenie wyglądem przypominające zwykły telewizor, jednak jest od niego zdecydowanie większe. Zazwyczaj ma przekątną ponad 40" Od telewizora różni się zastąpieniem kineskopu ekranem, na którym od tyłu wyświetlany jest obraz. Ogromną zaletą tego urządzenia jest jego rozmiar, a wadami - dosyć słaba jasność, kontrast i nasycenie.

HDTV (High Definition TeleVision) - system telewizyjny przyszłości. Praktycznie działa jedynie w Japonii i jest słabo rozpowszechniony w innych częściach świata, mimo istnienia pewnych pilotażowych instalacji w Europie i USA. System zakłada proporcje ekranu 16:9 oraz rozdzielczość około 1000 linii.

PAL - sygnał telewizyjny rozpowszechniony głównie w Europie (z małymi wyjątkami), o rozdzielczości 625 linii i odświeżaniu 50 Hz.

NTSC - sygnał telewizyjny rozpowszechniony głównie w USA o rozdzielczości 525 linii i odświeżaniu 60 Hz.

100 Hz - technologia podwajania liczby wyświetlanych ramek obrazu, dzięki czemu następuje redukcja migotania obrazu. W niektórych przypadkach może to powodować pogorszenie jego wyrazistości.

S-Video - rodzaj połączenia między urządzeniami wideo. Charakteryzuje się rozdzieleniem sygnału luminescencji (informacje o jasności obrazu) i chrominescencji (informacje o nasyceniu barw). Daje lepszą jakość obrazu niż złącze Composite.

RGB - Video - rodzaj połączenia między urządzeniami wideo. Charakteryzuje się rozdzieleniem sygnału kolorów na podstawowe barwy R (red - czerwony) G (green - zielony) i B (blue - niebieski). Daje najlepszą jakość obrazu.

Composite - Video - rodzaj połączenia między urządzeniami wideo. Charakteryzuje się przesyłaniem wszystkich sygnałów wideo jednym przewodem. Jest najbardziej rozpowszechniony w domowych systemach, ale nie zapewnia najlepszej jakości obrazu.

SCART - Euro - uniwersalne system połączeń między urządzeniami wideo. Jest to złącze 21-stykowe, którym oprócz sygnałów wideo (Composit, S-Video, RGB) przenosi sygnał audio-stereo.

Chinch - złącze umożliwiające połączenia między urządzeniami audio i wideo. Ma ono tylko kabel sygnałowy i masę.

Jack - złącze wykorzystywane głównie do przenoszenia sygnałów audio zarówno mono, jak i stereo. Może mieć jeden lub dwa kable sygnałowe i masę. Występuje w trzech podstawowych wersjach.

S/PDIF - łącze dźwięku cyfrowego.

DTS b(Digital Theater Systems) - cyfrowy format dźwięku. Używany głównie w kinach w formacie 8-kanałowym. Obecnie również stosowane w kinie domowym w formacie 5,1 (5 kanałów i głośnik niskotonowy).

MPEG (Moving Picture Experts Group) - grupa specjalistów opracowująca zbiór specyfikacji, dotyczących cyfrowej kompresji dźwięku i ruchomego obrazu.

LPCM (Linear Pulse Coding Method) - metoda zapisu dźwięku wysokiej jakości bez kompresji.

Subtitles (napisy)- na jednej stronie płyty DVD mogą znajdować się maksymalnie 32 wersje napisów.

Parental Lock - system pozwalający na kontrolowanie przez rodziców, co mogą oglądać ich dzieci.

Kompresja wideo - większość materiałów filmowych jest kompresowana tak, aby zajmowała mniej miejsca i można ją było łatwiej przesyłać. Specyfikację kompresji obrazu ruchomego w formacie DVD opracowała grupa MPEG.

Chapter (rozdział) - fragment tytułu (Title), umożliwiający szybszy dostęp do określonych scen filmu.

Title (tytuł) - na każdej płycie DVD-Video znajduje się co najmniej jeden tytuł. Często tytuły podzielone są na rozdziały (Chapter). Na płytach DVD może znajdować się więcej niż jeden tytuł.

Bitrate - wskaźnik informujący o liczbie aktualnie przetwarzanych danych na sekundę.

DVD-ROM - napęd DVD podobny do napędu CD, ale mogący odtwarzać - oprócz płyt CD - także płyty DVD.

DVD-R - napęd DVD. DVD-R zapisuje dane zgodnie z DVD-Video i/lub DVD-ROM. Odpowiedni do przygotowywania produktów DVD i archiwizowania dużej ilości danych. Pojemność - 3,95 GB.

DVD-RAM - napęd DVD z możliwością wielokrotnego nagrywania. Maksymalna pojemność nagrywanej płyty to 5,2 GB. Niestety, płyt DVD-RAM przeważnie nie można odczytać w innych napędach DVD z powodu dotychczas nie sprecyzowanego standardu.

Letterbox - dostosowanie obrazu szerszego do proporcji zwykłego telewizora, czyli 4:3. Efektem dostosowania są czarne pasy na dole i górze ekranu. Przy niektórych formatach (np. 2:35:1) obraz może zajmować tylko 1/3 ekranu.

Pan & Scan - dostosowanie obrazu szerszego do proporcji zwykłego telewizora, czyli 4:3. W rezultacie otrzymujemy obraz obcięty na bokach tak, by pasował do wymiarów ekranu telewizora 4:3.

Widescreen - oznaczenie obrazu, który jest szerszy od standardowego obrazu 4:3. Widescreen może mieć proporcje od 1,66:1 aż do 2,4:1. Telewizory Widescreen mieszczą obraz o proporcjach 16:9.

Refresh Rate - częstotliwość odświeżania. Liczba określająca, ile razy obraz jest odświeżany w ciągu jednej sekundy. Częstotliwość odświeżania jest wyrażana w hercach (Hz).

Resolution - rozdzielczość. Termin związany z liczbą wyświetlanych linii poziomych, które tworzą obraz. Im wyższa rozdzielczość (więcej wyświetlanych linii), tym wyższa jakość obrazu (widać więcej szczegółów) lub rozdzielczość obrazu komputerowego wyrażona w punktach.


Zobacz również