Złota dwudziestka

Prezentujemy najnowsze, najciekawsze projekty rozwijane jako open source, czyli dostępne bezpłatnie i z pełnym kodem źródłowym. To nie tylko typowe aplikacje, ale także skrypty do budowy stron internetowych, serwery WWW czy bazy danych.

Prezentujemy najnowsze, najciekawsze projekty rozwijane jako open source, czyli dostępne bezpłatnie i z pełnym kodem źródłowym. To nie tylko typowe aplikacje, ale także skrypty do budowy stron internetowych, serwery WWW czy bazy danych.

Open Source - Top 20 i poczekalnia

Open Source - Top 20 i poczekalnia

Wśród programów tworzonych i rozpowszechnianych na licencji open source znaleźć można i proste, małe aplikacje tworzone przez pojedynczych programistów, i gigantyczne projekty, nad którymi pracują tuziny entuzjastów na całym świecie. Najlepszym przykładem jest tu Open-Office.org, który w krótkim czasie z awangardowego pomysłu zmienił się w jeden z najpopularniejszych pakietów biurowych na świecie. Wiele programów open source doskonale znają nasi czytelnicy, bo pojawiały się regularnie w notowaniach Top 10 freeware. Projekty open source to nie tylko klasyczne aplikacje, ale także skrypty do tworzenia stron internetowych, bazy danych i oczywiście systemy operacyjne - odmiany Linuksa i np. ReactOS, który w zamierzeniu ma być kompatybilny z Windows NT. Projekty tworzone jako open source mają jeszcze jedną zaletę: najczęściej dostępne są do kilku systemów operacyjnych, przynajmniej do Windows i Linuksa.

Dostępność kodu źródłowego powoduje, że w znakomitej większości przypadków można samodzielnie przygotować wersję do dowolnego systemu operacyjnego i na dowolną platformę sprzętową. Oczywiście są programy tworzone z myślą o konkretnym systemie, a do innego przenoszone za pomocą dodatków i nakładek. Tak jest np. w przypadku programu GIMP 2.2.6, którego można używać w Windows, ale po zainstalowaniu biblioteki GTK+. Uniwersalne, niezależne od systemu operacyjnego są projekty tworzone w języku Java, ale wielu użytkowników, zwłaszcza pracujących w Windows, narzeka - nie do końca słusznie - na nietypowy interfejs i powolne działanie aplikacji. Status open source mają także niektóre projekty budowane z myślą o platformie .NET, tym bardziej, że dostępna już jest "uwolniona" wersja środowiska .NET, rozwijana w ramach projektu Mono ( http://www.go-mono.com ).

W wypadku projektów open source szczególną rolę odgrywa numeracja kolejnych wersji. Użytkownicy chętnie śledzą najdrobniejsze zmiany w ulubionych programach, aktualizując swoje aplikacje, gdy tylko 1.1.1.3 zmieni się na 1.1.1.4. Takie drobne zmiany następują nawet kilka razy w miesiącu, a związane są przede wszystkim z poprawianiem wykrytych w programach usterek. Wiele projektów przez długi czas pozostaje w stadium testowym, a wersje oznaczone jako "beta" są powszechnie używane.

Firefox 1.x (build 1.0.3)

Nowoczesna przeglądarka internetowa, która daje się niemal bez końca rozbudowywać, dzięki czemu szuka sprytniej niż IE lub Opera.

Nie ulega wątpliwości, że przeglądarka internetowa Firefox postrzegana jest obecnie jako jeden z najsilniejszych konkurentów Internet Explorera. Program małymi kroczkami zyskuje sobie coraz szerszą rzeszę użytkowników i stopniowo powiększa swój udział w rynku przeglądarek internetowych, podkopując tym samym niezagrożoną do tej pory pozycję lidera - produktu koncernu Microsoft. W Mozilla Foundation prace nad Firefoksem rozpoczęto pod koniec 2002 roku. Nosił on wówczas nazwę roboczą Phoenix i początkowo był jedynie eksperymentalnym projektem prowadzonym równolegle z pracami nad standardowym pakietem programów. Prawdziwy przełom przyniosła jednak długo oczekiwana, finalna wersja 1.0, która pojawiła się z wielką pompą na początku listopada 2004 roku. Użytkownicy Firefoksa cenią go sobie między innymi za szybkość działania, stabilność, mnogość opcji konfiguracyjnych oraz nieprzebrane bogactwo wtyczek poszerzających funkcjonalność programu. Na uwagę zasługuje w nim możliwość wygodnego przeglądania stron w panelach, bez potrzeby uruchamiania kolejnych okien przeglądarki, a także mechanizm blokady wyskakujących okienek pop-up. W Firefoksa wbudowano prostego menedżera pobierania plików oraz czytnik wątków RSS. W razie potrzeby możemy błyskawicznie skorzystać z modułu wyszukiwania (niewielki pasek domyślnie ustawiony na Google, może obsługiwać szereg innych wyszukiwarek). Od momentu ukazania się "finalnej jedynki", Mozilla Foundation opublikowała już kilka kolejnych wersji programu (1.0.1, 1.0.2, 1.0.3), które za każdym razem skupiały się głównie na poprawieniu jego stabilności i załataniu wykrytych w poprzednich edycjach luk. W opinii niektórych użytkowników, nasilenie tego typu aktualizacji w tak krótkim okresie zmąciło nieco dotychczasowy wizerunek "ognistego liska" jako produktu bezpieczniejszego od Internet Explorera i wolnego od dziur. Na stronach internetowych Mozilla Foundation znajduje się ponad 350 darmowych rozszerzeń do Firefoksa pogrupowanych w kilkanaście kategorii tematycznych. Lista publikowanych wtyczek do przeglądarki stale się rozrasta. Dostępnych jest również ponad 80 nakładek graficznych w 8 kategoriach tematycznych (tzw. themes) do modyfikacji stylistyki interfejsu. Każdy użytkownik Firefoksa powinien więc regularnie odwiedzać dwie witryny: Mozilla update - http://addons.update.mozilla.org oraz Polska Baza Rozszerzeń - http://www.mozillapl.org/projekty/dodatki

Informacje http://www.mozillapl.org

OpenOffice 2.0

Słynny pakiet biurowy oficjalnie już zainaugurował linię 2.x, ale na razie dostępna jest finalna wersja 1.9 85.

OpenOffice to sztandarowy produkt ruchu Open Source i jeden z kanonicznych przykładów oprogramowania tworzonego metodą "bazaru" (określenie Erica S. Raymonda), w istotnym stopniu na nowo definiujący zasady rządzące rynkiem oprogramowania biurowego. OpenOffice jest narzędziem zarówno dla użytkowników domowych, jak i dla dowolnej wielkości firm, biur czy uczelni, które w wysokim stopniu zaspokaja codzienne potrzeby jego posiadaczy, i to zarówno w Windows, jak i Linuksie, Mac OS czy Solarisie. Kończona właśnie wersja 2.0, dostępna także w polskiej wersji językowej, zawiera szereg udoskonaleń zwiększających jego funkcjonalność, jak i poprawiających zgodność z dokumentami tworzonymi w dominującym w Windows MS Office. Najważniejszą nowością jest system obsługi relacyjnych baz danych OpenOffice Base, co umożliwi darmową informatyzację tym firmom i biurom, które potrzebują na co dzień porządnego narzędzia do baz danych, a dla których jedynym wyborem był MS Access. Podobnie, udoskonalenia arkusza Calc pozwolą mu łatwiej konkurować z Excelem, choć oba moduły OpenOffice nie dorównują jeszcze swoim instrumentarium i ergonomią programom Microsoftu. Także w edytorze tekstów pojawiło się kilka udogodnień, które z jednej strony zwiększają zgodność z Wordem, z drugiej zaś poprawiają funkcjonalność edytora, jak zagnieżdżane tabele czy malarz formatów ułatwiający kopiowanie formatowania fragmentu tekstu. Silnym punktem OpenOffice są narzędzia związane z grafiką. Jest to zaawansowany moduł rysunkowy, obsługujący zarówno grafikę wektorową, jak i bitową - pełnokrwisty program graficzny, choć jego głównym zadaniem jest wspomaganie pozostałych modułów pakietu. Znaczny postęp zanotował też program do tworzenia prezentacji biznesowych. Niewątpliwym atutem jest eksport do formatu Flash, co jest szczególnie spektakularne w przypadku zbudowanej z wielu slajdów-klatek prezentacji.

Dodatkowo warto wymienić cenny, szczególnie w środowiskach akademickich, edytor formuł naukowych, współpracujący z edytorem. Ciekawą i ważną nowością jest natywna obsługa nowego, otwartego formatu danych OpenDocument, opartego na wszechobecnym XML, który w najbliższych latach stanie się zapewne powszechnie stosowaną lingua franca dokumentów biurowych na wszystkich liczących się platformach systemowych. Waga OpenOffice, coraz bardziej doceniana na rynku, polega nie tylko na stworzeniu darmowej alternatywy, ale i istotnym wpłynięciu na politykę licencyjną i cenową komercyjnej konkurencji, która nie może już ignorować produktu o tak wysokiej funkcjonalności.

Informacje http://www.openoffice.org

PHP 5.x (build 5.0.4)

Jeden z najpopularniejszych skryptowych języków programowania doczekał się już piątej wersji.

PHP Hypertext Preprocessor - nowoczesny, łatwy do opanowania język do tworzenia dynamicznych stron WWW wykonywanych po stronie serwera, z możliwością zagnieżdżania w HTML (XHTML). Do aktualnej wersji 5.0.4 język PHP przebył długą drogę, przeobrażając się z prostego interpretera skryptów w nowoczesny, prawie obiektowy język (dzięki wykorzystaniu jądra Zend Engine II). Jego składnia bazuje na językach C, Perl i Java. Trzy główne zastosowania PHP to: pisanie skryptów wykonywanych po stronie serwera (server-side), aplikacji wykonywanych z wiersza poleceń (command-line) oraz do programowania aplikacji użytkownika z graficznym GUI (client-side). PHP, którego można używać w większości systemów operacyjnych (Linux, Windows, Mac OS X, RISC OS), obsługuje też większość serwerów HTTP, włączając w to Apache, Microsoft IIS, Personal Web Server, serwery Netscape i iPlanet, Oreilly Website Pro, Xitami i inne. Dla większości z nich, PHP dostępny jest jako moduł serwera, dla pozostałych jako program-procesor CGI. W PHP 5.x wprowadzono wiele zmian, które z jednej strony poprawiają wydajność systemu, a z drugiej rozszerzają jego możliwości. Obiekty w PHP 5.0+ zachowują się w sposób znany z innych języków programowania. Nie są już zatem typami prostymi przekazywanymi poprzez wartość, lecz strukturami identyfikowanymi za pomocą zmiennych referencyjnych. W związku z nowymi cechami obiektów obok dostępnych już wcześniej konstruktorów wprowadzono destruktory oraz m.in. możliwość klonowania obiektów. Od wersji PHP 5.0 obiekty mogą mieć (obok zwykłych atrybutów i metod) statyczne atrybuty, statyczne funkcje oraz stałe klasowe. Możliwe jest przeciążanie metod i tworzenie interfejsów oraz klas abstrakcyjnych, które wymuszają implementację metod w klasach potomnych. Dostępne są również inne standardowe modyfikatory dostępu, ograniczające widoczność atrybutów i metod. Są to: domyślny public oraz private i protected. Jednocześnie istnieje mechanizm chroniący klasy związany z wykorzystaniem modyfikatora final, który blokuje możliwość nadpisania w klasie potomnej wybranych metod. W PHP 5.0 wprowadzony został model obsługi wyjątków za pomocą bloków try i catch, iteracyjny dostęp do atrybutów obiektów za pomocą instrukcji foreach oraz mechanizm reflection dostarczający informacji o strukturze klas, interfejsów, funkcji, metod a także komentarzy kodu. Bardzo ważną zmianą jest też wbudowana obsługa bazy SQLite w miejsce MySQL, (obecnie obsługiwanej poprzez zewnętrzny moduł). SQLite bowiem zapisuje dane bezpośrednio do plików bazy, nie wymaga oddzielnego serwera i jest generalnie szybsza.

Informacje http://www.php.org.pl


Zobacz również