Zarządzanie kolorami

Wielu grafików i projektantów podczas codziennej pracy zapomina o zarządzaniu kolorami. Jednak zrozumienie sposobu tworzenia przepływu pracy z precyzyjnymi barwami będzie przydatne zarówno dla osób zajmujących się grafiką, jak i dla ich klientów.

Wielu grafików i projektantów podczas codziennej pracy zapomina o zarządzaniu kolorami. Jednak zrozumienie sposobu tworzenia przepływu pracy z precyzyjnymi barwami będzie przydatne zarówno dla osób zajmujących się grafiką, jak i dla ich klientów.

Dla wielu osób kwestie zarządzania kolorem stanowią jedno z nudnych zadań, które najlepiej odłożyć na dłuższy czas, a w najlepszym razie zająć się nimi dopiero po posortowaniu wszystkich płyt CD i zripowaniu całej kolekcji muzycznej. Choć wiadomo, że należy przygotować właściwe profile barw dla posiadanego sprzętu, to zwykle nie ma na to wystarczająco dużo czasu.

Nie wolno jednak zapominać, że zarządzanie kolorami odgrywa ogromną rolę w każdym nowoczesnym studiu graficznym. Jest to związane z dostępnością ogromnej liczby urządzeń służących do zapisywania i przechwytywania obrazu (takich jak aparaty cyfrowe i skanery) oraz oprogramowania służącego do edycji plików w formie elektronicznej. Oczywiście dużą rolę odgrywają także urządzenia wyjściowe - od ogromnych pras drukarskich, po skromne drukarki atramentowe.

Powyższy obraz przedstawia wszystkie kolory, jakie można wyświetlićna monitorze RGB (oczywiście wydrukowane jako CMYK).

Powyższy obraz przedstawia wszystkie kolory, jakie można wyświetlićna monitorze RGB (oczywiście wydrukowane jako CMYK).

Nie powinno więc dziwić, że zarządzanie kolorem może stać się bardzo skomplikowanym procesem. Zwykle każdy grafik twierdzi, że rozumie znaczenie prawidłowego sposobu przekazywania informacji o barwach między poszczególnymi urządzeniami. Tak naprawdę wystarczy jednak wspomnieć o takich skrótach, jak LAB, CIE lub ICC, aby większość osób nabrała wody w usta. Warto jednak podkreślić, że utworzenie podstawowego przepływu pracy dla zarządzania kolorem wymaga jedynie pewnego wysiłku - oraz poświęcenia kilku godzin. Prawidłowe wykonanie tego procesu zapewni spójność i poprawność barw niezależnie od używanych urządzeń wyjściowych. Pozwoli to uchronić się przed niezadowoleniem, a nawet gniewem klientów, którzy mogą odmówić zapłaty za niewłaściwie wydrukowany folder lub katalog.

Zanim jednak przejdziemy do praktyki, powinniśmy zapoznać się z kilkoma podstawowymi pojęciami związanymi z zarządzaniem kolorami.

RGB, czyli abecadło grafika

Większość studiów graficznych obrabia i edytuje obrazy na różne sposoby. Problem polega na tym, że praktycznie każde urządzenie (na przykład monitor, skaner lub aparat cyfrowy) w odmienny sposób interpretuje te same barwy. Co gorsza, nawet urządzenia pochodzące od tego samego producenta obsługują kolor w inny sposób! Jest to związane z tym, że każde urządzenie pracuje z inną przestrzenią barw (nazywaną również gamą barw lub gamutem). Oznacza to, że nie jest możliwe identyczne odwzorowanie barw na różnych urządzeniach.

W systemie Mac OS X dostępne jest narzędzie służące do kalibrowania.

W systemie Mac OS X dostępne jest narzędzie służące do kalibrowania.

Weźmy dla przykładu urządzenia RGB, a w szczególności monitory kolorowe. Sprawdzają się one świetnie w czasie wyświetlania kolorów niebieskiego, czerwonego i zielonego, co jest spowodowane zastosowanym sposobem projekcji światła na ciemną powierzchnię. Z kolei drukarki zapewniają poprawną reprodukcję barw z zestawu CMYK, ponieważ wykorzystują atramenty właśnie w tych kolorach. Z drugiej strony, drukarka może drukować na niebiesko dopiero po zmieszaniu atramentu w kolorze purpurowym (magenta) i cyjanie. Oznacza to, że kolor niebieski prawdopodobnie nie będzie tak jasny i pełny, jak na monitorze.

Ludzkie oko widzi miliardy kolorów. Przestrzeń barw RGB zawiera relatywnie niewielki zestaw kolorów, a gama barw CMYK jest jeszcze bardziej ograniczona. Może to oznaczać poważne problemy, kiedy konieczne jest odwzorowanie koloru RGB, który znajduje się poza gamą barw CMYK.

W takim przypadku konieczne jest usunięcie tego koloru lub jego zamiana na najbliższy odpowiednik CMYK.

Niektórzy graficy błędnie uważają, że wszystkie kolory z zakresu RGB zostaną idealnie odwzorowane po zamianie na CMYK. Tak naprawdę jednak konieczne jest dokonanie takiej zmiany obrazu RGB, aby zapewnić jego najlepsze możliwe odwzorowanie w przestrzeni barw CMYK.

Język kolorów

Przestrzenie barw można wyobrazić sobie jako różne języki, a zarządzanie kolorami jako słownik służący do tłumaczenia. Ponieważ każde urządzenie w przepływie pracy używa innego języka kolorów, utworzono międzynarodowy język stanowiący odpowiednik esperanto, który służy tylko do tłumaczenia kolorów. Taki język musi mieć możliwość opisania każdego istniejącego koloru, dzięki czemu barwy przechwycone przez dane urządzenie (w dowolnym języku kolorów) mogą zostać "przetłumaczone" na inny język, który zostanie poprawnie zinterpretowany przez urządzenie wyjściowe.

Na rysunku przedstawiono zakres barw widzianych przez ludzkie oko oraz nałożone przestrzenie barw CMYK i RGB. Jak łatwo zauważyć, gama barw RGB obejmuje najmniejszy zakres kolorów(mniejszy trójkąt).

Na rysunku przedstawiono zakres barw widzianych przez ludzkie oko oraz nałożone przestrzenie barw CMYK i RGB. Jak łatwo zauważyć, gama barw RGB obejmuje najmniejszy zakres kolorów(mniejszy trójkąt).

Taki międzynarodowy język kolorów został przedstawiony już w 1931 roku przez Commission Internationale d'Eclariage (CIE). Jego autorzy utworzyli trójwymiarową reprezentację kolorów, opierając się na teorii, że żaden kolor nie może być jednocześnie czerwony i zielony bądź jednocześnie niebieski i żółty. Poprzez użycie wartości dodatnich dla kolorów czerwonego i żółtego i wartości ujemnych dla kolorów zielonego i czerwonego oraz wartości jasności, utworzono ogromną przestrzeń barw o nazwie LAB.

Oznacza to, że profesjonalne oprogramowanie i urządzenia do obróbki koloru mogą dokonać konwersji własnych wartości kolorów (na przykład RGB) do przestrzeni LAB, następnie ich edycji, a potem przekształcić z przestrzeni LAB do CMYK. Sposób translacji kolorów przez dane urządzenie jest definiowany przez profil kolorów ICC, który jest tworzony przez niezależny program do kalibracji.

Aby utworzyć przepływ pracy z zarządzaniem kolorami, należy utworzyć profil kolorów ICC dla każdego urządzenia w łańcuchu - od aparatów cyfrowych, poprzez monitory, aż do drukarek. Zwykle są to domyślne profile dostarczane przez producentów, ale można przygotować także własne profile. W przypadku skanerów konieczne jest wykonanie skanu testu IT8 - jest to standardowy obraz zawierający pełną gamę kolorów - a następnie przekazać uzyskany plik do odpowiedniego programu, który utworzy tabelę do konwersji barw RGB do przestrzeni LAB. W czasie kalibrowania monitorów na ekranie są wyświetlane kolejne paski kolorów, mierzone następnie za pomocą urządzenia o nazwie kalorymetr lub spektrofotometr. Również w tym przypadku uzyskamy profil ICC do zamiany wartości LAB na kolory RGB wyświetlane na monitorze.

W podobny sposób należy utworzyć profil dla drukarki - po wydrukowaniu odpowiednich wzorników należy je przeanalizować za pomocą spektrofotometru, aby utworzyć tabele RGB lub CMYK.


Zobacz również