Wybieramy monitor do biura

Nie ma najlepszego monitora do każdego stanowiska pracy. Wyświetlacze LCD różnią się wielkością, parametrami obrazu, rodzajem matrycy, możliwościami regulacji i wieloma innymi czynnikami. Bardzo często zakupami rządzą księgowi, którzy wybierają jak najtańsze urządzenia. To może być pułapka. Zobacz, na które parametry zwracać uwagę, a które pominąć, planując zakup ekranu do firmy.

moooniiitooor

Wielu tanim modelom po prostu czegoś brakuje, na przykład mają tylko analogowe wyjście wideo D-Sub i żadnego cyfrowego. Takie monitory wystarczają do przeglądania internetu, poczty elektronicznej czy innych zadań biurowych - dopóty, dopóki urządzenie zapewnia odpowiednią rozdzielczość oraz wystarczające możliwości korekty obrazu, jego jasności, koloru i innych ustawień.

W lepszym monitorze obraz transmitowany przez łącze cyfrowe także może być zauważalnie lepszy. Takich interfejsów jest cała kolekcja: DVI, DisplayPort czy HDMI, montowane w różnych ilościach i konfiguracjach.

gniazdka

gniazdka

W lepszych wyświetlaczach można się spodziewać bardziej rozbudowanych funkcji regulacji obrazu, zintegrowanych portów USB, do których łatwo podłączyć mysz, klawiaturę i dodatkową pamięć. Zdarza się też większy zestaw opcji poprawy ergonomii. Do najczęściej spotykanej regulacji kąta pochylenia dochodzi możliwość ustawienia wysokości, obrotu wokół osi i przestawienia ekranu do pozycji pionowej. Lepsze monitory często dysponują wyższą rozdzielczością, chociaż w epoce upowszechniana standardu Full HD również ten element podlega ujednoliceniu. Niektóre modele na profesjonalnym poziomie mogą umożliwić przeprowadzanie zdalnych regulacji i sprzętowej kalibracji, która dostosowuje monitor do karty graficznej, aby zapewnić precyzyjne odtwarzanie barw.

Rozdzielczość

Ekrany ciekłokrystaliczne do wyświetlania obrazu wykorzystują matryce o określonej liczbie pikseli; mają stałą, "natywną" rozdzielczość. Kiedyś większe ekrany miały także wyższą rozdzielczość. Większość modeli 17- i 19-calowych ma 1280 x 1024 pikseli, większe - 1600 x 1200. Te rozdzielczości dotyczą tradycyjnych proporcji ekranu, czyli 4:3. Ekrany panoramiczne mają proporcje 16:9 i zazwyczaj wyświetlają w standardzie 1920 x 1080. Największe, 30-calowe ekrany mają rozdzielczość 2560 x 1600.

Po zmianie rozdzielczości na mniejszą od natywnej, na przykład po to, żeby powiększyć bardzo mały tekst, okaże się, że obraz straci na ostrości. Stanie się tak przez przeskalowanie, po którym nowe piksele przestaną trafiać na te wbudowane w ekran. Niektóre będą świecić podwójnie, inne pojedynczo i przeważnie przesunięte względem oryginału. Technologie skalowania ostatnio się poprawiły, jednak nie na tyle, żeby nie było widać wyraźnej utraty jakości obrazu w czasie pracy w innej rozdzielczości od natywnej. Należy o tym pamiętać.

Format obrazu

Po okresie panowania formatu 4:3 zaczęły dominować ekrany panoramiczne 16:10, wyparte potem przez modele 16:9. Ze względu na kompatybilność z formatem telewizji Full HD można się spodziewać, że zmiany tych proporcji nastąpią niezbyt szybko. Panoramiczny ekran okazał się przydatny nie tylko do oglądania bardzo szerokich zdjęć. W tych proporcjach wygodnie pracuje się z dokumentami Office, wyświetlając dwa obok siebie albo jeden arkusz dużych wymiarów. W Photoshopie można komfortowo rozstawić paski narzędzi i palety.

Wielu użytkowników potraktuje szeroki ekran jako uaktualnienie rozwiązania z dwoma standardowymi monitorami, które stosowali dotychczas. Dwa monitory obok siebie zwykle kosztują mniej, ale trzeba dysponować kartą graficzną z dwoma wyjściami wideo. Nawet jeżeli w karcie są dwa gniazdka, to często jedno z nich jest analogowym portem VGA i wtedy części obrazu przechodzi przez inny interfejs.

Z formatem wiąże się istotna uwaga. Ekran panoramiczny jest mniejszy od standardowego o tej samej przekątnej. Inaczej mówiąc, w 21-calowym monitorze panoramicznym jest tyle pikseli, ile w monitorze 19-calowym o standardowych proporcjach.

Kąt widzenia

Kąt widzenia wskazuje, jak daleko można się przesunąć na bok (lub zmienić wysokość patrzenia) od środka ekranu, zanim jakość obrazu pogorszy się poniżej dopuszczalnego poziomu. W pierwszej kolejności degradacji ulegają kolory. Dlatego kąt widzenia jest bardzo ważnym parametrem dla monitorów wykorzystywanych przy pracach projektowych czy obróbce zdjęć. Niestety kąty podawane przez producentów są trudne do porównania, gdyż każdy ustala własne kryteria tego, co uważa za dopuszczalne. W rezultacie podawne liczby nie mogą służyć do porównania między producentami, a najwyżej ilustrują względne zmiany u każdego z osobna.

Większość monitorów oferuje poziome kąty widzenia co najmniej 160 stopni, więc egzemplarzy, w których jest on mniejszy od 150, nie należy kupować. Im większy monitor, tym ważniejszy jest szeroki kąt widzenia. Na mniejszych monitorach kąt widzenia i tak ogranicza krawędź ekranu, która przeszkadza dużo mniej, jeśli ekran ma większe wymiary.

Zmechanizowana podstawa

Niemal wszystkie monitory mają regulację kąta nachylenia ekranu. Jeśli dużo czasu spędza się przed monitorem, to sama regulacja kąta może nie wystarczyć. Kierowanie wzroku w dół powoduje naprężenie mięśni karku, utratę komfortu a nawet ból. Dlatego monitory powinny mieć także regulację wysokości wyświetlacza. Monitor z obrotową podstawą przydaje się do pokazywania wyświetlanej treści drugiej osobie, klientowi lub współpracownikowi. Czwartym rodzajem ruchu jest obrót ekranu od pozycji poziomej, krajobrazowej, do pionowej, portretowej - i odwrotnie. Na tak zaaranżowanym wyświetlaczu można lepiej ocenić wygląd dokumentu. Oczywiście dzieje się to we współpracy z kartą graficzną, która musi obsługiwać tę funkcję. Jeszcze lepiej, jeśli ekran jest wyposażony w czujnik położenia i sam stymuluje grafikę do zmiany orientacji.

Współczynnik kontrastu

Ten termin odnosi się do różnicy w natężeniu światła między najjaśniejszym białym a najciemniejszym czarnym, który monitor może wyświetlić. Współczynnik kontrastu 400:1 lub wyższy to minimum, poniżej którego nie warto nawet rozważać kupna danego monitora. Na ekranie z mniejszym kontrastem kolory będą jak wyprane przy większej jasności, w ciemniejszym ustawieniu mogą zniknąć.

Współczynnik kontrastu, podobnie jak kąt widzenia, nie jest wystarczająco szczegółowo zestandaryzowany. Ponieważ klienci nie mają możliwości stwierdzić, czy producent akurat podaje wartości zawyżone czy zaniżone, współczynnik kontrastu umieszczony w specyfikacji jest w istocie rzeczy bezużyteczny do celów porównawczych. W niektórych specyfikacjach mówi się o kontraście "statycznym" i "dynamicznym". W tym drugim zmiana podświetlenia pomaga osiągać większe różnice intensywności. Czarny piksel jest mierzony przy stłumionym podświetleniu, podczas gdy biały - przy jego pełnej intensywności. Kiedy wyświetlana scena składa się tylko z ciemnych elementów, podświetlenie jest tłumione, żeby uzyskać głębsze czernie. I odwrotnie, w jasnych scenach podświetlenie pracuje pełną mocą.

Jasność

Wielkość wyrażona w kandelach na metr kwadratowy (cd/m2) lub nitach wskazuje największą ilość światła, które pochodzi z ekranu wyświetlającego biały kolor. Większość monitorów LCD oferuje jasność 250 cd/m2 lub większą, co powinno z naddatkiem wystarczyć do normalnej pracy (wyjątkiem są monitory wykorzystujące migawkową technologię 3D, gdzie ta ilość światła musi być większa). W sklepach sprzedawcy zazwyczaj ustawiają poziom jasności na maksimum, żeby zaimponować klientom. Wysoka jasność przyciąga wzrok do wideo i grafik, ale może być niekomfortowa w dłuższym okresie, zwłaszcza podczas przeglądania tekstu. Na szczęście wszystkie monitory mają regulację jasności, a czasem podświetlenia. Wiele ma też predefiniowane tryby, które zmieniają jasność, czasem kolor i inne cechy wyświetlania po to, aby niektóre rodzaje treści wyglądały najlepiej. Może się nimi posłużyć, jeśli użytkownik nie chce zmieniać parametrów pojedynczo.

Cyfrowo czy analogowo

Większość kart graficznych ma dwa wyjścia, cyfrowe i VGA. To drugie jest przydatne, jeśli bierze się pod uwagę używanie dwóch monitorów. Najbardziej rozpowszechnionym złączem między układem graficznym komputera a monitorem pozostaje DVI, więc nawet nie zaglądając w szczegóły swego wyposażenia, masz duże szanse, że jeśli karta graficzna lub płyta główna obsługująca grafikę jest niezbyt stara, to prawdopodobnie jest tam ten interfejs. I monitor z tym złączem należy wybrać. Dzięki temu sygnał nie będzie podlegał konwersji z cyfrowego na analogowy i potem, po przesłaniu przez VGA, z powrotem na postać cyfrową.

Można rozróżnić dwa rodzaje połączeń DVI - DVI-D oraz DVI-I. Pierwsze przesyła tylko dane cyfrowe i nie jest do końca zgodne ze specyfikacją, ale dzięki temu można zbudować bierną przejściówkę z innym cyfrowym standardem, HDMI. DVI-D przesyła zarówno dane cyfrowe, jak i analogowe, jednak w tym drugim wypadku do połączenia się z portem analogowym także będzie potrzebna specjalna przejściówka. Zaletą HDMI jest zaś możliwość przekazywania zarówno wideo, jak i audio.

Czas reakcji piksela

Pod wpływem sygnału piksel nie zmienia swego stanu błyskawicznie. Ta zmiana trwa zwykle kilka milisekund. Teoretycznie im krótszy jest czas reakcji piksela, tym mniej na obrazie będzie artefaktów, tym płynniej będzie się zmieniał obraz. Ta cecha jest ważna w filmach akcji czy niektórych grach.

Są dwa główne mierniki czasu odpowiedzi ciekłokrystalicznego piksela. Pierwszy to czas potrzebny do przejścia ze stanu przepuszczania (biały) do stanu zatrzymującego światła (czarny) i z powrotem.

Drugi, zwany współczynnikiem "gray to gray", jest czasem przejścia ze stanu szarego przez zgaszony z powrotem do stanu szarego. Pierwszy został jasno zdefiniowany i od lat jest standardem. Dotychczas nie ma równie ścisłej definicji czasu reakcji GTG. To nie znaczy, że taki pomiar nie byłby celowy, w normalnej eksploatacji przejścia szare zdarzają się chyba częściej niż ekstremalne, od czarnego do białego. Jednak brak uzgodnionych definicji oznacza, że producenci mogą stosować różne sposoby określania wartości wpisywanych do specyfikacji. Czas reakcji, o który kiedyś toczono boje, dzisiaj jest już w sprzęcie powszechnego użytku mniej istotnym parametrem. Po prostu dzisiejsze matryce są już na ogół wystarczająco szybkie do szerokiej gamy zastosowań.


Zobacz również